Pobierz e-pity 2020

Darowizna

08.05.2018 14:21 (aktualizacja: )

Otrzymanie darowizny wiąże się z obowiązkiem podatkowym względem fiskusa. Wiele osób jednak nie zdaje sobie z tego sprawy lub zapomina o tej ważnej kwestii. Warto dowiedzieć się, kiedy można skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, oraz jak poprawnie rozliczyć się z urzędem skarbowym.

 

Otrzymywanie darowizn jest dosyć często spotykaną sytuacją. Jednocześnie nie zawsze towarzyszy mu sporządzenie umowy darowizny, a darczyńca w wielu przypadkach należy do rodziny lub grona najbliższych osób. W praktyce konieczność zapłacenia podatku od darowizny zależeć będzie w głównej mierze od stopnia pokrewieństwa łączącego strony oraz wartości darowizn. Należy mieć świadomość, że nawet jeżeli podatnik korzysta ze zwolnienia z tego podatku, musi dopełnić pewnych obowiązków względem organu podatkowego. Należy wobec tego właściwie określić grupę podatkową oraz poznać zasady, na jakich udzielane jest zwolnienie od podatku.

 

Źródło: Daniel Krason/Shutterstock.com

 

Darowizna: czym jest?

Zgodnie z art. 888 kodeksu cywilnego "darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku". Jest to wobec tego nieodpłatne przekazanie przez darczyńcę składnika majątku na rzecz innej osoby, o ile nie dochodzi do tego na podstawie umowy uregulowanej przez inne przepisy kodeksu. Otrzymanie darowizny wiąże się również z powstaniem obowiązku podatkowego, a o wysokości zobowiązania decyduje przede wszystkim kwota darowizny. Nie mają tu jednak zastosowania przepisy o podatku dochodowym lecz ustawa o podatku od spadków i darowizn. Kluczowe znaczenie odgrywają przy tym grupy podatkowe, oparte o relacje łączące darczyńcę i osobę otrzymującą darowiznę. To od nich będzie zależeć przede wszystkim wysokość kwoty wolnej od podatku oraz możliwość uzyskania całkowitego zwolnienia.

 

Co ważne: obliczając kwotę wolną od podatku, należy zsumować wartość majątku nabytego od danej osoby w okresie 5 lat poprzedzających ostatnie nabycie.

Grupy podatkowe a podatek od spadków i darowizn

W przypadku podatku od darowizn można wyodrębnić następujące grupy podatkowe:

  1. Należą do niej wstępni (rodzice, dziadkowie), zstępni (dzieci, wnuki), małżonek, rodzeństwo, zięć, synowa, macocha, ojczym, pasierb, teściowie. Kwota wolna od podatku wynosi natomiast 9 637 zł.
  2. Do drugiej grupy podatkowej zaliczają się bratankowie, siostrzenice, szwagrowie i rodzeństwo rodziców. Kwota wolna od podatku to natomiast 7 276 zł.
  3. Pozostałe osoby należą do trzeciej grupy podatkowej, a w ich przypadku kwota wolna wynosi 4 092 zł.

W ramach pierwszej grupy podatkowej wyróżnia się ponadto tzw. zerową grupę podatkową, zrzeszającą osoby z najbliższej rodziny, a więc wstępnych i zstępnych, rodzeństwo i małżonków. Od 27 października 2020 roku do tej grupy należą także wychowankowie rodzin zastępczych, rodzinnych domów dziecka oraz ich opiekunowie. W takim przypadku nie występuje obowiązek zapłaty podatku.

Wysokość podatku od spadków i darowizn

Stawka podatku zależeć będzie przede wszystkim od grupy podatkowej oraz wartości przedmiotu darowizny.

  • W przypadku darowizny o wartości do 10.278 zł podatek wyniesie w pierwszej grupie 3%, w drugiej grupie 7%, a w trzeciej 12%.
  • Darowizny o wartości od 10.278 zł do 20.556 zł będą wiązały się z obowiązkiem zapłacenia w przypadku pierwszej grupy 308 zł 30 gr i 5% nadwyżki ponad próg, w drugiej grupie 719 zł 50 gr i 9% nadwyżki ponad próg, w trzeciej grupie 1.233 zł 40 gr i 16% nadwyżki ponad próg.
  • Darowizny o wartości przekraczającej 20.556 zł wiążą się z koniecznością zapłacenia w pierwszej grupie 822 zł 20 gr i 7% powyżej progu, w drugiej grupie 1.644 zł 50 gr i 12%, a w trzeciej grupie 2.877 zł 90 gr i 20% od nadwyżki.

Darowizna od rodziców: czy trzeba zapłacić podatek?

W związku z powyższym w przypadku darowizny na rzecz zstępnych (w tym również podopiecznych rodzinnych domów dziecka czy placówek opiekuńczo-wychowawczych), przysługiwać będzie prawo do pełnego zwolnienia z podatku. Nadal darowiznę należy jednak zgłosić w urzędzie skarbowym po przekroczeniu kwoty wolnej. Zwolnienie jest przy tym niezależne od kwoty przekazanych darowizn. W przypadku zaniechania tego obowiązku podatnik będzie natomiast zobowiązany do odprowadzenia podatku.

 

Aby uniknąć problemów w kontaktach z fiskusem, trzeba również pamiętać o odpowiednim udokumentowaniu dokonania darowizny, zwłaszcza jeżeli są nią środki pieniężne. Należy zrobić to przelewem, wówczas jego potwierdzenie będzie dowodem przekazania na rachunek, o który często upomina się urząd skarbowy.

Jak zgłosić darowiznę?

Osoby chcące skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, powinny skorzystać z formularza SD-Z2 i złożyć go w stosownym urzędzie skarbowym. Można to zrobić zarówno w tradycyjnej, papierowej formie, jak i online. Należy to zrobić w ciągu 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, a więc od otrzymania darowizny. Co ważne: przekroczenie tego terminu będzie wiązało się z koniecznością zapłaty podatku w pełnej wysokości, natomiast jeżeli fakt otrzymania darowizny zostanie wyjawiony w wyniku kontroli, stawka podatku wyniesie 20% wartości nabytego majątku.

 

W przypadku otrzymania darowizny wyższej od kwoty wolnej od osoby nienależącej do zerowej grupy podatkowej należy ten fakt zgłosić do urzędu skarbowego w przeciągu 1 miesiąca oraz uregulować wskazany podatek.

Kontrola podatkowa darczyńcy (udzielającego darowizny) - darowizna

Teoretyczna droga udokumentowania posiadanego majątku pozwoliłaby na złożenie oświadczenia, w którym osoba kontrolowana wskazuje kilkadziesiąt osób od których uzyskała darowizny w kwotach nie powodujących opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Powstaje wówczas pytanie, czy organ kontrolujący może domagać się od przekazującego darowiznę oświadczenia w tym zakresie ...

Darowizna a weksel - darowizna

Wielkość posiadanego przez nas majątku może zaciekawić urząd skarbowy szczególnie w przypadku, gdy nie posiadamy źródeł utrzymania ...

Prezenty - darowizna - podatki w praktyce

Zaręczyny, ślub, komunia, 18 - te urodziny, ukończenie studiów czy też zaliczenie egzaminów zawodowych mogą być okazją, przy której otrzymać można od bliskich prezenty znacznej wartości ...

Podatek od darowizny - darowizna - podatki w praktyce

Podatek należy obliczyć w przypadku gdy: Miejsce opodatkowania znajduje się w Polsce oraz osoby podlegają opodatkowaniu tym podatkiem, Nie korzystamy z ulgi nielimitowanej, Nie korzystamy z innych zwolnień z podatku od darowizn, Wysokość darowizny przekracza progi nie podlegające opodatkowaniu ...

Ulga nielimitowana - darowizna - podatki w praktyce

Ulga możliwa jest wyłącznie w przypadku dopełnienia odpowiednich formalności, w szczególności: terminowego zadeklarowania czynności, złożenia odpowiedniej deklaracji podatkowej, dokonania czynności w odpowiedniej formie ...

Wartość darowizny - darowizna - podatki w praktyce

W deklaracji podatkowej składanej w związku z otrzymaną darowizną, podatnik sam określa jej wartość. Podstawą ustalenia, jaką wysokość podatku należy zapłacić jest cena rynkowa przedmiotu darowizny z dnia powstania obowiązku podatkowego (w przypadku darowizny pieniężnej będzie to po prostu wartość dokonanej darowizny) ...

Ulga mieszkaniowa - darowizna - podatki w praktyce

Podatku od spadków i darowizn nie zapłacą osoby, które nabywają własność lub współwłasność budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną własność albo spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub udział w tym prawie albo prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takim prawie ...