Darowizny na rzecz organizacji pożytku publicznego

Podatnik może odliczyć wydatki z tytułu darowizn na rzecz organizacji prowadzących działalność pożytku publicznego (niekoniecznie wpisanych na listę organizacji pożytku publicznego, między innymi na rzecz organizacji pożytku publicznego), w ramach limitu 6% dochodu. Darowizny można odliczyć od dochodu, zarówno jeżeli są przekazane na rzecz organizacji pożytku publicznego, jak i innym podmiotom na cele pożytku publicznego. Potwierdza to interpretacja Ministerstwa Finansów (15.04.2004 r., PB3/8214-108/WK/04) oraz liczne interpretacje urzędów skarbowych (Pierwszy Urząd Skarbowy w Lublinie, 15.06.2005 r., P-1/415/33/2005; Pierwszy Urząd Skarbowy Łódź-Bałuty, 23.06.2005 r., I USB XVI/415/31/05; Drugi Mazowiecki Urząd Skarbowy w Warszawie, 22.06.2006 r., 1472/ROP1/423–152/197/06/RM).

Ustawa o PIT stanowi, że powinny to być podmioty wymienione w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24.04.2003 r. o działalności pożytku publicznego, a więc:
• organizacje pozarządowe, niedziałające w celu osiągnięcia zysku, osoby prawne lub jednostki nie posiadające osobowości prawnej utworzone na podstawie przepisów ustaw, w tym fundacje i stowarzyszenia;
• osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego;
• stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego.

Nie podlegają jednak odliczeniu darowizny na rzecz:
• partii politycznych;
• związków zawodowych i organizacji pracodawców;
• samorządów zawodowych;
• fundacji, których jedynym fundatorem jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej albo majątek tej fundacji nie jest w całości mieniem państwowym, mieniem komunalnym lub mieniem pochodzącym z finansowania środkami publicznymi w rozumieniu ustawy o finansach publicznych lub fundacja prowadzi działalność statutową w zakresie nauki, w szczególności na rzecz nauki;
• fundacji utworzonych przez partie polityczne;
• spółek działających na podstawie przepisów o kulturze fizycznej.

Ustawa o PIT stanowi także, że odliczeniu podlegają darowizny na cele pożytku publicznego, wymienione w art. 4 wspomnianej ustawy. Są to np. pomoc społeczna, działalność charytatywna, ochrona i promocja zdrowia, nauka, edukacja, kultura, sztuka, ekologia itd. (Drugi Mazowiecki Urząd Skarbowy w Warszawie, 22.06.2006 r., 1472/ROP1/423–152/197/06/RM).

Biorąc pod uwagę przytoczone regulacje organy podatkowe wskazywały, że odliczeniu nie mogą podlegać darowizn na rzecz np.:
• kuratorium oświaty (Urząd Skarbowy we Włocławku, 5.04.2005 r., PDF-1/415-6/05);
• szpitala (Drugi Urząd Skarbowy w Gdańsku; 12.04.2006 r., PF/415-53/I/06); 
• biblioteki publicznej (Izba Skarbowa w Poznaniu, 14.01.2005 r., BD-F/415-9/05);
• spółdzielni mieszkaniowej wpisanej do rejestru przedsiębiorców KRS, mimo że prowadzi ona również działalność społeczną, oświatową i kulturalną w oparciu o zapisy statutu, która to działalność obejmuje zadania ze sfery zadań publicznych (Urząd Skarbowy Kraków-Stare Miasto, 12.08.2005 r., PDF-3/415-29/05/BA);
• rady rodziców w szkołach (przedszkolach) zarówno tych publicznych, jak i niepublicznych (Urząd Skarbowy Warszawa-Ursynów, 20.10.2005 r., 1438/DF1/415-137/302/05/AS; Urząd Skarbowy Poznań-Jeżyce, 14.06.2005 r., SD/415-26/05).

Darowizny możemy przekazać nie tylko organizacjom działającym w Polsce, ale także w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej czy w państwach należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych. W tym przypadku podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia darowizny pod warunkiem:
• udokumentowania przez podatnika oświadczeniem tej organizacji, iż na dzień przekazania darowizny była ona równoważną organizacją do organizacji, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalności pożytku publicznego, realizującą cele określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i prowadzącą działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych oraz
• istnienia podstawy prawnej wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Polska, do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, na którego terytorium organizacja posiada siedzibę.

We wcześniejszych latach odliczenie darowizn na rzecz np. zagranicznych fundacji nie było możliwe (Drugi Mazowiecki Urząd Skarbowy w Warszawie, 30.12.2004 r., US 72/ROP1-848/ID/04).

Zakres ulgi związanej z darowiznami na rzecz organizacji nie uzależnia dokonania odliczenia od posiadania przez obdarowaną organizację formalnego statusu organizacji pożytku publicznego. Istotne jest, aby jednostka obdarowana prowadziła działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych i nie była jednostką sektora finansów publicznych - Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, 25.08.2009 r., ITPB2/415-504/09/MK.

Korzystając z odliczenia darowizn od dochodu podatnicy powinni jednak pamiętać, że odliczenie jest limitowane i nie może przekroczyć 6% dochodu, przy czym do limitu tego wlicza się także darowizny przekazane na cele kultu religijnego oraz na cele krwiodawstwa (Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, 26.10.2009 r., sygn. ILPB3/423-597/09-2/DS; pismo Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Bielsku-Białej z 21.11.2005 r., sygn. 2403-PDF-75-05; Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, 10.06.2009 r., sygn. ILPB1/415-349/09-2/AK).

Warunkiem skorzystania z odliczenia jest także odpowiednie udokumentowanie przekazania darowizny. Powinno to nastąpić dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego, a w przypadku darowizny innej niż pieniężna - dokumentem, z którego wynika wartość tej darowizny, oraz oświadczeniem obdarowanego o jej przyjęciu. Oznacza to, że odliczeniu nie mogą podlegać darowizny przekazane odpowiednim organizacjom w gotówce. Aby wydatki z tytułu darowizn mogły być odliczone od dochodu muszą być przez podatnika odpowiednio udokumentowane dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego. Ponadto podatnik powinien dysponować oświadczeniem o przyjęciu darowizny. Nie musi mieć ono szczególnej formy – wystarczy, że będzie zawierało informację dotyczącą wartości przekazanej darowizny, dane dotyczące darczyńcy i obdarowanego - Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, 21.02.2008 r.,  IBPB2/415-413/07/AA.

Dokonując odliczenia darowizny podatnik powinien z informacji PIT/O wykazać kwotę przekazanej darowizny, kwotę dokonanego odliczenia oraz dane pozwalające na identyfikację obdarowanego, w szczególności jego nazwę i adres.

Z ulgi nie mogą skorzystać podatnicy opodatkowani podatkiem liniowym 19% (Urząd Skarbowy w Wieliczce, 19.06.2006 r., PR 415/41/06/PD).

Reasumując należy stwierdzić, iż wydatki z tytułu darowizn na rzecz organizacji prowadzących działalność pożytku publicznego będą mogły zostać odliczone od dochodu w zeznaniu rocznym za dany rok, o ile zostaną spełnione przytoczone wyżej warunki.