Podatek liniowy

Piotr Szulczewski 22.09.2008 10:00 (aktualizacja: )

Wybór formy liniowej podatku interesuje wyłącznie podatników osiągających wysokie kwoty dochodów rocznych. W przypadku pozostałych podatników ta forma nie jest natomiast opłacalna.


*w obu przypadkach zaokrąglony do pełnych złotych podatek nie obejmuje odliczenia składki zdrowotnej

Wyboru rozliczenia liniowego dokonać należy na CEiDG-1 – w przypadku rozpoczęcia działalności jest to integralna część tego wniosku, w przypadku zmiany formy opodatkowania – należy dokonać jego aktualizacji składając niezależne od CEiDG-1 oświadczenie do Urzędu Skarbowego. Aktualizacji dokonać mogą zarówno osoby, które rejestrowały działalność składając wniosek CEiDG-1, jak również osoby rozpoczynające działalność wcześniej, przed wprowadzeniem formularza. Nie należy natomiast składać wniosku aktualizującego na CEiDG-1, a wyłącznie do organu skarbowego. Prawo nie przewiduje w tym zakresie formularza, stąd możliwa jest forma pisma podatnika, w którym wskazuje on dokonanie takiego wyboru.

Sprawdź, kiedy warto skorzystać z liniowej formy opodatkowania

Wyboru podatku liniowego w przypadku rozpoczęcia działalności w trakcie roku w CEiDG-1, dokonać należy do dnia rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej. Późniejsza zmiana formy w ciągu roku nie jest dopuszczalna.

Jeżeli natomiast dochodzi do zmiany formy opodatkowania – zgłoszenia dokonać należy do 20 stycznia roku, za który podatnik rozliczać się będzie w formie liniowej.

Jednokrotne złożenie wniosku o zastosowanie podatku liniowego powoduje, że również w latach kolejnych u podatnika zastosuje się liniowe zasady rozliczeń. Jeżeli podatnik chce zrezygnować z tej formy – musi do 20 stycznia danego roku złożyć do właściwego miejscowo organu skarbowego pisemne oświadczenie o rezygnacji. Opodatkowanie liniowe zakłada, że podatnik rozlicza koszty podatkowe, które obniżają wartość przychodu podatnika. Niemniej jednak podatnik oprócz kosztów uzyskania przychodu nie może – inaczej niż przy ogólnych zasadach opodatkowania – rozliczać:

  • Kwoty wolnej od podatku (czyli wartości 556.02 zł odliczanej od obliczonego przez podatnika podatku),
  • Ulg podatkowych, z wyjątkiem ulgi abolicyjnej, związanej z zarobkami uzyskiwanymi za granicą.

Opodatkowanie liniowe nie wyklucza również rozliczeń straty podatkowej poniesionej w latach ubiegłych, również w latach, w których rozliczano się w formie skali podatkowej. Rocznie możliwe jest odliczenie nie więcej niż 50% straty wykazanego w danym roku.

Prawo do rozliczenia podatkiem liniowym nie przysługuje podatnikom, którzy, uzyskali z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie lub z tytułu prawa do udziału w zysku spółki niemającej osobowości prawnej przychody ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, odpowiadających czynnościom, które podatnicy lub co najmniej jeden ze wspólników wykonywał lub wykonuje w roku podatkowym w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy. W takim przypadku podatnicy tracą prawo do opodatkowania liniowego i są obowiązani do wpłacenia zaliczek od dochodu osiągniętego od początku roku według skali podatkowej, a gdyby wystąpiła zaległość podatkowa - również odsetek za zwłokę od zaległości z tytułu tych zaliczek.

Nie ma możliwości, by podatnik stosujący tę formę rozliczenia podatków uzyskiwał w ramach działalności gospodarczej przychody opodatkowane były według skali podatkowej. Innymi słowy wybór sposobu opodatkowania dotyczy wszystkich form prowadzenia tej działalności, do których mają zastosowanie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Niemniej jednak możliwe jest wybrania rozliczenia liniowego, a oprócz tego uzyskiwania przychodów z działalności prowadzonej w formie spółki jawnej lub cywilnej, w których wspólnicy opodatkowani są według ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Oznacza to, że prowadząc działalność:

  • indywidualnie oraz łącznie z tym w formie spółki jawnej lub cywilnej,
  • w dwóch lub większej ilości spółek jawnych lub cywilnych

- podatnik może stosować zasady ogólne oraz formę ryczałtową z dochodów z każdej z nich. Nie zastosuje jednak w jakiejkolwiek z tych spółek zasad ogólnych (podatku według skali).

Z opodatkowania podatkiem liniowym korzystać mogą wyłącznie podatnicy prowadzący działalność gospodarczą. Powoduje to przede wszystkim próbę rozliczania jako działalność gospodarcza przychodów uzyskiwanych z działalności wykonywanej osobiście, m.in. w związku z działalnością:

  • artystyczną, literacką, naukową, trenerską, oświatową i publicystyczną, w tym z tytułu udziału w konkursach z dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, jak również przychody z uprawiania sportu czy stypendiów sportowych,
  • wykonywaną podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze.

W tym zakresie próby optymalizacji na zasadach spółki komandytowej lub komandytowo – akcyjnej nie dają podstaw do stosowania stawki liniowej w działalności. Konieczne jest stosowanie zasad ogólnych (skali podatkowej).

Podatek PITFormy opodatkowaniaPIT-36