Darmowy program do rozliczania PIT

wersja na Windows

Przycisk pobierania programu e-pity

lub uruchom online

Darmowy program do rozliczania PIT
Pobierz e-pity 2020
Darmowy program do rozliczania PIT
Przycisk pobierania programu e-pity
Pobierz e-pity 2020

Objęcie spółek komandytowych i niektórych jawnych CIT

Gazeta Podatkowa

Niebawem wejdzie w życie nowelizacja ustaw podatkowych, na mocy której rozszerzony zostanie katalog podatników podatku dochodowego od osób prawnych o spółki komandytowe i niektóre spółki jawne. Zmiany nastąpią już z dniem 1 stycznia 2021 r. z tym zastrzeżeniem, że spółka komandytowa może postanowić, że uzyska status podatnika CIT z dniem 1 maja 2021 r.

Zmiany stały się faktem

Zmiany w kręgu podatników CIT wprowadzi ustawa z dnia 28 listopada 2020 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (...) oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2123), dalej jako ustawa nowelizująca.

Na mocy jej przepisów art. 1 ust. 3 ustawy o pdop (Dz. U. z 2020 r. poz. 1406 ze zm.) z dniem 1 stycznia 2021 r. otrzyma nowe brzmienie. Przesądzi ono, że przepisy ustawy o pdop mają również zastosowanie do wszystkich spółek komandytowych (patrz ramka) i wąskiego kręgu spółek jawnych, a konkretnie do:

  • spółek komandytowych mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
  • spółek jawnych mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli wspólnikami spółki jawnej nie są wyłącznie osoby fizyczne oraz spółka jawna nie złoży przed rozpoczęciem roku obrotowego informacji o podatnikach CIT oraz PIT posiadających bezpośrednio lub za pośrednictwem podmiotów niebędących podatnikami podatku dochodowego prawa do udziału w zysku tej spółki (art. 1 ust. 3 pkt 1a lit. a ustawy o pdop w brzmieniu od 1 stycznia 2021 r.) bądź złożonej informacji nie zaktualizuje w terminie 14 dni, licząc od dnia zaistnienia zmian w składzie podatników (art. 1 ust. 3 pkt 1a lit. b ustawy o pdop w brzmieniu od 1 stycznia 2021 r.). Spółka jawna posiadać będzie status podatnika odpowiednio od pierwszego dnia roku obrotowego, o którym mowa w ww. art. 1 ust. 3 pkt 1a lit. a), albo od dnia zaistnienia zmian w składzie podatników, o których mowa w ww. art. 1 ust. 3 pkt 1a lit. b), do dnia likwidacji spółki lub wykreślenia z właściwego rejestru (art. 1 ust. 5 ustawy o pdop w brzmieniu od 1 stycznia 2021 r., zob. też art. 8 ust. 2b i art. 9 ust. 2e ustawy o pdop w brzmieniu od 1 stycznia 2021 r.).

Takie brzmienie przepisów przesądza, że spółki jawne z wyłącznym udziałem osób fizycznych nie będą podatnikami CIT. Natomiast spółki z udziałem m.in. osoby prawnej (np. spółki z o.o.) muszą pamiętać o dodatkowych obowiązkach informacyjnych, aby nie uzyskać statusu podatnika CIT.

Zasady składania pierwszej informacji

Wspomnianą informację należy złożyć do naczelnika urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę spółki jawnej oraz naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla każdego podatnika osiągającego dochody z takiej spółki. Wzór tej informacji wraz z objaśnieniami określi w rozporządzeniu Minister Finansów. Na dzień oddania GP do druku trwają nad nim prace legislacyjne (nr druku w RCL 282).

Według przepisu przejściowego pierwszą informację spółka jawna mająca siedzibę lub zarząd na terytorium RP, której wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne, składa w terminie do dnia 31 stycznia 2021 r. według stanu na dzień:

1) 1 stycznia 2021 r. - w przypadku spółki jawnej, która rozpoczęła działalność przed dniem 1 stycznia 2021 r.,

2) rozpoczęcia działalności - w przypadku spółki jawnej, która rozpoczęła działalność w okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r.

Jeżeli przed przekazaniem pierwszej informacji nastąpi zmiana w składzie podatników, pierwszą aktualizację informacji składa się w terminie do dnia 31 stycznia 2021 r., chyba że termin do jej złożenia przypada później.

W przypadku niezłożenia informacji na wskazanych zasadach, spółka jawna uzyska status podatnika CIT odpowiednio z dniem 1 stycznia 2021 r., z dniem rozpoczęcia działalności albo z dniem, w którym nastąpiła zmiana w składzie podatników.

Spółki komandytowe decydują o dacie zmian

Na mocy art. 12 ust. 1 ustawy nowelizującej w przypadku spółek komandytowych oraz spółek jawnych, które z dniem 1 stycznia 2021 r. uzyskają status podatnika CIT, oraz w zakresie uzyskanych przez podatników CIT oraz podatników PIT przychodów i poniesionych kosztów związanych z uczestnictwem w tej spółce, w tym z tytułu objęcia (nabycia) i zbycia udziałów tej spółki, wystąpienia z tej spółki lub jej likwidacji, przepisy ustaw o pdop i pdof w nowym brzmieniu stosuje się począwszy od dnia 1 stycznia 2021 r., z istotnym zastrzeżeniem. Mianowicie spółka komandytowa może postanowić, że przepisy ustaw o pdop i pdof w nowym brzmieniu stosuje się do tej spółki oraz przychodów i kosztów związanych z uczestnictwem w tej spółce począwszy od dnia 1 maja 2021 r. W takim przypadku spółka komandytowa uzyska status podatnika CIT z dniem 1 maja 2021 r.

CIT a księgi rachunkowe

Z dniem poprzedzającym dzień uzyskania przez spółkę komandytową i spółkę jawną statusu podatnika CIT spółka ta jest obowiązana do zamknięcia ksiąg rachunkowych. Odpowiednio stosowany będzie art. 8 ust. 6 ustawy o pdop (art. 12 ust. 3 ustawy nowelizującej). Stanowi on, że jeżeli z odrębnych przepisów wynika obowiązek zamknięcia ksiąg rachunkowych (sporządzenia bilansu) przed upływem przyjętego przez podatnika roku podatkowego, za rok podatkowy uważa się okres od pierwszego dnia miesiąca następującego po zakończeniu poprzedniego roku podatkowego do dnia zamknięcia ksiąg rachunkowych. W tym przypadku za następny rok podatkowy uważa się okres od dnia otwarcia ksiąg rachunkowych do końca przyjętego przez podatnika roku podatkowego.

Dla spółek komandytowych, które uzyskają status podatnika CIT z dniem 1 maja 2021 r. istotna jest regulacja art. 12 ust. 4 ustawy nowelizującej. Zgodnie z nią, jeżeli ostatni dzień roku obrotowego takiej spółki komandytowej przypada w okresie od dnia 31 grudnia 2020 r. do dnia 31 marca 2021 r., spółka ta może nie zamykać ksiąg rachunkowych na ten dzień i kontynuować rok obrotowy do dnia 30 kwietnia 2021 r.

Argumenty MF i przeciwników nowelizacji

Ministerstwo Finansów w uzasadnieniu do omawianej nowelizacji podkreślało, że jej celem jest w szczególności uszczelnienie systemu podatku dochodowego od osób prawnych, tak aby zapewnić powiązanie wysokości podatku płaconego przez duże przedsiębiorstwa, w szczególności przedsiębiorstwa międzynarodowe, z faktycznym miejscem uzyskiwania przez nie dochodu. W ramach realizacji tego celu przyjęto m.in. rozszerzenie katalogu podatników CIT o omawiane podmioty. W opinii Kancelarii Senatu z dnia 17 listopada 2020 r. do ustawy nowelizującej podkreślone zostało natomiast, że zawarta w uzasadnieniu argumentacja prawna jest nieadekwatna, zwłaszcza w zakresie, w jakim odnosi się do spółek komandytowych. Nowym reżimem prawnym mają być bowiem objęte wszystkie spółki komandytowe - bez względu na ich strukturę organizacyjną i rozmiar prowadzonej działalności gospodarczej. Innymi słowy, będzie on miał zastosowanie zarówno do "przedsiębiorstw międzynarodowych", które podejmują działania optymalizacyjne, jak również do "przedsiębiorstw rodzinnych", które prowadzą działalność gospodarczą "w mniejszym rozmiarze", właściwą dla spółek osobowych.

Także środowisko biznesowe, apelując o rezygnację z tych planów, podkreślało, że spółka komandytowa jest atrakcyjną formą prowadzenia działalności dla niewielkich przedsiębiorców (głównie polskie firmy rodzinne), którzy nie są jeszcze gotowi na rozbudowę swojego biznesu do rozmiarów uzasadniających przekształcenie w spółkę kapitałową, ale chcą zabezpieczyć się przed nieograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania spółki.


autor: Ewelina Mentel-Wyrzychowska
Gazeta Podatkowa nr 103 (1769) z dnia 2020-12-24

Zasady załatwiania spraw podatkowych przez internet. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl

CITPodatki 2021