Polski Ład: Zmiana zasad naliczania składki zdrowotnej w 2022 roku

Katarzyna Sudaj 28.07.2021 13:07 (aktualizacja: )

Podatkowe propozycje Polskiego Ładu gruntownie zmieniają wysokość składki zdrowotnej, sposób jej naliczania, równocześnie pozbawiając wszystkich prawa do jej odliczenia od podatku. Co znalazło się w projekcie ustawy?

» Zostaje 9 proc. składki zdrowotnej. Tylko ryczałtowcy i liniowcy zapłacą mniej

W poniedziałek 26 lipca 2021 roku ministerstwo finansów zaprezentowało opinii publicznej wyczekiwany przez wszystkich projekt ustawy podatkowej o zmianach w PIT i CIT, będący filarem propozycji zapowiadanych dwa miesiące wcześniej jako nowy Polski Ład. (o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw.

Brak odliczeń składki zdrowotnej od podatku

Potwierdził się najgorszy sen przedsiębiorców - koniec odliczeń składki zdrowotnej. Choć jej stopa procentowa pozostaje na znanym nam poziomie 9%, to już od 2022 roku podatnicy nie będą mogli odliczać 7,75% podstawy jej wymiaru od kwoty naliczonego podatku. To znacząca zmiana, na niekorzyść zarówno przedsiębiorców jak i pracowników.


Źródło: shutterstock.com

Brak możliwość obniżania wysokości zaliczki na podatek o kwotę zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne wydatnie zwiększy kwotę podatku należnego. Dla większości pracowników dwie najkorzystniejsze zmiany Polskiego Ładu (podwyżka kwoty wolnej od podatku z 8 do 30 tys. zł oraz podniesienie progu podatkowego z 85 do 120 tys. zł) zostanie zniwelowane przez pozbawienie nas prawa do odliczeń składki zdrowotnej.

» 4,9 proc. składki zdrowotnej zamiast obecnych 9%? Kolejne zmiany w Polskim Ładzie

Jak na twój portfel wpłyną zmiany podatkowe Polskiego Ładu?

Zapraszamy do wysłuchania webinaru Pulsu Biznesu "Jak na twój portfel wpłyną zmiany podatkowe Polskiego Ładu?" 

A składki ZUS płaci każdy, niezależnie od wysokości dochodów, także Ci najmniej zarabiający (np. na umowie o pracę) - poniżej 30 tys. zł rocznie, czyli podatnicy, którzy zupełnie zostaną zwolnienie z podatku PIT. Dlatego ekonomiści podnoszą argument, że obciążenie podatkowe de facto wzrośnie z 17 do 26% (lub 24,75%). Choć rząd obiecuje, że nikt, kto zarabia do 11 tys. zł brutto miesięcznie nie straci na rozwiązaniach Polskiego Ładu, bo wszelkie negatywne konsekwencje zniweluje ulga dla klasy średniej.

Skomplikowane zasady obliczania ulgi dla kasy średniej

Przedsiębiorcy zapłacą zdecydowanie wyższą składkę zdrowotną

O ile pracownicy skorzystają na nowej kwocie wolnej, a brak odliczenia składki zdrowotnej zostanie wyrównany ulgą dla klasy średniej, o tyle dla samozatrudnionych i osób prowadzących działalność gospodarczą nie przewidziano już takiej ochrony. To oni poniosą koszty zapowiadanych reform.

Komentarz eksperta: adwokat Sonia Konieczniak

Jedną z najbardziej kontrowersyjnych propozycji Nowego Ładu jest likwidacja możliwości odliczenia od dochodu składek na ubezpieczenie zdrowotne, zarówno dla pracowników jak i przedsiębiorców, w tym samozatrudnionych. Wobec jednoczesnego uzależnienia tej składki od wysokości dochodu, koszty zatrudnienia i koszty działalności gospodarczej wzrosną. Za nimi także koszty opodatkowania. Podatek zwiększa się o 7,75% dla wszystkich. Koszty podatkowe ma niwelować proponowana ulga PIT dla klasy średniej. Przewidziana jest natomiast tylko dla pracowników, nie dla przedsiębiorców.

Dla wielu przedsiębiorców możliwość odliczenia składki zdrowotnej była znacznym ułatwieniem, ponieważ obowiązkowe składki na ZUS są znacznym kosztem działalności. Pełny ZUS wynosi w 2021 roku 1.380,18 złotych miesięcznie i to bez dobrowolnej składki chorobowej.

To powoduje, że przedsiębiorcy poszukują sposobów na optymalizację podatkową. Może wzrosnąć zainteresowanie przeniesieniem działalności na rynki zagraniczne, bardziej sprzyjające podatkowo. Rząd zapowiada jednak zabezpieczenia przed takim odpływem podatników.

Jako pozytywne należy ocenić deklaracje całkowitej likwidacji umów cywilnoprawnych, przy czym wobec zmian opodatkowania i obliczania składek zdrowotnych, kwoty wynagrodzenia „na rękę" mogą być niższe." 
Kancelaria Adwokacka Sonia Konieczniak z Wrocławia

Koniec ryczałtowej składki zdrowotnej

Znika 9-procentowa składka na ubezpieczenie zdrowotne, liczona od stałej postawy - jaką znamy, w dotychczasowej kwocie 381,81 zł miesięczne. Od stycznia 2022 roku składka ma być uzależniona od wysokości dochodu, czyli każdy przedsiębiorca rozliczający się na zasadach ogólnych lub podatkiem liniowym – od dochodu przekraczającego 4242,38 zł zapłaci więcej niż obecnie. A nawet jeśli nie, to brak możliwość obniżenia podatku do zapłaty o odliczaną obecnie wysokość składki zdrowotnej (7,75% podstawy, czyli 328,78 zł) o tyle podnosi miesięczną wysokość opodatkowania.

Minimalna składka zdrowotna dla podatników liniowych

W przypadku podatku liniowego 19 proc. ustalono jeszcze dolny próg. Minimalna składka zdrowotna będzie liczona od minimalnego wynagrodzenia. "Będzie ona działać w sytuacji, kiedy dochody wykazane przez przedsiębiorcę w roku podatkowym będą niższe niż minimalne wynagrodzenie" - potwierdził wiceminister finansów Jan Sarnowski.

Duże zmiany dla ryczałtu

W przypadku tej formy opodatkowania już od dwóch miesięcy eksperci i podatnicy zastanawiali się, jak rząd rozwiąże problem braku dochodu, bo przecież ryczałtowiec płaci podatki od przychodu, a pojęcie dochodu formalnie nie występuje przy ryczałcie ewidencjonowanym.

» 300, 500 albo 900 zł? Trzy różne stawki zdrowotne dla ryczałtowców - nowe przecieki z rządu

Sprawę wyjaśniły zapisy projektu ustawy. Polski Ład przewiduje składkę zdrowotną w wysokości jednej trzeciej stawki ryczałtu. Najprostszy przykład: przedsiębiorca opodatkowany 15 proc. ryczałtem, będzie płacił zdrowotne w wysokości 5 proc. przychodu, czyli jego obciążenia wzrosną do 20 proc. Ryczałtowiec na 3 proc. będzie miał ustaloną 1 proc. składkę zdrowotną i sumarycznie zapłaci 4 proc. przychodu.

Nie będzie minimalnej składki zdrowotnej na ryczałcie - powiedział podczas konferencji prezentującej ustawę podatkową z Polskiego Ładu wiceminister finansów Jan Sarnowski.

Kto jeszcze zapłaci składkę zdrowotną?

Wśród zapowiadanych wcześniej już zmian, pojawiły się nowe i z zaskoczenia. Wcześniej nie wspominano o propozycji zmian, by także członkowie zarządów spółek i fundacji płacili składkę zdrowotną. A taki zapis znalazł się w projektowanych przepisach i nie podano uzasadnienia do jego wprowadzenia. Będzie to 9 proc. od wynagrodzenia członka zarządu.

Polski Ład: Składka zdrowotna dla taksówkarzy, fryzjerów i kosmetyczek w 2022 roku

Zostaje jeszcze grupa osób opodatkowana kartą podatkową, gdzie też nie ma pojęcia dochodu. Dotyczy to ok. 100 tys. podatników. "To głównie taksówkarze, hotelarze, fryzjerzy, kosmetyczki czy budowlańcy. Od 2022 roku składka zdrowotna dla nich ustalona ma być na poziomie 9 proc. od średniego wynagrodzenia, bez możliwości odliczenia od podatku" - potwierdził wiceminister Sarnowski.

ZUSNiski ZUSPolski ŁadHOT