Programiści i naukowcy, badacze będą mieli lepiej - 5 proc. PIT i CIT

Piotr Szulczewski

Zarówno osoby fizyczne, jak i spółki osobowe i kapitałowe skorzystają na zmianach w prawie podatkowym,  jakie już od 2019 r. mają obowiązywać w zakresie praw własności intelektualnej. Tzw. IP box – czyli pakiet przywilejów podatkowych w obszarze praw własności intelektualnej, nie będzie dotyczył osoby prowadzące działalność badawczo-rozwojową w obszarach, w których wytwarzane mogą być prawa własności intelektualnej. Badania i rozwój w przypadku ulgi nie powinny przy tym kojarzyć się wyłącznie z laboratoriami i instytutami naukowymi.

[aktualizacja 24.10.2018]: Sejm przyjął ustawę o preferencyjnym opodatkowaniu dochodów wynikających z prawa własności intelektualnej

Proponowane w projekcie ustawy rozwiązanie polega na preferencyjnym opodatkowaniu 5% stawką podatkową dochodów uzyskiwanych przez podatnika z praw własności intelektualnej, których podatnik jest właścicielem, współwłaścicielem, użytkownikiem lub posiada prawa do korzystania z nich na podstawie umowy licencyjnej i, które są chronione na podstawie obowiązującego prawa krajowego lub międzynarodowego. Ta ochrona może oznaczać posiadanie patentu do wynalazku, praw do rejestracji, prawo ochronnych.

Łatwiej będzie w przypadku programów komputerowych – samo ich wytworzenie powoduje, że obejmuje je ochrona na podstawie przepisów o prawie autorskim. Zatem wytworzony przez programistę produkt, z którego będzie on uzyskiwał przychody – zarówno ze sprzedaży praw autorskich, jak i np. licencji do niego – będzie kwalifikował się do preferencji podatkowej.   

Dochodem kwalifikującym się do ulgi Innovation Box jest bowiem dochód uzyskany z tytułu należności/opłat licencyjnych lub innych należności związanych z wykorzystywaniem kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, dochód ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, jak również, co istotne, dochód z tego aktywa uwzględniony w cenie sprzedaży lub usługi określany na zasadzie ceny rynkowej.

Warunki dla niższej stawki PIT i CIT

Istnieją dwa podstawowe warunki stosowania 5% podatku.

Po pierwsze, warunkiem koniecznym dla skorzystania z projektowanej preferencji jest wymóg prowadzenia przez podatnika działalności badawczo-rozwojowej bezpośrednio związanej z wytworzeniem, komercjalizacją, rozwojem lub ulepszeniem kwalifikowanego prawa własności intelektualnej. Innymi słowy, wyłącznie wydatki poniesione na działalność badawczo-rozwojową(badawczą lub rozwojową, bo może to być wyłącznie jedna z nich) – będą dawały odpowiednie prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodu.

Po drugie, podatnik, który będzie chciał skorzystać z projektowanej preferencji będzie zobowiązany prowadzić szczegółową ewidencję rachunkową w sposób umożliwiający obliczenie podstawy opodatkowania, w tym powiązanie ponoszonych kosztów prac badawczo-rozwojowych z osiąganymi dochodami z praw IP powstałymi w wyniku przeprowadzenia tych prac.

Tylko część dochodu ze stawką 5%, reszta - według standardowej. Haczyk na działalność twórczą?

Aby obliczyć podatek, stosuje się wzór: (Dochód z kwalifikowaego prawa – pkt2) x wskaźnik  (pkt 1) = kwalifikowany dochód x 5% = podatek do zapłaty, i tak:

  1. Wskaźnik opiera się o kilka zmiennych. Na jego podwyższenie mają na niego wpływ prowadzona działalność badawo-rozwojowa lub nabycie wyników takich prac, a obniżają go nabycie tych wyników od podmiotu powiązanego lub nabycie kwalifikowanego prawa własności intelektualnej. Ostateczny wynik mnożony jest przez 1,3.
  2. Tymczasem dochodem z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej jest obliczony  dochód (strata) z pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie w jakim został  osiągnięty:
    1. z opłat lub należności wynikających z umowy licencyjnej, która dotyczy kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
    2. ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
    3. z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej uwzględnionego w cenie sprzedaży produktu lub usługi;
    4. z odszkodowania za naruszenie praw wynikających z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, jeżeli zostało uzyskane w postępowaniu spornym, w tym postępowaniu sądowym albo arbitrażu.

Należy podkreślić, że stosowanie tej ulgi od 2019 r. (niższej stawki podatku do kwalifikowanych dochodów) będzie prawem, a nie obowiązkiem podatnika. Będzie ono bowiem generowało szereg obowiązków księgowych, których podatnicy nie muszą być zainteresowani wykonywać.