Innovation Box, czyli jaki podatek zapłacą firmy z komercjalizacji praw własności intelektualnej?

Robert Nogacki 05.04.2019 09:06 (aktualizacja: )

1 stycznia 2019 r. weszły w życie przepisy wprowadzające do polskiego systemu podatkowego ulgę dla przedsiębiorców w postaci tzw. Innovation Box. Tym samym Polska dołączyła do grupy państw wspierających komercjalizację prac badawczo-rozwojowych. Aby jednak firmy mogły skorzystać z obniżonej stawki podatku, muszą spełnić szereg ściśle określonych warunków.

» MF opublikowało objaśnienia do IP BOX, tj. od preferencji dającej stawkę 5% na PIT i CIT

Czym jest Innovation Box?

Innovation Box to rozwiązanie znane w innych krajach pod nazwami Intellectual Property Box, IP Box albo Patent Box, które stanowi ulgę dla przedsiębiorców osiągających dochody z komercjalizacji praw własności intelektualnej, powstałych w wyniku prac badawczo-rozwojowych. Ulga polega na możliwości zmniejszenia stawki podatku dochodowego dla wszystkich firm, które spełniają wskazane w ustawie kryteria.

Programiści i naukowcy, badacze będą mieli lepiej - 5 proc. PIT i CIT

Celem wprowadzenia nowej regulacji jest zachęcenie zagranicznych przedsiębiorstw do prowadzenia prac badawczo-rozwojowych w Polsce. Ustawodawca liczy także na zatrzymanie w kraju rodzimych firm, które prowadzą analogiczne działania.

Ulga na działalność badawczo-rozwojową B+R w PIT

Wprowadzenie Innovation Box jest także odpowiedzią na postulaty zapisane w „Białej Księdze Innowacji” zawierającej rozwiązania problemów związanych z rozwojem innowacyjności w Polsce. Jednym z nich jest postulat zmniejszenia represyjnego charakteru systemu podatkowego, aby w ten sposób stymulować rozwój innowacyjności przedsiębiorstw.

Niższa stawka nie dla wszystkich

Sztandarowym postulatem Innovation Box jest obniżenie stawki podatku dochodowego do wysokości 5% dla podatników, którzy uzyskują dochód z komercjalizacji praw własności intelektualnej. Jednak kryterium podmiotowe ulgi zakłada, że z preferencyjnej stawki będzie mógł skorzystać jedynie podatnik, który jest:

  • właścicielem tych praw,
  • współwłaścicielem tych praw,
  • użytkownikiem tych praw,
  • uprawniony do korzystania z tych praw na podstawie licencji.

Szeroki zakres podmiotów uprawnionych do korzystania z niskiej stawki podatku dochodowego przedstawia Innovation Box w dobrym świetle. Haczyk tkwi jednak w kryterium przedmiotowym, które zakłada, że preferencyjna stawka opodatkowania dotyczy jedynie tych praw, które są chronione na podstawie:

  • patentu,
  • dodatkowego prawa ochronnego dla patentu na produkt leczniczy lub środek ochrony roślin,
  • dodatkowego prawa ochronnego na wzór użytkowy i wynalazek,
  • prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, topografii układu scalonego, produktu leczniczego i weterynaryjnego dopuszczonego do obrotu, nowych odmian roślin i ras zwierząt,
  • prawa do programu komputerowego.

Ustawodawca przewidział także możliwość skorzystania z Innovation Box dla podmiotu, który zakupi kwalifikowane prawo własności, ale tylko jeśli poniesie koszty związane z jego rozwojem albo ulepszeniem. Ponadto wszyscy chętni na skorzystanie z preferencyjnej stawki opodatkowania muszą prowadzić działalność badawczo-rozwojową, która jest bezpośrednio związana z wytworzeniem, komercjalizacją, rozwojem albo ulepszaniem kwalifikowanego prawa.

Rozszerzają się też obowiązki dokumentacyjne, ponieważ podatnik objęty Innovation Box będzie zobowiązany do prowadzenia ewidencji rachunkowej w szczegółowy sposób, tak by można było obliczyć podstawę opodatkowania. Ewidencja ma także pozwolić na efektywne śledzenie efektów prac badawczo-rozwojowych.

Jak obliczyć preferencyjną stawkę podatku?

Opodatkowaniu podlega dochód:

  • z opłat licencyjnych lub innych należności uzyskanych w zamian za wykorzystywanie kwalifikowanego prawa własności intelektualnej,
  • z jego sprzedaży,
  • z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej uwzględnionego w cenie sprzedaży produktu albo usługi,
  • z odszkodowania za naruszenie praw wynikających z kwalifikowanych praw własności intelektualnej.

Dochód z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej oblicza się poprzez pomnożenie jego wartości przez wartość wskaźnika wyliczonego na podstawie specjalnego wzoru:

(a + b) x 1,3 / (a + b + c + d)

gdzie poszczególne litery oznaczają koszty poniesione przez podatnika:

a – koszty na prowadzoną działalność badawczo-rozwojową związaną z prawem własności intelektualnej,

b i c – koszty nabycia wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z prawem własności intelektualnej odpowiednio od podmiotu niepowiązanego (b) i powiązanego (c),

d – koszty nabycia kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.

Umiarkowany optymizm

Pomimo tego, że wprowadzenie Innovation Box to krok milowy dla przyciągnięcia zagranicznych przedsiębiorców oraz zatrzymania rodzimych firm nastawionych na prowadzenie prac badawczo-rozwojowych w kraju, należy pamiętać, że nie wszyscy podatnicy mogą skorzystać z preferencyjnej stawki opodatkowania dochodów.

Podczas gdy kryterium podmiotowe jest dosyć szerokie, obejmując prawem do skorzystania z ulgi nie tylko właścicieli praw, ale także użytkowników, a nawet nabywców kwalifikowanych praw własności intelektualnej, kryterium przedmiotowe ogranicza ten zakres do posiadaczy praw ochronnych (m.in. patentu).

Ponadto przedsiębiorcy będą musieli opracować swój własny system ewidencjonowania praw własności intelektualnej, który pozwoli na precyzyjne określenie podstawy opodatkowania.

Niemniej jednak Innovation Box stanowi korzystne dla podatników rozszerzenie ulgi dla prac badawczo-rozwojowych (tzw. ulga B+R), która zakłada pomniejszenie podstawy opodatkowania o koszt uzyskania przychodu (np. wynagrodzenia dla pracowników).

CITPłatnik PITKoszty