Pobierz e-pity 2018

Obowiązki pracodawcy po zaistnieniu wypadku przy pracy

Gazeta Podatkowa

Wypadek przy pracy wymaga od pracodawcy podjęcia szeregu koniecznych działań, w tym czynności, które należy wykonać bezpośrednio po jego wystąpieniu. Postępowanie powypadkowe prowadzone przez pracodawcę powinno zakończyć się sporządzeniem protokołu powypadkowego, stwierdzającego wystąpienie lub niewystąpienie wypadku przy pracy. Pracodawca nie może zaniechać przeprowadzenia takiego postępowania, bez względu na stan zatrudnienia w zakładzie czy też uznanie, że dane zdarzenie nie nosiło cech wypadku.

Pierwsze czynności

Po zaistnieniu wypadku przy pracy pracodawca powinien niezwłocznie przystąpić do działań zmierzających do udzielenia pierwszej pomocy osobom poszkodowanym i zabezpieczenia miejsca wypadku. Następnym krokiem jest zabezpieczenie miejsca zdarzenia, tak aby wykluczyć:

  • dopuszczenie do miejsca wypadku osób niepowołanych,
     
  • uruchamianie bez koniecznej potrzeby maszyn i innych urządzeń, które w związku z wypadkiem zostały wstrzymane,
     
  • dokonywanie zmiany położenia maszyn i innych urządzeń, jak również zmiany położenia innych przedmiotów, które spowodowały wypadek lub pozwalają odtworzyć jego okoliczności.

Pracodawca decyduje o ponownym uruchomieniu maszyn lub innych urządzeń technicznych, jak też o dokonaniu zmian w miejscu wypadku dopiero po dokonaniu oględzin miejsca zdarzenia i sporządzeniu, w razie potrzeby, szkicu lub fotografii miejsca wypadku. Wymagane jest uzgodnienie tej decyzji ze społecznym inspektorem pracy, a jeżeli wypadek miał charakter ciężkiego, zbiorowego lub śmiertelnego, również z właściwym inspektorem pracy i prokuratorem. W razie wypadku w zakładzie górniczym, pracodawca dodatkowo uzgadnia decyzję o ponownym uruchomieniu maszyn czy wprowadzeniu zmian w miejscu wypadku z właściwym organem państwowego nadzoru górniczego.

Wyjaśnienie okoliczności wypadku

Po udzieleniu pomocy poszkodowanym i zabezpieczeniu miejsca zdarzenia pracodawca powinien przystąpić do ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku, co jest jego obowiązkiem wynikającym z art. 234 K.p. Wspomnianych ustaleń dokonuje zespół powypadkowy, a procedurę postępowania powypadkowego określa rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie ustalenia okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (Dz. U. z 2009 r. nr 105, poz. 870). Zespół powypadkowy jest zobowiązany niezwłocznie przystąpić do ustalenia okoliczności zaistnienia wypadku, poprzez m.in.:

  • dokonanie oględzin miejsca wypadku, stanu technicznego maszyn, innych urządzeń technicznych i urządzeń ochronnych oraz zbadanie warunków wykonywania pracy, jak też innych okoliczności, które mogły mieć wpływ na zaistnienie wypadku,
     
  • sporządzenie w razie konieczności szkicu lub fotografii miejsca wypadku,
     
  • wysłuchanie wyjaśnień poszkodowanego, jeżeli stan jego zdrowia na to pozwala,
     
  • zebranie informacji dotyczących wypadku od świadków wypadku i zebranie innych dowodów dotyczących wypadku,
     
  • zasięgnięcie opinii lekarza, a w razie potrzeby opinii innych specjalistów w zakresie niezbędnym do oceny rodzaju i skutków wypadku.

Po wykonaniu koniecznych czynności wyjaśniających zespół powypadkowy powinien sporządzić protokół powypadkowy - zasadniczo w ciągu 14 dni od dnia uzyskania informacji o wypadku. Po zapoznaniu poszkodowanego z treścią protokołu (który ma prawo zgłosić uwagi i zastrzeżenia do jego ustaleń), protokół należy przedstawić pracodawcy do zatwierdzenia. Pracodawca zatwierdza protokół powypadkowy w ciągu 5 dni. W razie powzięcia wątpliwości czy zgłoszenia zastrzeżeń do jego treści, może zwrócić niezatwierdzony protokół, celem jego uzupełnienia czy wyjaśnienia przez zespół powypadkowy. W takim wypadku następny protokół, po dokonaniu koniecznych wyjaśnień czy uzupełnień, sporządza się nie później niż w ciągu 5 dni.


Pracodawca przechowuje dokumentację powypadkową przez 10 lat. Pracodawca jest też zobowiązany prowadzić rejestr wypadków przy pracy.


Po zatwierdzeniu protokołu pracodawca jest zobowiązany doręczyć go niezwłocznie poszkodowanemu pracownikowi bądź członkom rodziny (w przypadku wypadku śmiertelnego). W tym ostatnim przypadku oraz przy wypadku ciężkim i zbiorowym pracodawca niezwłocznie doręcza protokół powypadkowy również właściwemu inspektorowi pracy.

Obowiązki informacyjne

Ustawodawca nałożył na pracodawcę obowiązki informacyjne w związku z wypadkiem przy pracy. Musi on niezwłocznie zawiadomić właściwego inspektora pracy i prokuratora o śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym wypadku przy pracy (oraz o każdym innym wypadku, który wywołał takie skutki, mającym związek z pracą, jeżeli może być uznany za wypadek przy pracy). Definicje powyższych rodzajów wypadków przy pracy (patrz ramka) zawiera art. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1376 ze zm.). Niezawiadomienie właściwego organu o wypadku ciężkim, zbiorowym lub śmiertelnym jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika i przestępstwem karnym.

Rodzaje wypadków przy pracy

»Wypadek śmiertelny - wypadek, którego następstwem jest śmierć pracownika w okresie nieprzekraczającym 6 miesięcy od dnia wypadku.
»Wypadek ciężki - wypadek, który spowodował ciężkie uszkodzenie ciała, takie jak: utrata wzroku, słuchu, mowy, zdolności rozrodczej lub inne uszkodzenie ciała albo rozstrój zdrowia naruszające podstawowe funkcje organizmu; do ciężkiego wypadku zalicza się także wypadek, który spowodował, chorobę nieuleczalną lub zagrażającą życiu, trwałą chorobę psychiczną, całkowitą lub częściową niezdolność do pracy w zawodzie albo trwałe, istotne zeszpecenie lub zniekształcenie ciała.
»Wypadek zbiorowy - wypadek, któremu w wyniku tego samego zdarzenia uległy co najmniej dwie osoby.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 917 ze zm.)


autor: Agata Barczewska
Gazeta Podatkowa nr 7 (1569) z dnia 2019-01-24

Kontrola Państwowej Inspekcji Pracy w zakładzie pracy. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl

Kodeks pracyFormy zatrudnienia