Wyliczenia listy płac u osób do 26. r.ż. - problemy: koszty podatkowe, przekroczenie wieku

Piotr Szulczewski 09.08.2019 08:42 (aktualizacja: )

Prawidłowe przygotowanie listy płac osób do 26 r.ż. od 1 sierpnia 2019 r. okazuje się kłopotliwe. Należy przygotować się na wiele przypadków wątpliwych i wymagających uwagi przy pobieraniu składek ZUS, zdrowotnych czy zaliczki na podatek. Poniżej prezentujemy problemy, na jakie można trafić w trakcie ustalenia wynagrodzeń.

Lista płac i problemy z ZUS, składką zdrowotną i ograniczenie składki dla młodych z zerowym PIT

Ustalenie daty urodzin a świadczenia zatrudnionego

Jeśli zatrudniony właśnie kończy 26. r.ż., to wypłaty dokonane do tego dnia (dzień urodzin nie wlicza się) podlegają zwolnieniu z podatku do limitu 85.528 zł rocznie (w 2019 r. - 35.636,67 zł). Dotyczy to kwot otrzymanych lub postawionych do tej daty do dyspozycji.

» Młodzi przedsiębiorcy z zerowym PIT dla firmy? [Wyniki sondy]

Inna reguła obejmuje składki ZUS naliczane od umów  zlecenie. Nie podlegają składkom osoby do ukończenia 26. r.ż., jeżeli są uczniami szkół ponadpodstawowych lub studentami. Tu decydującym jest okres rozliczeniowy - jeśli trwa on przez dany miesiąc, to składki oblicza się proporcjonalnie do okresu trwania umowy. Na zatrudniającym ciąży obowiązek otrzymania oświadczenia od takiej osoby, co do spełnienia warunków edukacji.

Przykład
Student złożył oświadczenie o kontynuowaniu edukacji, 6.08.2019 r. kończy 26. r.ż. Wypłatę z umowy zlecenie realizuje się z dniem 5.09. Wypłata będzie w całości opodatkowana i składki ZUS nie będą naliczone za okres pięciu dni sierpnia.

Dopuszczalne jest przesunięcie wypłaty i realizowanie jej w formie zaliczki na poczet przyszłych okresów. Pozwoli to ominąć podatek dochodowy, nie ograniczy natomiast składek ZUS.

Przykład

Student złożył oświadczenie o kontynuowaniu edukacji – 6.08.2019 r. kończy 26. r.ż. Wypłata za sierpień ustalona została na 30.07. Środki zostały postawione do dyspozycji przed ukończeniem 26. r.z., więc są zwolnione z podatku dochodowego. Składki ubezpieczeniowe nalicza się proporcjonalnie do okresu, za jaki są one wypłacane.

Koszty podatkowe

Koszty uzyskania przychodów to wydatki poniesione w celu ich uzyskania lub zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów. Nie ma znaczenia, czy koszty ryczałtowe poniesione są w związku z przychodami opodatkowanymi - od których naliczany jest podatek, czy też z przychodami zwolnionymi z opodatkowania. W obu przypadkach koszty rozlicza się w ramach danego źródła przychodów o ile znajdą się przychody, od których te koszty można odliczać.

   

Powyższa zasada ma zastosowanie przy przychodach w ramach ulgi na młodych. Koszty uzyskania przychodów stosowane mogą być do okresów zatrudnienia, w których otrzymywane są przychody podlegające opodatkowaniu - zarówno tych z naliczanymi zaliczkami na podatek, jak i do tych, w których występuje zwolnienie z opodatkowania w ramach ulgi.

 

Zgodnie z brzmieniem ustawy:

"Koszty uzyskania przychodów z tytułu stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy oraz z umów zlecenia, o których mowa w art. 13 pkt 8, stosuje się w wysokości nieprzekraczającej tej części przychodów z danego źródła, która podlega opodatkowaniu".

 

Zwrot ten jest bardzo nieprecyzyjny i może rodzić co najmniej kilka metod interpretowania. Czy bowiem:

  • jeśli podatnik przez pierwszą część roku rozliczał już przychody z umowy o pracę, to czy koszty ryczałtowe za okres zwolnienia z podatku może rozliczać do limitu - za cały okres pracy (czyli ryczałt przysługuje za wszystkie przychody z umowy o pracę, za wszystkie miesiące wykonywania czynności),
  • limit roczny kosztów ryczałtowych należy proporcjonalnie zmniejszyć czy też korzystać z niego za wszystkie miesiące,
  • w sytuacji, jeśli podatnik uzyska dopiero po 1 sierpnia nadwyżkę ponad kwotę zwolnioną - to do tej nadwyżki można stosować koszty i czy są to tylko koszty za miesiąc (okres), w którym te nadwyżki wystąpiły, czy za wszystkie okresy korzystania ze zwolnienia. 

Zgodnie z uzasadnieniem do ustawy:

"Nadwyżka przychodów ponad kwotę limitu 85.528 zł (odpowiednio w 2019 r. ponad 35.636 zł) podlegać będzie opodatkowaniu na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej, w tym z uwzględnieniem tzw. kwoty wolnej od podatku oraz preferencyjnych zasad obliczania podatku przewidzianych dla małżonków oraz osób samotnie wychowujących dzieci. 

Do nadwyżki tej będą miały zastosowanie koszty uzyskania przychodów określone dla przychodów z pracy oraz umowy zlecenia. Jednocześnie wysokość tych kosztów nie będzie mogła przekroczyć kwoty przychodów z danego źródła, które podlegają opodatkowaniu". 

W związku z tym wydaje się, że nie jest ograniczone korzystanie z kosztów o ile tylko w danym źródle - np. w ramach umowy o pracę wystąpią kwoty podlegające opodatkowaniu z innych miesięcy. Limit roczny zostaje zatem zachowany i można naliczać koszty również do innych miesięcy. 

 

Przykład (opieramy się na kosztach podatkowych sprzed planowanej nowelizacji październikowej i ich podwyższenia)

Podatnik w wieku 24 lat od 1 sierpnia do 31 grudnia otrzymuje wynagrodzenie zwolnione z podatku z tytułu umowy o pracę. Płatnik nie pobiera zaliczki na podatek, nie oblicza kosztów. W okresie 1 styczeń – 30 lipiec podatnik posiadał wynagrodzenie opodatkowane. W rocznym PIT będzie zatem miał kwoty podatku do zapłaty. Podatnik, mimo wskazania w PIT-11 od pracodawcy kosztów za 7 miesięcy (7x 111,25 zł) w rocznej deklaracji może rozliczyć koszty za 12 miesięcy i skorzysta z rocznego limitu 1335 zł.

Przykład

Podatnik  w wieku 24 lat rozpoczął pracę od sierpnia. W grudniu łączna wypłata przekroczyła 35.636,67 zł i wyniosła łącznie 36.000 zł (opodatkowane - do naliczenia podatku 232,33 zł). Podatnik może rozliczyć w kosztach teoretycznie ryczałt za 5 miesięcy (5x111,25 zł). W praktyce istniałaby podstawa do wykazania straty, jednak ze względu na przepis 22 ust. 1f może on rozliczyć koszty do wysokości przychodów z danego źródła, które podlegają opodatkowaniu. W efekcie w 2019 r. podatnik rozliczy 232,33 zł kosztów - reszta kosztów przepada.

Zdecydowanie prostszą wydaje się ta zasada przy umowie zlecenie - tu bowiem koszty 20% obejmą tylko wynagrodzenia, w których naliczana jest zaliczka (wynagrodzenia opodatkowane - z naliczonym podatkiem przekraczającym zwolnienie).

Bez PIT dla młodychPIT-37Podatek PIT ZUS