1 maja 2026 roku zaczną obowiązywać zmiany, które swoim zasięgiem obejmą pracowników zatrudnionych w prywatnych firmach. Co się zmieni? Kto może skorzystać na nowych przepisach?
1 maja wchodzą w życie bardzo istotne zmiany w prawie pracy, które realnie wpłyną na sytuację wielu pracowników zatrudnionych u prywatnych przedsiębiorców. Mowa o dużej reformie dotyczącej stażu pracy i urlopów wypoczynkowych. Kto może skorzystać na zmianach?
Nowe zasady liczenia stażu pracy od 1 maja
1 maja to drugi termin wdrożenia zmian w naliczaniu stażu pracy. Pierwszy etap, który już obowiązuje dotyczył jednak wyłącznie pracowników zatrudnionych w firmach publicznych. To zmieni się 1 maja, kiedy z nowych przepisów będą mogli skorzystać zatrudnieni w firmach prywatnych. Kogo dotyczą zmiany?
Tzw. ustawa stażowa ma zrównać prawa osób pracujących dotąd na umowach cywilnoprawnych i prowadzących działalność gospodarczą z pracownikami etatowymi w zakresie stażu pracy. Co to oznacza? Od 1 maja okresy prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej oraz pracy na podstawie umowy zlecenia będą wliczały się do stażu pracy. Ale to nie wszystko. Zgodnie z nowymi przepisami do stażu pracy będą zaliczane:
– okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej (w tym również w ramach tzw. „ulgi na start”),
– okresy współpracy przy prowadzeniu działalności gospodarczej,
– okresy wykonywania umów zlecenia, umów o świadczenie usług oraz umów agencyjnych,
– okresy członkostwa w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych oraz spółdzielniach kółek rolniczych,
– okresy zawieszenia działalności gospodarczej w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem,
– udokumentowane okresy pracy zarobkowej wykonywanej za granicą na innej podstawie niż stosunek pracy.
Zmiany te będą bardzo korzystne. Nowe zasady przeliczenia lat mających wpływ na staż pracy zdecydują w szczególności o:
– wyższym dodatku stażowym,
– nabyciu prawa do nagrody jubileuszowej lub jej większej wysokości,
– dłuższym okresie wypowiedzenia umowy o pracę;
– wyższej odprawie w przypadku rozwiązania umowy o pracę,
– wyższym urlopie wypoczynkowym.
Nawet 6 dodatkowych dni urlopu
Okazuje się, że zmiany korzystnie wpłyną również na długość przysługującego pracownikowi urlopu wypoczynkowego. Co prawda sam wymiar nie ulegnie zmianie. Nadal będzie wynosił 20 dni, w przypadku pracownika zatrudnionego krócej niż 10 lat, oraz 26 dni, gdy pracownik zatrudniony jest co najmniej 10 lat. Co więc się zmieni? Pracownik, którego dodatkowe lata pracy zwiększą mu pulę przysługujących dni urlopu – będzie mógł skorzystać z tzw. urlopu uzupełniającego.
Jak tłumaczy Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej ,, Jeżeli wykorzystałeś cały urlop wypoczynkowy za dany rok kalendarzowy, a następnie w trakcie tego roku udokumentowałeś dodatkowe okresy zatrudnienia i osiągnąłeś dziesięcioletni okresu zatrudnienia, to będzie Ci przysługiwał urlop uzupełniający. Będzie to różnica między wyższym wymiarem, który nabyłeś, a wymiarem, który miałeś poprzednio – w tym przypadku 6 dni”.
Ważne zaświadczenie z ZUS
Osoby, które chcą dokonać przeliczenia okresów stażu pracy w świetle nowych przepisów muszą zgłosić się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Potwierdzanie okresów podlegających wliczeniu do stażu pracy, za które opłacane były składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe lub wypadkowe, odbywać się będzie na podstawie zaświadczeń wydawanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W systemie eZUS (ZUS PUE) dostępny jest formularz USP „Wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy”, który można złożyć wyłącznie w formie elektronicznej. Więcej o wniosku w artykule ,, Zlecenie, firma, etat do stażu pracy. Konieczny wniosek USP do ZUS”.
Co jednak w przypadku braku zaświadczenia? Uwzględnianie nowych okresów stażu pracy będzie mogło się odbyć również bez zaświadczenia. Zasadniczo takie okresy potwierdza zaświadczenie z ZUS, które jednak nie zawsze jest wydawane. Brak takiego zaświadczenia nie oznacza automatycznie, że dany okres nie podlega wliczeniu do stażu pracy. Więcej o tym w artykule ,,Uwzględnianie nowych okresów w stażu pracy bez zaświadczenia z ZUS”.
