W 2026 r. roku w życie wchodzą przepisy, które mocno odbiją się na portfelach przedsiębiorców. Niektóre regulacje przełożą się na wysokie podwyżki dla firm, mierzone w tysiącach złotych. Na jakie zmiany trzeba zwrócić uwagę?

Z nowym rokiem lub w kolejnych miesiącach zaczną obowiązywać przepisy, które dla przedsiębiorców oznaczają znacznie wyższe koszty prowadzenia działalności gospodarczej. Można je określić mianem podatkowych pułapek, bo na nich właściciele firm mogą stracić rocznie nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych. O których regulacjach mówimy?

Koszt użytkowania firmowych aut: ukryty wzrost podatków

Z nowym rokiem limit amortyzacji dla większości samochodów osobowych zamiast dotychczasowych 150 tys. zł będzie wynosił tylko 100 tys. zł. Warto zaznaczyć, że w tym limicie uwzględniona będzie również połowa VAT-u, jeśli pojazd jest wykorzystywany zarówno do celów firmowych, jak i prywatnych. W przypadku samochodów elektrycznych pułap wynosi 225 tys. zł, a dla hybryd plug-in emitujących poniżej 50 g dwutlenku węgla/km – 150 tys. zł.

– Zmiana, którą rząd przedstawia jako „proekologiczna”, jest podwyżką podatków dla przedsiębiorców. Ponadto, biorąc pod uwagę kwotę limitu 225 tys. zł i ceny rynkowe pojazdów elektrycznych, można wręcz uznać, że jest to de facto pierwsza w Polsce znacząca preferencja podatkowa dla chińskich pojazdów elektrycznych, których ceny w znakomitej większości mieszczą się w ustawowym limicie. Nowe kwoty limitów zróżnicowane są ze względu na emisję dwutlenku węgla wynikającą z samego użytkowania pojazdu. Pomijany jest jednak aspekt emisji dwutlenku węgla na etapie produkcji i utylizacji pojazdu, gdzie samochody spalinowe wypadają już znacznie korzystniej – komentuje Tomasz Prokurat, partner w kancelarii Litigato.

Powyższe limity będą obejmowały nie tylko auta kupowane przez przedsiębiorców, ale też pojazdy użytkowane w ramach leasingu operacyjnego – zatem każda rata leasingowa po 1 lutego 2026 r. będzie rozliczana proporcjonalnie do nowego, niższego limitu. To oznacza zmiany dla przedsiębiorców, którzy zawarli umowy leasingu w 2025 r. lub wcześniej i do tej pory zaliczali do kosztów uzyskania przychodów określoną część raty leasingowej. Od nowego roku zaliczać będą mogli mniejszą kwotę, mimo że w umowa leasingu ani sposób korzystania z pojazdu się nie zmieniły.

KSeF: od lutego obejmie nie tylko największe firmy

Krajowy System e-Faktur (KSeF) to jedna z największych zmian dotyczących podatków w ostatnich latach. Od dawna w przekazach medialnych powtarzana jest jedna z jego zasad, zgodnie z którą obowiązek wystawiania faktur ustrukturyzowanych w tym systemie od 1 lutego 2026 r. obejmie tylko największe firmy z roczną sprzedażą przekraczającą 200 mln zł brutto. Pozostałe będą musiały wystawiać takie faktury od 1 kwietnia 2026 r. (poza najmniejszymi podatnikami – oni zostaną wyłączeni z tego obowiązku do końca 2026 r.).
Wielu przedsiębiorców nie zwraca uwagi na to, że powyższa zasada dotyczy tylko wystawiania faktur. Jeśli chodzi o ich odbieranie faktur kosztowych – ten obowiązek obejmie wszystkie firmy już od 1 lutego 2026 r.

– W praktyce każdy przedsiębiorca, który dokonuje zakupów od dużych podmiotów – takich jak np. sieci handlowe, koncerny paliwowe, dostawcy energii, telekomy – będzie musiał mieć aktywny dostęp do KSeF, aby móc odbierać faktury kosztowe. Nawet jeśli mikroprzedsiębiorca nie będzie zobowiązany do wystawiania faktur w KSeF, to i tak będzie musiał mieć dostęp do systemu, aby móc pobierać faktury od większych dostawców. W ten sposób „dobrowolny” dostęp do KSeF staje się obowiązkowy dla całej gospodarki znacznie szybciej, niż wskazywałby to kalendarz ustawowy – podkreśla Tomasz Prokurat.

Nowy obowiązek raportowania: JPK_CIT

Do składania pliku JPK_CIT do tej pory zobowiązani byli podatnicy CIT, których przychód w poprzednim roku przekroczył 50 mln euro, a także podatkowe grupy kapitałowe. Od nowego roku katalog podatników objętych tą powinnością zostanie poszerzony. Znajdą się w nim wszystkie spółki będące podatnikami CIT, które mają obowiązek składania JPK-VAT. Do składania sprawozdań JPK_CIT zobowiązane będą więc nie tylko duże firmy, ale również mniejsze. A już w 2027 r. raportowanie JPK_CIT stanie się koniecznością dla każdego podatnika CIT, w tym dla fundacji rodzinnych.

Plik JPK_CIT zawiera szczegółowe dane dotyczące przychodów i kosztów ujmowanych w rozliczeniu podatku dochodowego. Dzięki dostępowi do niego Ministerstwo Finansów będzie miało pełną informację o rozliczeniach każdej spółki już na etapie rocznego rozliczenia.

– Takie rozwiązanie ma na celu zwiększenie transparentności systemu podatkowego oraz umożliwienie szybszej analizy danych, co może wpłynąć na wzrost efektywności kontroli podatkowych. Dla przedsiębiorców będzie to wymagało dodatkowej staranności i zasobów, aby dostosować systemy księgowe i procesy raportowania do nowych wymogów – zwraca uwagę Tomasz Prokurat.

Znaczny wzrost składki zdrowotnej dla mikrofirm

Wprowadzona tymczasowo obniżka minimalnej składki zdrowotnej dla przedsiębiorców przestaje właśnie obowiązywać. W praktyce oznacza to, że podstawa naliczania tej składki wraca z poziomu 75% do 100% minimalnego wynagrodzenia, natomiast to ostatnie wzrasta z 4666 zł w 2025 r. do 4806 zł w 2026r. W rezultacie przełoży się to na duży wzrost minimalnej składki zdrowotnej dla przedsiębiorców w 2026 roku z 314,96 zł do 432,54 zł miesięcznie – aż o 37,3%.

– Zmiana ta uderzy w tych mikroprzedsiębiorców, którzy osiągają niskie dochody, a będą musieli płacić minimalną składkę zdrowotną w istotnie wyższej wysokości. To dodatkowe obciążenie, które zwiększy koszty prowadzenia działalności, szczególnie wśród tysięcy jednoosobowych firm z relatywnie niskimi przychodami – podkreśla Tomasz Prokurat.