Przestój ekonomiczny i obniżenie wymiaru czasu pracy na podstawie tarczy 4.0

Gazeta Podatkowa

Pracodawcy mający trudności ekonomiczne z powodu epidemii koronawirusa mogą zarządzić przestój ekonomiczny lub obniżyć pracownikom wymiar etatu. Takie rozwiązania przewiduje specustawa w sprawie COVID-19, adresując je m.in. do pracodawców, którzy zanotowali określony spadek obrotów. Tarcza 4.0 pozwala na skorzystanie z przestoju ekonomicznego lub obniżenia wymiaru etatu również takim pracodawcom, u których wystąpił istotny wzrost obciążenia funduszu wynagrodzeń.

Spadek obrotów lub przychodów

Pracodawca, który z powodu COVID-19 zanotował spadek obrotów gospodarczych w określonym procencie, może wprowadzić przestój ekonomiczny lub obniżyć pracownikom wymiar czasu pracy na podstawie art. 15g ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19... (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), zwanej specustawą w sprawie COVID-19. Tryb zastosowania wyżej wymienionych rozwiązań określono w art. 15g ust. 11-15 specustawy w sprawie COVID-19 (patrz tabela).

Ustawa o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19... (Dz. U. z 2020 r. poz. 1086), zwana tarczą 4.0, dodała nowe kryterium pozwalające na zastosowanie przestoju ekonomicznego lub obniżenie wymiaru czasu pracy. Jest nim wystąpienie u pracodawcy (zdefiniowanego w art. 3 Kodeksu pracy) spadku przychodów ze sprzedaży towarów lub usług w następstwie COVID-19 i w związku z tym wystąpienie istotnego wzrostu obciążenia funduszu wynagrodzeń. Zgodnie z art. 15gb, dodanym do specustawy w sprawie COVID-19 przez tarczę 4.0, istotny wzrost obciążenia funduszu wynagrodzeń definiowany jest jako zwiększenie ilorazu:

  • kosztów wynagrodzeń pracowników, z uwzględnieniem składek na ubezpieczenia społeczne pracowników finansowanych przez pracodawcę oraz
  • przychodów ze sprzedaży towarów lub usług

z tego samego miesiąca kalendarzowego dowolnie wskazanego przez pracodawcę, przypadającego od dnia 1 marca 2020 r. do dnia poprzedzającego wprowadzenie przez pracodawcę przestoju ekonomicznego lub obniżenia wymiaru czasu pracy.

Iloraz ten musi wzrosnąć nie mniej niż o 5% w porównaniu do takiego ilorazu z miesiąca poprzedzającego (miesiąca bazowego).

Do kosztu wynagrodzeń pracowników nie zalicza się kosztów wynagrodzeń tych pracowników, z którymi rozwiązano umowę o pracę lub którym obniżono wynagrodzenie w trybie art. 15g ust. 8 specustawy w sprawie COVID-19 (w wysokości odpowiadającej wysokości tego obniżenia).

Do kiedy przestój?

Obniżenie czasu pracy albo objęcie pracownika przestojem ekonomicznym na podstawie art. 15gb specustawy w sprawie COVID-19 może być stosowane w okresie do 6 miesięcy od miesiąca, w którym wspomniany wcześniej iloraz uległ zmniejszeniu do poziomu niższego niż 105% ilorazu z miesiąca bazowego. Maksymalnie pracodawca będzie mógł korzystać z przedstawionych rozwiązań przez 12 miesięcy od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub epidemii, chyba że wcześniej przywróci czas pracy obowiązujący przed jego obniżeniem lub zakończy przestój ekonomiczny pracownika, który był nim objęty.

Wprowadzenie przestoju ekonomicznego lub obniżenie wymiaru czasu pracy na podstawie specustawy w sprawie COVID-19

Podstawa prawnaart. 15g specustawyart. 15gb specustawy
(dodany przez tarczę 4.0)
Uprawnieni
-Przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy - Prawo przedsiębiorców,
-organizacje pozarządowe i podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie,
u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19.
-Jednostki organizacyjne kościoła, związku wyznaniowego oraz kościelne osoby prawne.
-Instytucje kultury określone w art. 15p specustawy.
Pracodawcy, o których mowa w art. 3 Kodeksu pracy, u których wystąpił spadek przychodów ze sprzedaży towarów lub usług w następstwie COVID-19 i w związku z tym wystąpił istotny wzrost obciążenia funduszu wynagrodzeń.
Zmiana warunków zatrudnienia
-Pracownikowi objętemu przestojem ekonomicznym wypłaca się wynagrodzenie obniżone nie więcej niż o 50% (nie mniej niż minimalne wynagrodzenie za pracę w proporcji do wymiaru etatu).
-Pracownikowi można obniżyć wymiar czasu pracy maksymalnie o 20%, nie więcej niż do połowy etatu (przy zachowaniu wynagrodzenia minimalnego w proporcji do wymiaru etatu po obniżce).
Na warunkach opisanych w kolumnie obok, z tym zastrzeżeniem, że w przypadku obniżenia wymiaru czasu pracy wynagrodzenie pracownika nie może być niższe niż wynagrodzenie minimalne ustalone odpowiednio do wymiaru czasu pracy przed obniżką.
Tryb wprowadzenia
-Przestój ekonomiczny lub obniżenie wymiaru czasu pracy wprowadza się w drodze porozumienia pracodawcy z organizacją związkową lub przedstawicielami pracowników, o których mowa w art. 15g ust. 11 specustawy w sprawie COVID-19.
-W zakresie i przez czas określony w porozumieniu nie stosuje się wynikających z układu zbiorowego pracy warunków umów o pracę i innych aktów stanowiących podstawę nawiązania stosunku pracy. Pracodawca nie musi w tym przypadku dokonywać wypowiedzeń zmieniających czy zawierać aneksów do umów o pracę.
-Pracodawca przekazuje kopię porozumienia właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy w terminie 5 dni roboczych od dnia zawarcia porozumienia.
Na zasadach określonych w kolumnie drugiej, z tym zastrzeżeniem, że wprowadzenie przestoju albo obniżenie wymiaru czasu pracy nie jest możliwe, jeżeli iloraz kosztów wynagrodzeń pracowników (z uwzględnieniem składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy) i przychodów ze sprzedaży towarów lub usług w miesiącu, w którym wystąpił istotny wzrost obciążenia funduszu wynagrodzeń, wynosi mniej niż 0,3.

 

autor: Agata Barczewska
Gazeta Podatkowa nr 54 (1720) z dnia 2020-07-06

Zakończenie stosunku pracy - wybrane aspekty. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl

Koronawirus w PolsceWymiar czasu pracyWynagrodzenie minimalne