Konsekwencje nieuregulowania podatku z PIT za 2018 r.

Gazeta Podatkowa 26.04.2019 08:55 (aktualizacja: )

Podatek dochodowy wynikający z PIT za 2018 r. należy uiścić do 30 kwietnia 2019 r. Konsekwencjami niedopełnienia tego obowiązku są obciążenia odsetkowe, zajęcie majątku, a w skrajnych przypadkach - grzywna. Podatnik, który nie ma środków na uregulowanie podatku, może ubiegać się o odroczenie zapłaty lub rozłożenie na raty.

Odsetki za zwłokę

Termin płatności podatku wykazanego do uiszczenia w PIT-36, PIT-36S, PIT-36L, PIT-36LS, PIT-37, PIT-38 i PIT-39 za 2018 r. upływa 30 kwietnia 2019 r.

Podatek nieuregulowany w terminie stanie się zaległością podatkową. Wiąże się to z obciążeniami odsetkowymi. Odsetki za zwłokę od zaległości w PIT za 2018 r. trzeba standardowo uiścić za okres od 1 maja 2019 r. do dnia zapłaty (włącznie z tym dniem). Inaczej jest w przypadku podatku wynikającego z PIT-37 lub PIT-38 za 2018 r. automatycznie zaakceptowanego w ramach usługi Twój e-PIT. Automatyczna akceptacja nastąpi, jeżeli do końca kwietnia br. podatnik nie przekaże samodzielnie rozliczenia, a z udostępnionym nic nie zrobi - ani go nie odrzuci, ani nie zaaprobuje. PIT-37 lub PIT-38 za 2018 r. sporządzony w ramach usługi Twój e-PIT zostanie w takiej sytuacji uznany za złożony 30 kwietnia 2019 r. W tym dniu upływa również termin płatności wynikającego z niego podatku. Podatnik może jednak nie być świadomy, że ma do uregulowania jakąś kwotę. Urzędy skarbowe będą więc w maju br. wysyłać do zalegających z płatnością informacje o konieczności dokonania wpłaty. Uregulowanie podatku w ciągu 7 dni od doręczenia informacji pozwoli uniknąć zapłaty odsetek podatkowych.

Podatnik, który nie ma środków na uregulowanie podatku wykazanego w PIT za 2018 r., może jeszcze do 30 kwietnia 2019 r. złożyć w urzędzie skarbowym wniosek o uiszczenie go w odroczonym terminie lub w ratach. Po tej dacie możliwe będzie odroczenie zapłaty, zawarcie układu ratalnego lub umorzenie. Uzyskanie ulgi uzależnione jest od istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Osoby prowadzące działalność gospodarczą muszą spełnić dodatkowe wymogi. W ich przypadku brane są pod uwagę również regulacje dotyczące pomocy publicznej. Przedsiębiorcy mogą otrzymać ulgę: niestanowiącą pomocy publicznej, stanowiącą pomoc de minimis lub stanowiącą pomoc publiczną na cele wskazane w art. 67b § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Podatnik musi określić we wniosku, o którą z tych ulg się ubiega, a ponadto dołączyć wymagane w związku z tym dokumenty (na ogół chodzi o pomoc de minimis).

Zajęcie majątku

Zaległość podatkowa to nie tylko obciążenia odsetkowe, ale także prawdopodobieństwo wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Podatnik może spodziewać się najpierw telefonu, e-maila lub SMS-a z urzędu skarbowego z wiadomością o zadłużeniu. Na działania informacyjne przed podjęciem czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych zezwala § 4 rozporządzenia w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych. Jeżeli nie przyniesie to rezultatów, do podatnika zostanie wysłane pisemne upomnienie. Upomnienie zawiera wezwanie do uiszczenia, w ciągu 7 dni od dnia jego doręczenia, zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami upomnienia. Po bezskutecznym upływie tego terminu może być wszczęte postępowanie egzekucyjne. Urząd skarbowy nie musi wydawać decyzji określającej wysokość podatku dochodowego. Zaległość podatkowa może być dochodzona na podstawie zeznania podatkowego.

Urząd skarbowy może zająć na spłatę zaległego podatku cały majątek podatnika, a jeżeli pozostaje on w związku małżeńskim - także majątek wspólny małżonków (z wyjątkiem rzeczy i praw majątkowych niepodlegających lub zwolnionych z egzekucji). Małżonkowie, którzy skorzystali z prawa do łącznego opodatkowania swoich dochodów, odpowiadają solidarnie za zapłatę podatku wynikającego ze wspólnego zeznania podatkowego. Urząd skarbowy może zająć ich majątki osobiste oraz majątek wspólny.

Ryzyko grzywny

Zwłoka w zapłacie podatku to ryzyko odpowiedzialności karnej skarbowej, ale tylko wtedy, gdy jest to działanie uporczywe. Taki warunek przewiduje art. 57 § 1 Kodeksu karnego skarbowego.

Pojęcie "uporczywości" nie zostało zdefiniowane w kontekście nieterminowego regulowania podatków. Przyjmuje się, że oznacza to periodyczne i umyślne łamanie obowiązku terminowego uiszczania podatku albo długotrwałe zaniechanie uregulowania podatku płaconego jednorazowo. Cechy uporczywości nie ma natomiast krótkotrwała zwłoka lub kilkukrotne opóźnienia przedzielone okresami terminowych wpłat (por. postanowienie SN z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt I KZP 11/13). Wskazuje się ponadto, że podatnik musi mieć obiektywną możliwość uregulowania zobowiązań podatkowych, ale do ciążącego na nim obowiązku zapłaty podatku w terminie posiadał negatywny stosunek (por. wyrok Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt VII Ka 830/14).

Uporczywe niepłacenie podatku w terminie jest wykroczeniem skarbowym. Urzędom skarbowym (upoważnionym urzędnikom) wolno za nie karać wyłącznie w postępowaniu mandatowym. Grzywna nakładana w ten sposób nie może obecnie przekroczyć 4.500 zł. Jej wymiar w konkretnym przypadku zależy od okoliczności sprawy, ale także sytuacji sprawcy: stosunków rodzinnych, dochodów, możliwości zarobkowania itp. Ukarany musi zgodzić się na przyjęcie mandatu karnego. Jeżeli tego nie zrobi, sprawa podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych, co w praktyce oznacza najczęściej skierowanie jej do sądu. Sąd może obecnie wymierzyć grzywnę za wykroczenie skarbowe w granicach od 225 zł do 45.000 zł.

Sposoby zapłaty podatku
Forma płatnościSposób zapłatyTermin zapłaty podatku
gotówkawpłata w kasie organu podatkowego lub podmiotu zajmującego się jego obsługą kasowądzień wpłaty
wpłata na rachunek organu podatkowego w banku, placówce pocztowej, biurze usług płatniczych, instytucji płatniczej, małej instytucji płatniczej, instytucji pieniądza elektronicznego, SKOK-u
obrót bezgotówkowywpłata z rachunku podatnika w banku, instytucji płatniczej, małej instytucji płatniczej, instytucji pieniądza elektronicznego, SKOK-u na podstawie polecenia przelewudzień obciążenia rachunku na podstawie polecenia przelewu
zapłaty za pomocą instrumentu płatniczego innego niż polecenie przelewudzień uzyskania potwierdzenia autoryzacji transakcji płatniczej
wpłata z rachunku podatnika w banku, instytucji kredytowej, unijnej instytucji płatniczej lub unijnej instytucji pieniądza elektronicznego, niemających siedziby lub oddziału na terytorium Polskidzień złożenia przez podatnika zlecenia płatniczego, jeżeli wpłacana kwota zostanie uznana na rachunku organu podatkowego do końca następnego dnia roboczego po otrzymaniu zlecenia przez bank, instytucję kredytową, unijną instytucję płatniczą lub unijną instytucję pieniądza elektronicznego, a w razie przekroczenia tego terminu - za termin zapłaty uważa się dzień uznania kwoty na koncie organu podatkowego

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.)

Ustawa z dnia 10.09.1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1958 ze zm.)

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30.12.2015 r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1483)


autor: Małgorzata Żujewska
Gazeta Podatkowa nr 33 (1595) z dnia 2019-04-25

Rozstrzyganie sporów z konsumentami. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl

PIT-36 Płatnik PITPIT-37Podatek PIT Wspólne rozliczenie PIT