Już niebawem zmianie ulegną zasady ubiegania się o zasiłki macierzyńskie i chorobowe. Ministerstwo chce ograniczenia zbędnych formalności. Jak twierdzi ma być szybciej i prościej. Co dokładnie ma się zmienić?
W Rządowym Centrum Legislacyjnym pojawił się nowy projekt rozporządzenia Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zakresu informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (…). Jest on odpowiedzią na zmiany wprowadzone ustawą z 13 lutego 2026 r. dotyczącą świadczeń z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Jak twierdzi ministerstwo – jego głównym celem ma być w szczególności uproszczenie procedur oraz dalsza elektronizacja procesu przyznawania i wypłaty zasiłków.
3 kluczowe zmiany w zasiłkach
Choć projektodawcy podkreślają, że projekt ma pełnić funkcję porządkującą, to wprowadza on kilka istotnych zmian, które będą miały wpływ na ubieganie się o zasiłki. W szczególności chodzi o transkrypcję dokumentów z urzędu stanu cywilnego, zmniejszenie dokumentów przedstawianych w ZUS w celu wypłaty zasiłku macierzyńskiego, czy zniesienie obowiązku składania zaświadczenia Z-3b. Więcej o tym poniżej.
Koniec z obowiązkową transkrypcją zagranicznych aktów małżeństwa i zgonu
Zniesienie konieczności transkrypcji do polskich ksiąg zagranicznych dokumentów stanu cywilnego (małżeństwa i zgonu) – przy ubieganiu się o świadczenia z ubezpieczenia chorobowego to jedna ze zmian wskazanych w projekcie. Rozwiązanie to ma ograniczyć zbędne formalności i przyspieszyć wypłatę świadczeń. Jak tłumaczą projektodawcy ,,Obecnie rozwiązanie polegające na uznawaniu zagranicznych dokumentów stanu cywilnego funkcjonuje w § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 8 grudnia 2015 r. wyłącznie w odniesieniu do zagranicznego dokumentu potwierdzającego urodzenie dziecka, wydanego przez uprawniony organ dokonujący rejestracji urodzenia w danym kraju. Na podstawie tego dokumentu przyznawany i wypłacany jest zasiłek macierzyński z tytułu urodzenia dziecka podczas pobytu za granicą. Uzyskanie tego świadczenia z polskiego systemu ubezpieczeniowego nie wymaga zatem dokonania transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia dziecka”.
Mniej dokumentów przy ubieganiu się o zasiłek macierzyński
Ubieganie się o zasiłek macierzyński bez konieczności przekładania odpisu aktu urodzenia dziecka – to druga zaproponowana zmiana. W dobie pełnej elektronizacji ZUS będzie samodzielnie pozyskiwał te dane z rejestru stanu cywilnego. Projektowane rozporządzenie wskazuje jednak dane jakie będzie zobowiązany wskazać rodzic w trakcie ubiegania się o zasiłek tj. imię i nazwisko dziecka, numer PESEL dziecka, datę i miejsce urodzenia dziecka oraz imiona i nazwiska rodziców dziecka wraz z numerami PESEL, serią i numerem dokumentu stwierdzającego tożsamość (przy braku numer PESEL).
Jak podkreśla ministerstwo ,,W przypadku, kiedy ZUS nie będzie mógł pozyskać odpisu skróconego aktu urodzenia dziecka z rejestru stanu cywilnego na podstawie podanych danych będzie wzywał ubezpieczonego do przedstawienia tego dokumentu w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia otrzymania wezwania.
To nie wszystko. W projekcie zawarto również zapis mówiący, że w przypadku zaniechania wypłaty zasiłku macierzyńskiego z powodu rezygnacji z pobierania zasiłku macierzyńskiego przez ubezpieczoną matkę dziecka – likwiduje się dotychczasowy obowiązek przedkładania oświadczenia ubezpieczonej, czy ubezpieczony ojciec dziecka będzie korzystał z uprawnień do zasiłku macierzyńskiego za pozostały okres.
Zasiłek chorobowy dla przedsiębiorcy bez Z-3b
Ostatnią ważniejszą zmianą, jaka została ujęta w projekcie, to zniesienie obowiązku składania zaświadczenia Z-3b przez osoby prowadzące działalność gospodarczą, osoby współpracujące i duchownych. W myśl zmian w celu otrzymania zasiłku z ubezpieczenia chorobowego wystarczające będzie przedłożenie wniosku o zasiłek, bez konieczności przedkładania przez ubezpieczonego zaświadczenia Z-3b.
Zmiany już w lipcu tego roku?
Projekt rozporządzenia zakłada również wiele kosmetycznych zmian, które mają charakter porządkujący. Uwzględnia w przepisach m.in. nowe regulacje dotyczące marynarzy. Zaskakujący jest jednak sam termin wejścia w życie nowych przepisów. Ministerstwo wskazało datę 1 lipca 2026 r.
O postępie prac nad rozporządzeniem będziemy informowali na bieżąco.
/ na podstawie legislacja.gov.pl