Narzędzie, które miało informować o awariach i niedostępności Krajowego Systemu e-Faktur powinno być wiarygodnym źródłem informacji dla użytkowników i dostawców oprogramowania. Tymczasem, jak alarmują programiści mający na co dzień kontakt z KSeF – stało się ono wyłącznie atrapą, która w żaden sposób nie informuje o występujących utrudnieniach. Pojawia się więc pytanie, czy ministerialne narzędzie jakim jest Latarnia KSeF rzeczywiście spełnia swoją funkcję?
Krajowy System e-Faktur już od wielu miesięcy jest nieodłącznym elementem codziennego funkcjonowania przedsiębiorców. Nie jest to już wyłącznie dodatkowe narzędzie informatyczne, lecz kluczowy system , od którego zależy sprawna realizacja bieżących procesów. Choć jego wdrożenie budziło wiele sprzeciwu, to obecnie duża część przedsiębiorców nie wyobraża sobie już funkcjonowania bez KSeF lub oprogramowania finansowo-księgowego z nim zintegrowanego. Dlatego też tak ważne jest, by przedsiębiorcy mieli aktualny wgląd do rzetelnych informacji o bieżących trudnościach, czy awariach tego systemu.
<< Brak internetu, awaria KSeF. Jak wysyłać faktury? Wyjaśnienia Ministerstwa Finansów
Latarnia KSeF – narzędzie do informowania o problemach
Nie wszyscy wiedzą, że Krajowy System e-Faktur ,,ma swoją Latarnię”. I nie jest to stwierdzenie w przenośni. Mowa bowiem o konkretnym rozwiązaniu informatycznym, które miało pełnić funkcję informacyjną, umożliwiającą przekazywanie do aplikacji biznesowych komunikatów dotyczących dostępności KSeF związanych m.in. z występowaniem nie tylko usterek, czy przeciążeń serwerów, lecz również z prowadzonymi pracami technicznymi, czy serwisowymi. Założenie Ministerstwa miało być proste. Przedsiębiorcy – a wszczególności informatycy, zamiast samodzielnie śledzić stronę z komunikatami Ministerstwa Finansów, mieli otrzymać odpowiedni komunikat za poradnictwem właśnie wspomnianej Latarni.
Jak tłumaczy Dawid Najgiebauer, programista jednego z systemów ERP ,,Latarnia jest źródłem informacji o dostępności KSeF, z którego miały korzystać programy wykorzystujące API KSeF. Te informację często są wykorzystywane do stwierdzenia konieczności zastosowania trybu OFFLINE, ale też pokazywane mogą być komunikaty o planowanych przyszłych przerwach w działaniu. To pozwala użytkownikowi programu nie odwoływać się do zewnętrznych stron MF z komunikatami, gdy spotka on problem z wysyłką lub będzie planował swoje działania”.
Czy jednak narzędzie to spełnia swoją rolę?
Latarnia KSeF świeci, ale nie ostrzega przed utrudnieniami?
Jak się okazuje Latarnia KSeF, choć miała alarmować nawet o najmniejszych utrudnieniach, nie spełnia swojej funkcji. Jak podkreśla Dawid Najgiebauer ,, Pierwotne założenia związane z funkcjonowaniem Latarni mogą wywoływać wrażenie, że dodatkowe sprawdzanie stron z komunikatami MF, jest dzięki Latarni niepotrzebne. Jak pokazuje jednak aktualna sytuacja – tak nie jest. Zapowiadana przerwa w możliwości pobierania faktur nie ma odwzorowania w Latarni, a komunikat jest do znalezienia tylko na stronach MF. Część użytkowników może być zaskoczona, że wciąż musi sprawdzać wiele źródeł danych aby dowiedzieć się o tym, iż działanie KSeF będzie czasowo ograniczone”.
To nie wszystko. Jak dodaje ekspert ,,Należy się zastanowić, czy brak możliwości przekazania faktury odbiorcy (można wysłać, lecz odbiorca i wszyscy zainteresowani jej nie będą mogli pobrać, ani się o niej dowiedzieć z KSeF) również nie powinien być sytuacją, którą Latarnia także powinna komunikować. Scenariusze opisują przede wszystkim niedostępność i awarie związane z ustawowymi trybami postępowania przy wystawianiu faktur. Nie wyjaśniają, czy Latarnia będzie również informować o innych problemach, które mogą być dotkliwe dla użytkowników. Ale jak się przekonujemy w realnym przypadku – nie”.
Ani jednego ostrzeżenia o utrudnieniach w KSeF …
Od momentu uruchomienia Latarni KSeF trudno poszukiwać komunikatów, które faktycznie informowałyby użytkowników o rzeczywistych utrudnieniach w funkcjonowaniu systemu, bądź o potencjalnych przerwach, które wystąpią w przyszłości. Czy oznacza to, że KSeF jest całkowicie bezawaryjny? Niestety nie.
– ,, Z mojej obserwacji wynika, że od uruchomienia Latarni nie przypominam sobie komunikatu o rzeczywistych utrudnieniach w działaniu KSeF. Częściej w początkowym okresie sama Latarnia nie działała wywołując niejednokrotnie panikę. Widziałem w niej informację, że system działa, także wtedy, gdy pojawiały się problemy z dostępem lub opóźnienia. Oficjalnie były one poza API KSeF, więc Latarnia nie monitoruje dostępności API KSeF przez użytkowników, a jedynie działanie samych serwerów API KSeF. Czyli wykluczony jest tu z monitoringu chociażby pośrednik (Insecura) odpowiedzialny za zabezpieczenie komunikacji oraz ochronę przed atakami, a którego niedziałanie może spowodować brak dostępu do API KSeF . I tu widzę problem. Jeśli Latarnia ma służyć programom jako bieżące źródło informacji o działaniu KSeF, powinna uwzględniać także takie utrudnienia. Jeśli jej zakres jest węższy i obejmuje tylko zdarzenia związane z ustawowymi trybami wystawiania faktur, MF powinno powiedzieć to wprost. W przeciwnym razie użytkownicy mogą zakładać, że system działa prawidłowo, choć część ważnych funkcji jest niedostępna” – podkreśla Dawid Najgiebauer, programista jednego z systemów ERP.
Przedsiębiorcy nadal muszą śledzić komunikaty MF
Podstawowe pytanie, które nasuwa się w obecnej sytuacji, brzmi: po co nam Latarnia KSeF, skoro przedsiębiorcy nadal muszą samodzielnie śledzić komunikaty publikowane przez Ministerstwo Finansów? Stwierdzić można, że narzędzie, które docelowo miało upraszczać sposób poszukiwania informacji, działa wręcz odwrotnie – powoduje konieczność dodatkowego śledzenia stron MF. Potwierdza to również ekspert. Jak tłumaczy:
– ,, Nie potrafię na podstawie samego braku komunikatów stwierdzić, jak działa monitoring po stronie MF. Mogę natomiast powiedzieć, że jako użytkownik i integrator nie widzę, by Latarnia dotąd rzetelnie odzwierciedlała znane mi problemy z dostępem do KSeF. To podważa jej przydatność jako źródła informacji dla programów firmowych” .
Utrudnienia 16-17 października, ale Latarnia KSeF milczy
Dobrym przykładem tego, jak działa Latarnia są zapowiadane przez resort finansów utrudnienia, które będą miały miejsce od 16 października 2026 r. od godz. 22:00 do 17 października 2026 r. do godz. 3:00. Jak tłumaczy ministerstwo ,,W tym czasie użytkownicy mogą odczuć problemy przede wszystkim podczas wyświetlania list faktur oraz pobierania faktur w aplikacjach i systemach korzystających z API KSeF 2.0. Jednocześnie zapewniamy, że proces wysyłki faktur będzie działać prawidłowo i bez zakłóceń”.
Komunikat ten został opublikowany przez Ministerstwo Finansów wyłącznie na stronie internetowej. Nie znajduje on odzwierciedlenia w Latarni KSeF. Powyższe potwierdza, że przedsiębiorcy planując swoje korzystanie z Krajowego Systemu e-Faktur powinni raczej przeglądać ministerialne strony www, niż zdawać się na komunikaty wysyłane przez Latarnię.