Na gruncie pdof wybór formy opodatkowania dla przychodów ze źródła, jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza, stanowi jeden z podstawowych obowiązków przedsiębiorcy. Gdy w wyniku tego wyboru przedsiębiorca decyduje się na inną niż skala podatkowa formę opodatkowania, wówczas powinien o swojej decyzji poinformować właściwy dla siebie urząd skarbowy. Skala podatkowa przysługuje bowiem osobom prowadzącym działalność gospodarczą z mocy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dlatego o jej wyborze nie muszą zawiadamiać urzędu skarbowego. Od dłuższego czasu w pewnych okolicznościach forma takiego zawiadomienia bywa problematyczna.
Gdzie tkwi problem?
Obowiązek zawiadomienia fiskusa o wybranej przez siebie formie opodatkowania – jak wynika z powyższego – ciąży na podatnikach, którzy zdecydują się na wybór podatku liniowego oraz tych, którzy wybiorą zryczałtowane formy opodatkowania, czyli zasadniczo ryczałt od przychodów ewidencjonowanych (z uwagi na wygaszanie formy opodatkowania, jaką jest karta podatkowa – została ona w niniejszym artykule pominięta).
Czy zatem dobrze opisany przelew do urzędu skarbowego dotyczący podatku dochodowego od osób fizycznych może stanowić skuteczne oświadczenie w kwestii wyboru formy opodatkowania uzyskiwanych przychodów z działalności gospodarczej? Temat ten przez pewien czas był przedmiotem sporu pomiędzy podatnikami a fiskusem. Fiskus w wydawanych interpretacjach indywidualnych twierdził bowiem, że nie ma takiej możliwości, a spór rozbijał się o kwestie pisemności oświadczeń składanych przez przedsiębiorców w zakresie wyboru formy opodatkowania. Chodziło o sytuacje, w których podatnik zawiadomił właściwy organ podatkowy o wyborze danej formy opodatkowania poprzez wskazanie właściwego formularza zeznania (PIT-36L – alternatywnie PPL lub PIT-28 – alternatywnie PPE) dla tego rodzaju formy czy sposobu opodatkowania podczas realizacji przelewu zaliczki na podatek dochodowy lub odpowiednio realizacji przelewu należnego podatku dochodowego i tego, czy można ten sposób poinformowania fiskusa o dokonanym wyborze uznać za skuteczny.
Skąd ten spór?
Fiskus długo przyjmował w swoich rozstrzygnięciach, że przelewu nie można uznać za oświadczenie o wyborze sposobu opodatkowania skierowane bezpośrednio do naczelnika urzędu skarbowego. Twierdził, że przelew jest tylko dyspozycją dla banku do dokonania stosownej transakcji. Stąd – jego zdaniem – to, że przelane przez podatnika pieniądze znajdą się w dyspozycji Skarbu Państwa na określonym koncie bankowym i że podano tytuł płatności, nie jest równoznaczne z tym, że doszło do złożenia pisemnego oświadczenia woli o wyborze formy opodatkowania. Z tego względu wymagał złożenia odrębnego oświadczenia w analizowanej kwestii i odmawiał podatnikom prawa do dokonania wyboru formy opodatkowania szczegółowo opisanym przelewem.
Jednak Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zmienił zdanie w omawianej kwestii. W wydawanych obecnie interpretacjach uznaje bowiem, że dobrze opisany przelew bankowy wystarczy dla skutecznego wyboru formy opodatkowania. W wydawanych interpretacjach indywidualnych podkreśla, że przepisy podatkowe nie określają urzędowego wzoru oświadczenia o wyborze formy opodatkowania ani innych wymogów co do jego formy. Jednak z takiego oświadczenia musi bezwzględnie i jednoznacznie wynikać, jakiego wyboru dokonał podatnik. Stąd aktualnie uznaje on, że w przypadku gdy podatnik dokonał wpłaty pierwszej zaliczki w ustawowym terminie przewidzianym dla złożenia oświadczenia o wyborze formy opodatkowania i z opisu dokonanej wpłaty (np. tytułu przelewu) wynika, jakiego dokładnie rodzaju podatku dotyczy płatność, taki dowód wpłaty może zostać uznany za skutecznie złożone oświadczenie o wyborze formy opodatkowania do właściwego naczelnika urzędu (por. interpretacje indywidualne Dyrektora KIS: z dnia 14 lipca 2025 r., nr 0112-KDIL2-2.4011.440.2025.2.MM, z dnia 18 czerwca 2025 r., nr 0113-KDIPT2-1.4011.356.2025.2.KD, czy z dnia 2 września 2025 r., nr 0115-KDIT3.4011.543.2025.3.KP).
| Dla Prenumeratorów GOFIN | |
 |
Zbiór interpretacji podatkowych dostępny w serwisie www.interpretacje.gofin.pl |
Z dużą dozą prawdopodobieństwa wpływ na zmianę stanowiska fiskusa miały wyroki sądów administracyjnych wydane w 2024 r. Przypomnijmy, że NSA w wyroku z dnia 22 lutego 2024 r., sygn. akt II FSK 710/21, podobnie jak WSA w Poznaniu w wyrokach z dnia 7 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Po 829/23 i I SA/Po 830/23, uznał, że dobrze opisany i terminowy przelew na konto urzędu skarbowego może stanowić skuteczne oświadczenie podatnika o wyborze formy opodatkowania.
Istotny czynnik – terminowość
Trzeba jednak wyraźnie podkreślić, że fiskus w swoich rozstrzygnięciach odnoszących się do wyboru formy opodatkowania dobrze opisanym przelewem szczególną wagę przykłada do terminowości dokonania pierwszej w danym roku wpłaty podatku. Jeżeli bowiem przykładowo pierwszy w roku przychód firmowy podatnik uzyskał w lutym, a pierwszej wpłaty ryczałtu ewidencjonowanego dokonał dopiero w czerwcu danego roku, to w związku z tym przelew, w którym podatnik wskazał, że dotyczy on podatku PPE, został dokonany po ustawowym terminie do złożenia oświadczenia o wyborze tej formy opodatkowania określonym w art. 9 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym… (Dz. U. z 2025 r. poz. 843). W efekcie fiskus przyjmuje, że taki wybór ryczałtu jako formy opodatkowania jest nieskuteczny (por. interpretację indywidualną Dyrektora KIS z dnia 26 września 2025 r., nr 0115-KDST2-1.4011.382.2025.2.NC).
Nie można również całkowicie utożsamiać terminowo dokonanej pierwszej w danym roku wpłaty (dobrze opisanym przelewem) podatku/zaliczki na podatek z dochowaniem ustawowego terminu przewidzianego na wybór formy opodatkowania. W interpretacji indywidualnej z dnia 11 czerwca 2025 r., nr 0115-KDIT1.4011.179.2025.3.AS, Dyrektor KIS stwierdził, że gdy podatniczka 13 kwietnia danego roku zapłaciła przelewem opisanym PIT-28 zryczałtowany podatek dochodowy za pierwszy kwartał tego roku, to wpłata ta nie może zostać uznana za skutecznie złożone oświadczenie o zmianie formy opodatkowania, ponieważ nie został zachowany ustawowy termin do złożenia tego oświadczenia, który upłynął 20 lutego danego roku.
|
„(…) Podatnik dochował (…) warunku pisemności oświadczenia poprzez wpisanie na poleceniu przelewu symbolu formularza/tytułu płatności – PPE. (…) Brak jest bowiem definicji legalnej zwrotu »sporządzenie czegoś na piśmie«. Potocznie należałoby uznać, że oznacza to, że oświadczenie to powinno zostać sporządzone przy użyciu znaków alfabetu w celu utrwalenia wypowiedzi. Ten wymóg spełniony będzie także wówczas, gdy na tytule przelewu wskazano symbol formularza/tytułu płatności – PPE – dedykowanego jako właściwy wyłącznie dla zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych”. Wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 czerwca 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 1486/24 – orzeczenie prawomocne „(…) jeżeli pełnomocnik ustanowiony przez podatnika ma umocowanie do podpisania deklaracji zgodnie z art. 80a § 1 Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm. – przyp. red.), to tym samym jest on również umocowany do wyboru formy opodatkowania zgodnie z wolą podatnika. Tym samym, skoro m.in. VAT-7 daje możliwość wykazania zaliczenia zwrotu podatku VAT na przyszłe zobowiązania podatkowe ze wskazaniem na symbol formularza PPE, to takie wyrażenie woli podatnika, w deklaracji podpisanej przez pełnomocnika, stanowi dyspozycję mocodawcy i jednocześnie stanowi skuteczne oświadczenie podatnika o wyborze formy opodatkowania ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Z uwagi na powyższe, polecenie zaliczenia zwrotu podatku do zaliczenia na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych w opisanych (…) okolicznościach stanowi skutecznie złożone oświadczenie o wyborze formy opodatkowania do właściwego naczelnika urzędu. (…)”. Interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z dnia 23 lipca 2025 r., nr 0112-KDWL.4011.59.2025.2.WS |
Gazeta Podatkowa nr 5 (2297) z dnia 2026-01-15
Estoński CIT – pytania i odpowiedzi. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl