Twój e-PIT a koszty osób do 26. r.ż. - jak usługa TeP liczy koszty uzyskania przychodów

Piotr Szulczewski 18.02.2020 09:30 (aktualizacja: )

Usługa Twój e-PIT osobom do 26. r.ż., które nie złożyły oświadczenia o uldze, pozwala odliczać ryczałtowe (z umowy o pracę) lub procentowe (z umowy zlecenie) koszty podatkowe, jeśli tylko posiadają jakikolwiek przychód ponad 35.676,67 zł. W deklaracji rocznej w usłudze Twój e-PIT pokazują się koszty podatkowe według limitu rocznego, a zatem zarówno za okres zwolnienia z podatku, jak i za okres opodatkowany. Jeśli jednak osoba złożyła oświadczenie pracodawcy o uldze - może korzystać wyłącznie z niewielkiej części tych kosztów. I wygląda na to, że dochodzi do zawyżenia kosztów w tej pierwszej grupie podatników. A wszystkiemu winny (źle interpretowany) art. 22 ust. 3b ustawy o PIT?

 

Uwaga - po publikacji tekstu redakcja otrzymała stanowisko Ministerstwa Finansów w sprawie nieprawidłowej interpretacji przepisów przez portal pit.pl. Treść stanowiska oraz metodę liczenia kosztów - korzystniejszą dla podatników, publikujemy pod dotychczasowym tekstem redakcji.

 

Ogólna zasada naliczania kosztów podatkowych wynika z art. 23 ust. 1 pkt 31 ustawy o PIT - kosztów nie nalicza się, jeżeli dochody z danego źródła w ogóle nie podlegają opodatkowaniu albo są zwolnione od podatku dochodowego. Ta zasada ma zastosowanie do dochodów osób młodych, które pozostają zwolnione z podatku.  Koszty od tych przychodów nie mogą być zatem naliczane.

Najlepszy i najprostszy sposób na PIT - Program e-pity 2019.

Nie musisz znać się na PIT-ach. Oblicz wygodnie wysokość Twojego podatku PIT kompleksowo razem z wszystkimi ulgami, odliczeniami i nową kwotą wolną od podatku.

Sytuacja inaczej ma się w przypadku nadwyżki przychodów ponad limit ulgi dla młodych. Dodany przepis art. 22 ust. 3b ustawy wskazuje, że w przypadku zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148, koszty uzyskania przychodów stosuje się w wysokości nieprzekraczającej tej części przychodów z danego źródła, która podlega opodatkowaniu. Czytając bardzo pobieżnie przepis dojść można do wniosku, że wszystkie koszty można odliczać, jeśli tylko ich wartość nie przekracza przychodu powyżej 35.636,67 zł. Jest to jednak sprzeczne z wcześniejszą zasadą ogólną z art. 23 ust. 1 pkt 31 ustawy.

W usłudze Twój e-PIT, jeśli tylko płatnik pobierał za cały rok zaliczki na podatek, a następnie podatnik w deklaracji zastosował zwolnienie (ulgę dla młodych) i przekroczył 35636,67 przychodu, możliwe jest stosowanie kosztów do tej nadwyżki obliczonych za cały rok - za wszystkie miesiące czyli  również te objęte zwolnieniem z podatku.

Z uzasadnienia ustawy wprowadzających ulgę dla młodych (w tym art. 22 ust 3b) wynika, że koszty uzyskania przychodów stosuje się w wysokości nieprzekraczającej tej części przychodów z danego źródła, która podlega opodatkowaniu (http://orka.sejm.gov.pl/Druki8ka.nsf/0/7CFF6DAC11EE1028C125842500430DCF/%24File/3551-uzas.DOCX ). W uzasadnieniu wskazano, że ma ona jedynie eliminować powstanie straty podatkowej w przypadku kosztów, których nie można jednoznacznie przypisać do przychodów opodatkowanych lub zwolnionych. W uzasadnieniu jako przykład podano koszty ponoszone w miesiącu, w którym przekroczono limit i nie można przyporządkować ich ani do grupy opodatkowanych (ponad limit) ani tych zwolnionych (do przychodów do 35636,67 zł), np. koszty nabycia imiennych biletów okresowych za miesiąc, w którym przekroczono limit 35636,67 zł - wówczas można je odliczyć w całości, ale nie więcej niż wynosi przychód opodatkowany (czyli ponad ten ponad 35636,67 zł).

Zdaniem redakcji serwisu pit.pl, zasady z art 22 ust. 3b nie można jednak stosować do ryczałtowego limitu rocznego z umowy o pracę lub do kosztów przypisanych wyłącznie do przychodów zwolnionych (podobnie jest w przypadku umowy zlecenie). Podatnik może określić limit miesięczny, który w umowie o pracę przypisany jest do przychodów zwolnionych lub do opodatkowanych. Zasada może mieć zastosowanie wyłącznie do miesiąca przekroczenia limitu.

Przykład
Osoba młoda zarabia 17.800 zł brutto w sierpniu i wrześniu w oparciu o umowę o pracę (więcej nie zarabiał w trakcie 2019 r.). We wrześniu zarabiała jedynie pierwszego dnia po czym została zwolniona. Jej przychód za pierwsze dwa miesiące to 35.600 zł, a za październik - 200 zł. Jednocześnie przysługiwały ryczałtowe koszty 300 zł. Podatnik może skorzystać z kosztów 300 zł. i odliczyć je wyłącznie w wartości przychodu opodatkowanego czyli w miesiącu październiku ponad limit 36636,67 - 35600 = 36,67 zł, odliczamy zatem koszty od przychodu opodatkowanego: 200 - 36,67 = 36,67 zł. Wyższe koszty powodowałyby wykazanie straty.

Przykład
W stanie jak powyżej, we wcześniejszym okresie 2019 r. osoba zarobiła 5000 zł - w miesiącu lipcu (były to przychody opodatkowane z kosztami miesięcznymi 139.06 zł).  Podatnik skorzysta w tym przypadku z kosztów 139.06 + 300 zł (za październik). Nie może natomiast stosować kosztów całorocznych lub za pozostałe miesiące roku, w których pracował. Były to bowiem miesiące z wynagrodzeniem zwolnionym.

Twój e-PIT wylicza koszty za cały rok

Usłga Twój e-PIT pozwala zastosować limit całoroczny kosztów, jeśli tylko płatnik nie otrzymał od pracownika oświadczenia, że korzysta z ulgi dla młodych. Poniżej prezentujemy stanowisko Ministerstwa Finansów przekazane portalowi pit.pl w powyższej sprawie:

 

"W usłudze Twój e-PIT wykazane są koszty uzyskania przychodów do wysokości kwoty przychodów, także wtedy gdy zastosowana została ulga dla młodych. Zgodnie z przepisami, które nie uległy w tym zakresie zmianie, prawo do uwzględnienia kosztów uzyskania przychodów z pracy przysługuje także za okres, w którym podatnik świadcząc pracę nie uzyskał przychodów. Nowością jest natomiast ograniczenie odliczanych kosztów do wysokości przychodów podlegających opodatkowaniu, w przypadku stosowania ulgi dla młodych.

Podatnik ma zatem prawo do zryczałtowanych i kwotowych kosztów uzyskania przychodów za wszystkie miesiące okresu świadczenia pracy, bez wyłączenia tego okresu, w którym przychody objęte były ulgą dla młodych. Wysokość tych kosztów nie może być wyższa od limitu rocznego.

Mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa, jak i te wyjaśnienia, stanowisko redakcji, zgodnie z którym w usłudze Twój e‑PIT zostały podane koszty zbyt wysokie, jest nieprawidłowe.

Wejście w życie przepisu art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy PIT[1] (zwanego dalej „ulga dla młodych”) nie zmieniło podstawowych zasad dotyczących ustalania kosztów uzyskania przychodów, o których mowa art. 22 ust. 2 ustawy PIT[2].

Oznacza to, że tak jak w latach ubiegłych, koszty uzyskania przychodów ze stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej, o których mowa w art. 22 ust. 2 ustawy PIT (tj. koszty zryczałtowane, kwotowe), przysługują podatnikowi także w sytuacji, gdy podatnik nie uzyskuje przychodów ze stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej. Dla zastosowania powyższych kosztów wystarczy, że podatnik świadczył pracę.

W konsekwencji, prawo do omawianych kosztów istnieje również za okres, w którym podatnik świadcząc pracę nie uzyskał ww. przychodów, otrzymał je w wysokości niższej niż limity określone ustawą, lub uzyskane przychody w całości korzystały ze zwolnienia od podatku (np. w danym miesiącu podatnik otrzymał jedynie diety z tytułu podróży służbowej wolne od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit.a ustawy PIT lub przychody objęte ulgą dla młodych).

W stosunku do lat poprzednich aktualna pozostaje także zasada, że do kosztów uzyskania przychodów ze stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej, które są określane w wysokości zryczałtowanej, kwotowej (art. 22 ust. 2 ustawy PIT), lub w wysokości wydatków faktycznie poniesionych, udokumentowanych imiennymi biletami okresowymi za przejazd środkami transportu autobusowego, kolejowego, promowego lub komunikacji miejskiej (art. 22 ust. 11 ustawy PIT), nie ma zastosowania art. 23 ust. 1 pkt 31 ustawy PIT.

Nowością jest natomiast ograniczenie odliczanych kosztów do wysokości tej części przychodów z danego źródła, która podlega opodatkowaniu, w przypadku stosowania ulgi dla młodych. Stanowi o tym art. 22 ust. 3b ustawy PIT.

Odnosząc powyższe do przedstawionych przykładów liczbowych, w których (w każdym z nich) podatnik:

- nie ukończył 26. roku życia, - w okresie od sierpnia do grudnia 2019 r. miał trzy równoległe umowy o pracę,

- z każdej umowy uzyskał przychód w wysokości około 13 000 zł (łącznie 40 000 zł), który w rozliczeniu rocznym za 2019 r. objęty jest ulgą dla młodych w kwocie 35 636,67 zł (nadwyżka w wysokości 4 363,33 zł podlega opodatkowaniu),

- jest pracownikiem „miejscowym” w rozumieniu art. 22 ustawy PIT, dla którego zryczałtowane, kwotowe koszty uzyskania przychodów, wynoszą miesięcznie z każdej umowy po 112,25 zł za sierpień i wrzesień (2x 112,25 zł) oraz po 250 zł za październik, listopad i grudzień (3 x 250 zł), w sumie z każdej umowy po 974,50 zł (2x 112,25 zł + 3x 250 zł), co łącznie z trzech umów daje kwotę 2 923,50 zł

w rozliczeniu rocznym (niezależnie od tego czy w trakcie roku, przy poborze zaliczek na podatek, stosowane było zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy PIT, czy nie), podatnik ma prawo do ww. zryczałtowanych, kwotowych kosztów uzyskania przychodów za wszystkie miesiące okresu od sierpnia do grudnia (a nie tylko za okresy wypłat przekraczających limit ulgi dla młodych), z tym, że wysokość tych kosztów nie może być wyższa od limitu rocznego, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy PIT w związku z art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r.[3] (2 626,54 zł), oraz przychodów ze stosunku pracy, które podlegają opodatkowaniu (w podanym przykładzie jest to kwota 4 363,33 zł).

Tym samym, w omawianym stanie faktycznym podatnik może w rozliczeniu rocznym zastosować koszty w wysokości 2 626,54 zł, co uwzględnia usługa Twój e‑PIT. W świetle powyższego podkreślamy raz jeszcze, że stanowisko redakcji, zgodnie z którym w usłudze Twój e‑PIT zostały podane koszty zbyt wysokie, jest nieprawidłowe."

Twój e-PITBez PIT dla młodychRozliczenie roczne PIT-37Kwota wolna od podatkuHOT