Pobierz e-pity 2019

Składka chorobowa zleceniobiorcy w 2020 r.

Gazeta Podatkowa

Dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają osoby wykonujące pracę m.in. na podstawie umowy zlecenia. Dla dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego ustawodawca przewidział miesięczny limit podstawy wymiaru składki. W tym roku jest on wyższy od obowiązującego w ubiegłym roku o 1.155 zł.

Ubezpieczenie chorobowe zleceniobiorcy

Dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalno-rentowymi, które zostały wymienione w art. 11 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zwanej ustawą systemową. Ubezpieczeniu temu podlegają więc m.in. osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (zleceniobiorcy). Zgłoszenia zleceniobiorcy w ZUS do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego (na jego wniosek) dokonuje zleceniodawca, na formularzu ZUS ZUA.

Podstawa wymiaru składki

Zasadniczo podstawę wymiaru składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe, co określa art. 20 ust. 1 ustawy systemowej. Przepis ten jednocześnie zawiera zastrzeżenie wskazane w ust. 2 i 3, z którego wynika, że:

  • przy ustalaniu podstawy wymiaru składki m.in. na ubezpieczenie chorobowe nie stosuje się rocznego ograniczenia przewidzianego dla podstawy wymiaru składek emerytalno-rentowych,
  • podstawa wymiaru składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe nie może przekraczać miesięcznie 250% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia przyjmowanego do ustalenia rocznego limitu podstawy wymiaru składek emerytalno-rentowych.

Miesięczny próg podstawy

W 2020 r. miesięczny limit podstawy wymiaru dobrowolnej składki chorobowej wynosi 13.067,50 zł. Tak wynika z komunikatu Prezesa ZUS w sprawie kwoty 250% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia, stosowanej w okresie od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. przy ustalaniu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe osób, które ubezpieczeniu chorobowemu podlegają dobrowolnie (Mon. Pol. z 2019 r. poz. 1162).

W 2020 r. limit ten jest zatem wyższy od obowiązującego w ubiegłym roku o 1.155 zł (tj. 13.067,50 zł - 11.912,50 zł).

Powyższa kwota graniczna nie dotyczy składek na pozostałe ubezpieczenia społeczne, czyli emerytalne, rentowe i wypadkowe. Jeżeli więc zleceniodawca wypłaci zleceniobiorcy np. w styczniu 2020 r. oskładkowane wynagrodzenie w kwocie wyższej od 13.067,50 zł, to od wyższej kwoty wyliczy i opłaci za niego w tym miesiącu wyłącznie składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkową (oraz na FP i FS, o ile zleceniodawca jest zobowiązany do ich opłacania za zleceniobiorcę), natomiast składkę na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ustali mu od podstawy wymiaru równej kwocie wskazanego miesięcznego limitu (przykład 1). To oznacza, że nie zawsze podstawa wymiaru dobrowolnej składki chorobowej zleceniobiorcy (wykazana w imiennym raporcie ZUS RCA) odpowiada podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe.

Zwiększona wysokość podstawy wymiaru dobrowolnej składki chorobowej pozostaje bez wpływu na wysokość podstawy wymiaru składki zdrowotnej zleceniobiorcy. Podstawę wymiaru tej składki zasadniczo stanowi dla zleceniobiorcy podstawa wymiaru składek emerytalno-rentowych, z wyłączeniem jej rocznego limitu.

Limit podstawy wymiaru dobrowolnej składki chorobowej dotyczy także osób:

-wykonujących pracę nakładczą,
-prowadzących pozarolniczą działalność oraz osób z nimi współpracujących,
-otrzymujących stypendium doktoranckie doktorantów,
-wykonujących odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,
-duchownych.

Przystąpienie do ubezpieczenia w trakcie miesiąca

Nie ma problemu z ustaleniem wysokości podstawy wymiaru dobrowolnej składki chorobowej, gdy zleceniobiorca podlega temu ubezpieczeniu przez cały miesiąc kalendarzowy. Wątpliwości pojawiają się wtedy, gdy zleceniodawca najpierw zgłosił go do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych (oraz ubezpieczenia zdrowotnego), a po pewnym czasie na wniosek zleceniobiorcy dodatkowo do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i miało to miejsce w trakcie miesiąca. W takim przypadku zleceniodawca nie może zmniejszyć takiej osobie podstawy wymiaru składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe o dni niepodlegania temu ubezpieczeniu w tym miesiącu. Nalicza ją wtedy zleceniobiorcy od pełnej podstawy wymiaru, czyli od kwoty, którą przyjął do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe.

Wypłata wynagrodzenia za kilka miesięcy

Możliwa jest sytuacja, że zleceniodawca w danym miesiącu wypłaci zleceniobiorcy wynagrodzenie należne za więcej niż jeden miesiąc. Inaczej wtedy ustala się limit podstawy wymiaru składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. Nie może ona być wówczas wyższa niż suma kwot maksymalnych podstaw wymiaru składek na to ubezpieczenie z miesięcy, za które jest wypłacane wynagrodzenie (przykład 2).

Przykład 1

Zleceniodawca zawarł z osobą umowę zlecenia od 1 stycznia 2020 r. i zgłosił zleceniobiorcę od tego dnia do ubezpieczeń społecznych (w tym dobrowolnego chorobowego) oraz ubezpieczenia zdrowotnego. Na koniec stycznia 2020 r. wypłaci zleceniobiorcy wynagrodzenie w kwocie 14.000 zł.

W omawianym przypadku podstawę wymiaru składek na:

-ubezpieczenia emerytalno-rentowe i wypadkowe stanowić będzie dla zleceniobiorcy faktyczna kwota uzyskanego przez niego w tym miesiącu przychodu, tj. 14.000 zł,
-ubezpieczenie chorobowe - kwota odpowiadająca 250% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia, tj. 13.067,50 zł.

Przykład 2

Spółka cywilna zawarła z osobą umowę zlecenia na okres od 1 stycznia do 29 lutego 2020 r. Z tego tytułu zleceniobiorca został zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych (w tym dobrowolnego chorobowego) oraz zdrowotnego - od 1 stycznia 2020 r. Wynagrodzenie za wykonanie zlecenia zostało określone w umowie w 2 miesięcznych ratach w kwocie 14.000 zł: za styczeń płatnej 5 lutego br., a za luty - 29 lutego br.

Suma kwot maksymalnych podstaw wymiaru składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe zleceniobiorcy za 2 miesiące (tj. styczeń i luty 2020 r.) wynosi 26.135 zł, tj. 13.067,50 zł + 13.067,50 zł. Z uwagi na to, że przychód zleceniobiorcy należny za 2 miesiące przekroczy 26.135 zł, wyniesie bowiem 28.000 zł (14.000 zł × 2), w tej sytuacji składki na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe i wypadkowe) spółka cywilna naliczy mu od podstawy wymiaru w kwocie 28.000 zł, natomiast składkę na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe - od kwoty 26.135 zł.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300 ze zm.)


autor: Aneta Dąbrowska
Gazeta Podatkowa nr 2 (1668) z dnia 2020-01-07

Koszty i przychody na przełomie roku. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl

Choroba, wypadekZUS