Czas na sporządzenie informacji ZUS IWA za 2019 r.

Gazeta Podatkowa 17.01.2020 08:11 (aktualizacja: )

W przypadku gdy w każdym miesiącu ubiegłego roku płatnik składek zgłaszał do ubezpieczenia wypadkowego określoną liczbę osób, ma wówczas obowiązek sporządzić i przekazać do ZUS informację o danych do ustalenia składki na ubezpieczenie wypadkowe. Dane, które płatnik w niej wykaże, generalnie służą do ustalenia przez ZUS wysokości stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe dla płatnika. Informację tę sporządza się na formularzu ZUS IWA i przekazuje do ZUS do 31 stycznia danego roku. Na podstawie danych, które płatnik wykaże w takiej informacji złożonej za trzy kolejne lata, ZUS ustali mu wysokość stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe obowiązującej go w nowym roku składkowym tego ubezpieczenia (rozpocznie się on 1 kwietnia br.).

Kto i do kiedy powinien złożyć ZUS IWA za 2019 r.?

Informację ZUS IWA za 2019 r. ma obowiązek przekazać do ZUS płatnik składek, który łącznie spełnia następujące warunki:

  • był zgłoszony nieprzerwanie w ZUS jako płatnik składek na ubezpieczenie wypadkowe od 1 stycznia do 31 grudnia 2019 r. i co najmniej 1 dzień w styczniu 2020 r.,
  • w 2019 r. zgłaszał do ubezpieczenia wypadkowego co najmniej 10 ubezpieczonych,
  • w dniu 31 grudnia 2019 r. był wpisany do rejestru REGON.

"Nieprzerwane zgłoszenie płatnika składek na ubezpieczenie wypadkowe" oznacza, że w każdym miesiącu danego roku, za który jest składana informacja ZUS IWA, co najmniej jeden ubezpieczony był zgłoszony przez płatnika do ubezpieczenia wypadkowego.

Informacji ZUS IWA za 2019 r. nie składa natomiast płatnik, który nie zgłaszał ani jednej osoby do ubezpieczenia wypadkowego w którymkolwiek z miesięcy 2019 r. Informacji ZUS IWA za ubiegły rok kalendarzowy nie składa też płatnik, który, mimo że w 2019 r. zgłaszał do ubezpieczenia wypadkowego przynajmniej 10 osób, to:

  • chociaż w jednym miesiącu 2019 r. nie był płatnikiem składek na ubezpieczenie wypadkowe,
  • w każdym miesiącu 2019 r. był płatnikiem składek na ubezpieczenie wypadkowe, lecz nie był tym płatnikiem w styczniu 2020 r.

Firma, która powstała w trakcie roku, za który należy sporządzić informację ZUS IWA i co prawda już od samego początku swojej działalności zatrudniła liczbę osób wskazującą na obowiązek złożenia przez nią informacji ZUS IWA, nie sporządza i nie składa w ZUS tej informacji za rok, w którym funkcjonowała tylko przez jego część. Jeśli przykładowo płatnik rozpoczął działalność od 1 kwietnia 2019 r. i już od pierwszego dnia prowadzenia firmy zatrudnił co najmniej 10 pracowników (podlegających ubezpieczeniu wypadkowemu), nie ma on obowiązku przekazania do ZUS informacji ZUS IWA za 2019 r. Nie musi jej składać, nawet jeśli taki stan zatrudnienia utrzymywał się w firmie do końca 2019 r. W takim przypadku płatnik nie spełnia jednego warunku wymaganego przy sporządzaniu informacji ZUS IWA - nie był nieprzerwanie zarejestrowany w ZUS jako płatnik składki na ubezpieczenie wypadkowe w ciągu 2019 r. (tu: tylko przez 9 miesięcy opłacał w 2019 r. składki na to ubezpieczenie). Natomiast to, że w 2019 r. zgłosił do ubezpieczenia wypadkowego co najmniej 10 osób, nie ma w takim przypadku żadnego znaczenia.

Informację ZUS IWA składa się za okres roku kalendarzowego, czyli raz na rok, w terminie do 31 stycznia danego roku za rok poprzedni. Informacja ZUS IWA za 2019 r. powinna być więc złożona przez płatników do 31 stycznia 2020 r.

W przypadku gdy płatnik składek zobowiązany był składać informację ZUS IWA przez 3 kolejne lata kalendarzowe (tj. za 2017 r., 2017 r. i 2019 r.), wówczas wykazane w niej dane będą stanowiły podstawę do ustalenia przez ZUS obowiązującej płatnika stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe na najbliższy rok składkowy, który rozpocznie się 1 kwietnia 2020 r.

Wzór formularza ZUS IWA stanowi załącznik nr 4 do rozporządzenia MPiPS w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków. Jest on podzielony na 7 bloków, z których płatnik wypełnia tylko 6. Najwięcej jednak wątpliwości przysparza płatnikom wypełnienie bloku, w którym podaje się liczbę ubezpieczonych oraz stanowiącego zestawienie danych do ustalenia kategorii ryzyka dla danego płatnika składek.


Druk ZUS IWA dostępny jest w Programie DRUKI Gofin.

Liczba ubezpieczonych

Liczbę ubezpieczonych - dla celów sporządzenia informacji ZUS IWA - płatnik powinien ustalić zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 28 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, zwanej ustawą wypadkową. Zgodnie z tym przepisem liczbę tę ustala się dzieląc sumę osób podlegających ubezpieczeniu wypadkowemu w ciągu poszczególnych miesięcy roku, za który składana jest informacja ZUS IWA, przez liczbę miesięcy kalendarzowych roku, tj. 12 (przykład 1). Ustalając bowiem tę liczbę, płatnik powinien uwzględnić wszystkie miesiące, w których co najmniej jeden ubezpieczony podlegał ubezpieczeniu wypadkowemu. Otrzymany wynik zaokrągla się do jedności: w górę, jeżeli końcówka wynosi 0,5 lub więcej, albo w dół, jeśli wynosi mniej niż 0,5.

Aby więc ustalić liczbę ubezpieczonych w ciągu poszczególnych miesięcy kalendarzowych 2019 r., trzeba uwzględnić wszystkie osoby, które w poszczególnych miesiącach 2019 r. podlegały ubezpieczeniu wypadkowemu przynajmniej jeden dzień. Jeśli w ciągu danego miesiąca dana osoba podlegała ubezpieczeniu wypadkowemu z dwóch tytułów, wtedy w liczbie ubezpieczonych należy ją uwzględnić jako jedną osobę (przykład 2). Należy też pamiętać, że w przypadku pracowników nie ma żadnego znaczenia wymiar czasu pracy, w jakim są zatrudnieni.

Płatnicy mają zazwyczaj wątpliwości czy w liczbie ubezpieczonych powinni uwzględnić pracownika przebywającego na długotrwałym zwolnieniu lekarskim (pobierającego za okres choroby np. wynagrodzenie chorobowe lub zasiłek chorobowy - przykład 3) lub korzystającego ze świadczenia rehabilitacyjnego. W czasie tych nieobecności pracownik nie ma wprawdzie naliczanych i opłacanych żadnych składek (m.in. wypadkowej), jednak nadal podlega pracowniczym ubezpieczeniom, w tym również ubezpieczeniu wypadkowemu. To oznacza, że płatnik powinien go uwzględnić w liczbie ubezpieczonych ustalanej dla celów złożenia informacji ZUS IWA.

Często też ze strony płatników składek padają pytania czy w liczbie osób zgłoszonych do ubezpieczenia wypadkowego należy uwzględniać pracowników, którzy przepracowali wprawdzie cały miesiąc, ale nie otrzymali wynagrodzenia (np. ze względu na obowiązujący w firmie termin wypłaty wynagrodzeń), przez co też nie mieli w danym miesiącu naliczonych składek ubezpieczeniowych, m.in. wypadkowej. Również w takim przypadku należy wziąć ich pod uwagę przy ustalaniu liczby ubezpieczonych. Osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę podlega bowiem z tego tytułu obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym wszystkich ryzyk (m.in. wypadkowemu). Ubezpieczenia te powstają dla pracownika od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania. Za każdy miesiąc kalendarzowy, w którym trwało zatrudnienie, pracodawca ma obowiązek sporządzać i przekazywać do ZUS imienne raporty miesięczne. Nalicza w nich składki ubezpieczeniowe od wszystkich wypłat (podlegających oskładkowaniu) dokonanych lub postawionych do dyspozycji pracownika od pierwszego do ostatniego dnia miesiąca, którego raport dotyczy. Jeżeli pracownik w danym miesiącu nie otrzyma żadnego wynagrodzenia, wówczas pracodawca sporządza za niego tzw. zerowy raport, ponieważ nie nalicza mu wtedy żadnych składek. Nie oznacza to jednak, że pracownik nie jest objęty w tym miesiącu ubezpieczeniem wypadkowym.

Dane do ustalenia kategorii ryzyka

Dane niezbędne do ustalenia kategorii ryzyka dla płatnika składek płatnik podaje w bloku IV formularza ZUS IWA. Oprócz rodzaju działalności należy w nim również wskazać liczbę osób, które zostały poszkodowane w wypadkach przy pracy (ogółem oraz śmiertelnych i ciężkich), a także liczbę osób zatrudnionych w warunkach zagrożenia.

Rodzaj działalności według PKD płatnik podaje w polu 01. bloku IV. Powinien tu wpisać rodzaj przeważającej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r. nr 251, poz. 1885 ze zm.), ujęty w rejestrze REGON w dniu 31 grudnia roku, za który składana jest informacja ZUS IWA (jest to 5-znakowy kod z zaświadczenia o nadaniu numeru REGON). W przypadku informacji ZUS IWA składanej za 2019 r. należy zatem podać numer PKD ujęty w rejestrze REGON na dzień 31 grudnia 2019 r.

W kolejnych pozycjach bloku IV. w formularzu ZUS IWA płatnik podaje dane liczbowe o poszkodowanych w wypadkach. I tak, w polu 02. w bloku IV. podaje się liczbę wszystkich osób, które uległy wypadkowi w pracy w roku, za który składana jest informacja ZUS IWA. W informacji sporządzonej za 2019 r. należy zatem podać liczbę poszkodowanych w wypadkach ogółem, które miały miejsce w 2019 r. Płatnik składek powinien pamiętać, że przy ustalaniu tej liczby inaczej uwzględnia się poszkodowanych będących pracownikami, a inaczej, gdy poszkodowanymi są np. zleceniobiorcy (patrz tabela).

Wypełniając blok IV. formularza ZUS IWA płatnik powinien pamiętać, że liczba poszkodowanych wykazana w polu 03. - "Liczba poszkodowanych w wypadkach przy pracy śmiertelnych i ciężkich" nie może być wyższa od liczby poszkodowanych podanej w polu 02. tego bloku, w której płatnik podaje liczbę poszkodowanych w wypadkach przy pracy ogółem. Przy ustalaniu liczby osób poszkodowanych w wypadkach przy pracy ogółem uwzględnia się tylko te wypadki, które są wypadkami przy pracy w rozumieniu art. 3 ust. 1-5 ustawy wypadkowej (por. interpretację indywidualną Oddziału ZUS w Gdańsku z dnia 6 kwietnia 2017 r., znak: DI/100000/451/1013/2015).

W przypadku gdy w 2019 r. ani jeden ubezpieczony podlegający ubezpieczeniu wypadkowemu nie został poszkodowany w wypadku przy pracy (tj. w wypadku przy pracy śmiertelnym i ciężkim), w informacji ZUS IWA za 2019 r. wówczas w polach 02. i 03. należy wpisać cyfrę "0".

Z kolei w polu 04. płatnik podaje liczbę zatrudnionych w warunkach, w których występują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Także w tym przypadku przyjmuje się stan na dzień 31 grudnia roku, za który jest składana informacja ZUS IWA (czyli w ZUS IWA za 2019 r. należy podać dane z 31 grudnia 2019 r.). Trzeba też wskazać, że przy ustalaniu liczby osób zatrudnionych w warunkach zagrożenia danego pracownika uwzględnia się tylko jeden raz. Ponadto bierze się tutaj pod uwagę wyłącznie pracowników, tj. osoby pozostające w stosunku pracy w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy.

Jak przekazać informację do ZUS?

Płatnik powinien przekazać do ZUS informację ZUS IWA w takiej samej formie, w jakiej składa w organie rentowym wszystkie inne dokumenty ubezpieczeniowe. Jeżeli ma obowiązek je przekazywać w formie elektronicznej, to w takiej też formie powinien przekazać informację ZUS IWA. W formie papierowej przekazuje informację ZUS IWA, jeśli jest uprawniony do składania w organie rentowym dokumentów w takiej postaci. Wtedy przygotowaną informację ZUS IWA należy przekazać do tej jednostki terenowej ZUS, która jest właściwa dla płatnika składek ze względu na jego siedzibę. Na kopercie płatnik powinien wówczas zamieścić napis "ZUS IWA".

Należy pamiętać, że płatnicy składek, którzy co miesiąc przekazują do ZUS więcej niż jeden komplet dokumentów rozliczeniowych za dany miesiąc (np. urzędy pracy, ośrodki pomocy społecznej, banki), przekazują jedną informację ZUS IWA za dany rok kalendarzowy.


Kopię informacji ZUS IWA płatnik ma obowiązek przechowywać przez okres 10 lat od dnia jej przekazania do ZUS, w formie dokumentu pisemnego lub elektronicznego.

Korekta błędów w ZUS IWA

Jeżeli płatnik przekaże do ZUS nieprawidłowo wypełnione dokumenty zgłoszeniowe bądź rozliczeniowe, ma obowiązek sporządzić ich korektę. Zasada ta dotyczy również przekazanej do organu rentowego nieprawidłowo sporządzonej informacji ZUS IWA.

Nie ma jednego terminu na przekazanie do ZUS korekty informacji ZUS IWA. Jest on bowiem uzależniony od tego, kto i w jakich okolicznościach zauważył błąd w informacji ZUS IWA - ZUS czy płatnik składek. Terminy te zostały określone w art. 31 ust. 10-11 ustawy wypadkowej. Generalnie jednak korektę informacji ZUS IWA należy przekazać do ZUS w ciągu 7 dni od:

  • stwierdzenia nieprawidłowości we własnym zakresie - jeśli płatnik sam zauważył błędy,
  • otrzymania zawiadomienia o stwierdzeniu nieprawidłowości przez ZUS - jeśli błędy spostrzegł ZUS i zawiadomił o tym płatnika.

Jeżeli natomiast konieczność korekty danych podanych w informacji ZUS IWA wynika ze stwierdzenia nieprawidłowości przez ZUS:

1) w decyzji - płatnik powinien złożyć korektę informacji nie później niż w terminie 7 dni od uprawomocnienia się decyzji,

2) podczas kontroli - płatnik powinien złożyć korektę informacji nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli.

ZUS może też sam sporządzać, z urzędu, informację ZUS IWA lub korygować z urzędu błędy w niej stwierdzone.

Skutki błędnej informacji ZUS IWA

Skutkiem nieprawidłowo sporządzonej informacji ZUS IWA może być błędnie ustalona dla płatnika przez ZUS stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe.

Jeżeli zdarzy się, że płatnik składek nieprawidłowo sporządzi informację ZUS IWA i jako błędną przekaże do ZUS, w efekcie tego nastąpi zawyżenie bądź zaniżenie stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe. W przypadku zawyżenia stopy procentowej tej składki ZUS ustali płatnikowi stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe na cały rok składkowy w wysokości stopy procentowej ustalonej na podstawie prawidłowych danych. W takim przypadku płatnik zobowiązany będzie jedynie do skorygowania dokumentów rozliczeniowych, w których naliczył tę składkę według zawyżonej stopy procentowej.

Jeśli natomiast w przekazanej informacji ZUS IWA płatnik wykaże nieprawdziwe dane, co spowoduje zaniżenie stopy procentowej składki wypadkowej, to organ rentowy podwyższy mu wtedy stopę procentową składki wypadkowej. Wówczas na cały rok składkowy (obejmujący okres od 1 kwietnia danego roku do 31 marca następnego roku) organ rentowy ustali mu ją w wysokości 150% stopy procentowej ustalonej na podstawie prawidłowych danych, o czym poinformuje płatnika w drodze decyzji (chyba że płatnik przekaże korektę informacji ZUS IWA w ciągu 14 dni od otrzymania wezwania z ZUS). W razie podwyższenia stopy procentowej składki wypadkowej płatnik ma obowiązek sporządzenia korekty tych dokumentów ZUS, w których rozliczył składki na ubezpieczenie wypadkowe w niższej wysokości. Ponadto zobowiązany jest opłacić powstałą w wyniku korekty różnicę składek wraz z odsetkami za zwłokę. Jeśli płatnik skoryguje dokumenty niezwłocznie, tj. przed ewentualnym wezwaniem ZUS, uniknie sankcji w postaci podwyższenia stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe do wysokości 150% prawidłowej stawki. Organ rentowy podwyższa ją tylko wtedy, gdy płatnik nie złoży informacji/korekty ZUS IWA lub korygujących dokumentów rozliczeniowych z wykazaną prawidłową wysokością tej stopy w terminie 14 dni od otrzymania wezwania z ZUS.

NN pracownika a liczba ubezpieczonych w ZUS IWA

Pracownik przez cały grudzień 2019 r. miał nieusprawiedliwioną nieobecność. W miesiącu tym nie przepracował ani jednego dnia. Zakład pracy nie dokonał mu w tym miesiącu żadnej wypłaty podlegającej składkom ZUS. Czy pracodawca powinien uwzględnić tę osobę w liczbie osób zgłoszonych do ubezpieczenia wypadkowego w grudniu 2019 r. dla celów sporządzenia ZUS IWA?

TAK. Ustalając dla celów ZUS IWA liczbę ubezpieczonych w ciągu poszczególnych miesięcy 2019 r. płatnik bierze pod uwagę wszystkie osoby, które w danym miesiącu podlegały ubezpieczeniu wypadkowemu co najmniej jeden dzień.

Pracownik podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym wszystkich ryzyk, czyli również wypadkowemu - od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania (art. 13 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 2019 r. poz. 300 ze zm.). Okres nieusprawiedliwionej nieobecności nie przerywa okresu trwania stosunku pracy, a tym samym nie przerywa również okresu ubezpieczenia w ZUS.

Pomimo więc, że w grudniu 2019 r. pracownik nie przepracował ani jednego dnia i nie otrzymał też żadnych oskładkowanych wypłat, nie oznacza, że nie podlegał w tym miesiącu ubezpieczeniu wypadkowemu.


Uwzględnienie zleceniobiorcy w liczbie ubezpieczonych

W dniu 31 maja 2019 r. zawarliśmy na rok umowę zlecenia z osobą, dla której jest to jedyne zatrudnienie. Zgodnie z umową zleceniobiorca rozpoczął wykonywać pracę od 3 czerwca 2019 r. Zgłosiliśmy go do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego od 31 maja 2019 r. Za maj 2019 r. przekazaliśmy za niego zerowy raport ZUS RCA. Czy w takim przypadku w maju 2019 r. powinniśmy uwzględnić tego zleceniobiorcę w liczbie ubezpieczonych dla celów sporządzenia informacji ZUS IWA za ubiegły rok?

NIE. Zleceniobiorcę, o którym mowa w pytaniu, należy uwzględnić w liczbie ubezpieczonych w miesiącach od czerwca do grudnia 2019 r. Nie należy go ujmować w tej liczbie w maju 2019 r.

Osoba wykonująca umowę zlecenia podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, w tym ubezpieczeniu wypadkowemu, od dnia oznaczonego w umowie zlecenia jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy. Tak wynika z art. 13 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W tym samym czasie zleceniobiorca jest też objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.

W omawianym przypadku zleceniodawca powinien był zgłosić zleceniobiorcę do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego (na druku ZUS ZUA) od dnia, który został wskazany w umowie zlecenia jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania, czyli od 3 czerwca 2019 r., a nie od daty jej zawarcia.

O zmianie danych wykazanych w zgłoszeniu do ubezpieczeń dotyczących m.in. terminów powstania ubezpieczenia zawiadamia się ZUS poprzez wyrejestrowanie danej osoby i ponowne jej zgłoszenie do ubezpieczeń zawierające prawidłowe dane (art. 36 ust. 14 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Dlatego błędnej daty zgłoszenia pracownika do ubezpieczeń nie można skorygować poprzez złożenie druku zgłoszeniowego ZUS ZUA w trybie korekty.

Zatem zleceniodawca w pierwszej kolejności powinien wyrejestrować zleceniobiorcę z ubezpieczeń na druku ZUS ZWUA, z datą, z którą został zgłoszony do ubezpieczeń (tj. 31 maja 2019 r.), a następnie ponownie zgłosić na druku ZUS ZUA z prawidłową datą (tj. 3 czerwca 2019 r.). Dokumenty te trzeba przekazać do ZUS w ciągu 7 dni od momentu stwierdzenia nieprawidłowości.

 

Ustalanie liczby osób poszkodowanych w wypadkach dla celów ZUS IWA za 2019 r.
PracownicyInne osoby podlegające ubezpieczeniu wypadkowemu (np. zleceniobiorcy)
Wszystkie osoby poszkodowane w wypadkach przy pracy ogółem, które zostały zarejestrowane w rejestrze wypadków nie wcześniej niż 1 stycznia 2019 r. i nie później niż 31 grudnia 2019 r. (przykład 6).Wszystkie osoby poszkodowane w wypadkach przy pracy, dla których karta wypadku została sporządzona nie wcześniej niż 1 stycznia 2019 r. i nie później niż 31 grudnia 2019 r. (przykład 7).

 

Płatnik nie uwzględnia w liczbie ubezpieczonych dla celów sporządzenia informacji ZUS IWA osoby:

-podlegającej ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, ale niepodlegającej ubezpieczeniu wypadkowemu (np. pracownik przebywający na urlopie wychowawczym i podlegający obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z racji korzystania z tego urlopu),
- pobierającej przez cały miesiąc zasiłek macierzyński (przykład 3 i 4),
-przebywającej przez cały miesiąc na urlopie bezpłatnym lub urlopie wychowawczym (przykład 4),
-za którą płatnik rozliczył składki lub wykazał świadczenia po ustaniu tytułu do ubezpieczeń społecznych, tj. w miesiącu, w którym rozliczył składki w dokumentach ZUS i w którym osoba ta nie podlegała ubezpieczeniu wypadkowemu ani jednego dnia (przykład 5).

 

Przykład 1

Spółka z o.o. przez cały 2019 r. oraz w styczniu 2020 r. była zgłoszona w ZUS jako płatnik składki na ubezpieczenie wypadkowe. W poszczególnych miesiącach 2019 r. spółka zgłaszała do ubezpieczenia wypadkowego następującą liczbę osób:

MiesiącIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXIISuma128
Liczba ubezpieczonych788101212131313121010

Suma ubezpieczonych podlegających ubezpieczeniu wypadkowemu w ciągu poszczególnych miesięcy 2019 r. wynosi 128. W związku z tym dla celów sporządzenia informacji ZUS IWA liczba ubezpieczonych wyniosła w tym przypadku 11, zgodnie z wyliczeniem:

   128 osób : 12 miesięcy = 10,6666, po zaokrągleniu 11.


Przykład 2

Przedsiębiorstwo miało zawartą ze zleceniobiorcą umowę zlecenia do 10 października 2019 r., natomiast od 14 października 2019 r. zatrudniło tę osobę na podstawie umowy o pracę. Z tytułu wykonywania umowy zlecenia zleceniobiorca podlegał obowiązkowo zarówno ubezpieczeniom społecznym (w tym wypadkowemu), jak i ubezpieczeniu zdrowotnemu. Ustalając liczbę ubezpieczonych w październiku 2019 r., przedsiębiorstwo powinno uwzględnić tę osobę jako jednego ubezpieczonego.


Przykład 3

Pracownica hurtowni chemicznej pobierała zasiłek chorobowy w okresie od 15 lutego do 12 czerwca 2019 r., natomiast w okresie od 13 czerwca do 31 grudnia 2019 r. pobierała zasiłek macierzyński. Przy ustalaniu liczby ubezpieczonych firma nie uwzględni tej pracownicy w lipcu, sierpniu, we wrześniu, październiku, listopadzie i grudniu 2019 r. Uwzględni ją w tej liczbie od stycznia do czerwca 2019 r.


Przykład 4

Spółka z o.o. zatrudnia pracownicę od marca 2017 r. W okresie od 28 grudnia 2018 r. do 26 grudnia 2019 r. przebywała ona na urlopie macierzyńskim oraz urlopie rodzicielskim i pobierała z tego tytułu zasiłek macierzyński. Bezpośrednio po zakończeniu tych urlopów od 27 grudnia 2019 r. przeszła na roczny urlop wychowawczy. Przy ustalaniu liczby ubezpieczonych spółka nie uwzględni tej pracownicy w liczbie osób zgłoszonych do ubezpieczenia wypadkowego w żadnym miesiącu 2019 r.


Przykład 5

Zakład pracy rozwiązał z pracownikiem umowę o pracę z dniem 31 grudnia 2018 r. Wynagrodzenie za ostatni miesiąc pracy (tj. za grudzień 2018 r.) zakład wypłacił byłemu już pracownikowi na początku stycznia 2019 r., naliczając od tej wypłaty składki ubezpieczeniowe do ZUS (m.in. składkę wypadkową) w dokumentach rozliczeniowych sporządzonych za styczeń 2019 r. W tym przypadku nie należy uwzględniać tej osoby w liczbie osób ubezpieczonych w styczniu 2019 r., ponieważ w tym miesiącu osoba ta nie podlegała już ubezpieczeniu wypadkowemu ani przez jeden dzień - miała jedynie naliczone w tym miesiącu składki ubezpieczeniowe po ustaniu ubezpieczenia.


Przykład 6

Pracownik zakładu budowlanego uległ wypadkowi 27 grudnia 2019 r. Wypadek ten został jednak wpisany do rejestru wypadków dopiero na początku stycznia 2020 r. W takiej sytuacji pracownika, który uległ temu wypadkowi, nie należy ujmować w liczbie poszkodowanych w informacji ZUS IWA sporządzonej za 2019 r. W przypadku osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w liczbie poszkodowanych w wypadkach przy pracy w informacji ZUS IWA sporządzanej za 2019 r. należy bowiem uwzględnić pracowników poszkodowanych w wypadkach przy pracy, które zostały zarejestrowane w rejestrze wypadków nie wcześniej niż 1 stycznia 2019 r. i nie później niż 31 grudnia 2019 r.


Przykład 7

W spółce z o.o. 20 grudnia 2019 r. miał miejsce wypadek przy pracy, w którym została poszkodowana osoba zatrudniona na podstawie umowy zlecenia. Sporządzenie karty wypadku nastąpiło w dniu 4 stycznia 2020 r. Poszkodowana osoba nie powinna być uwzględniona w informacji ZUS IWA składanej za 2019 r. (zostanie uwzględniona dopiero w informacji ZUS IWA składanej za 2020 r.).

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 30.10.2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1205)

Rozporządzenie MPiPS z dnia 29.11.2002 r. w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków (Dz. U. z 2019 r. poz. 757)


autor: Dorota Wyderska
Gazeta Podatkowa nr 5 (1671) z dnia 2020-01-16

Zatrudnianie emerytów i rencistów. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl

Choroba, wypadekZUSMacierzyństwo