Zmiany w ryczałcie ewidencjonowanym w 2021 r.

Gazeta Podatkowa

Nowy rok w podatku dochodowym przyniósł szereg zmian m.in. w zakresie tzw. ryczałtu ewidencjonowanego. Zwiększeniu uległy bowiem dwa niezmieniane od wielu lat limity: warunkujący korzystanie z tej formy opodatkowania i decydujący o możliwości opłacania tego podatku kwartalnie. Więcej podatników niż dotychczas od stycznia 2021 r. ma również prawo skorzystać z opodatkowania ryczałtem ewidencjonowanym przychodów firmowych. Modyfikacje nie ominęły także stawek podatkowych.

Wysokość limitów

Wysokość limitu przychodów za rok poprzedni, który jeszcze w 2020 r. uprawniał do korzystania z opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, wynosił 250.000 euro. Od 2021 r. został on znacznie podwyższony i wynosi obecnie 2.000.000 euro. Natomiast opłacanie w danym roku podatkowym ryczałtu w systemie kwartalnym dotychczas przysługiwało podatnikom, których przychody z działalności prowadzonej samodzielnie albo przychody spółki w roku poprzedzającym rok podatkowy nie przekroczyły kwoty 25.000 euro. Ten z kolei limit przychodów wynosi obecnie 200.000 euro.

Zmiany w ryczałcie ewidencjonowanym w 2021 r.
Źródło: shutterstock.com

Obydwa limity na złotówki przelicza się według średniego kursu euro ogłaszanego przez NBP na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok podatkowy. Zatem limity na 2021 r. należy przeliczyć według średniego kursu euro ogłoszonego przez NBP na 1 października 2020 r. wynoszącego 4,5153 zł. Tym samym w 2021 r. z ryczałtu ewidencjonowanego mogą korzystać podatnicy, których przychody za 2020 r. nie przekroczyły kwoty 9.030.600 zł. Z kolei podatnicy ryczałtu ewidencjonowanego mogą opłacać go w 2021 r. kwartalnie, jeżeli ich przychody za 2020 r. nie przekroczyły 903.060 zł.

Większe grono ryczałtowców

Od 1 stycznia br. zwiększył się także katalog rodzajów działalności, w prowadzeniu której przedsiębiorcy mogą korzystać z ryczałtu ewidencjonowanego. Pierwszą przyczyną tej pozytywnej zmiany jest rozszerzenie na gruncie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym... (Dz. U. z 2020 r. poz. 1905 ze zm.) definicji wolnych zawodów. Powiększył się on m.in. o: psychologów, fizjoterapeutów, adwokatów, notariuszy, radców prawnych, architektów, inżynierów budownictwa, rzeczoznawców budowlanych, biegłych rewidentów, księgowych, agentów i brokerów ubezpieczeniowych, doradców podatkowych oraz maklerów papierów wartościowych. W zakres definicji wolnego zawodu włączona została również działalność wykonywana przez podatników objętych definicją wolnego zawodu na rzecz osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej albo na rzecz osób fizycznych dla potrzeb prowadzonej przez nie pozarolniczej działalności gospodarczej. W efekcie wykonywanie działalności na rzecz tych podmiotów od 1 stycznia 2021 r. nie wyklucza już zakwalifikowania wykonywanej przez nich działalności jako wolnego zawodu - jak to miało miejsce w latach poprzednich.

Rewolucja w stawkach

Z nowym rokiem zmianie uległa ilość i wysokość stawek ryczałtu ewidencjonowanego. Obecnie obowiązuje ich 8 w wysokości: 17%, 15%, 12,5%, 10%, 8,5%, 5,5%, 3% oraz 2%. Nie obowiązuje już 20% stawka ryczałtu, którą do końca 2020 r. opodatkowane były przychody uzyskiwane z tytułu wykonywania wolnych zawodów - w bieżącym roku przychody te opodatkowane są 17% stawką.

Nowy wzór ewidencji przychodów 2021 dla ryczałtu ewidencjonowanego

Od tego roku obowiązują również 2 nowe stawki podatkowe: 15% i 10%. Stawką 15% opodatkowane są przychody ze świadczenia usług, które do końca 2020 r. opodatkowane były 17% oraz przychody ze świadczenia większości usług wymienionych do końca 2020 r. w załączniku nr 2 do ustawy jako wyłączone z ryczałtu. Z kolei 10% stawką ryczałtu od 1 stycznia 2021 r. opodatkowane zostały przychody ze świadczenia usług w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek (PKWiU 68.10.1), których świadczenie dotychczas wyłączone było z możliwości korzystania z ryczałty ewidencjonowanego. Stawki w wysokości 8,5% oraz 12,5% od nadwyżki przychodów ponad 100.000 zł zarezerwowane zostały dla opodatkowania większości przypadków przychodów związanych z najmem - i to zarówno prywatnym, jak i firmowym, który do końca ubiegłego roku wyłączony był z ryczałtu ewidencjonowanego - oraz zakwaterowaniem. Ten sposób opodatkowania ryczałtem ma zatem zastosowanie do:

  • przychodów wskazanych w art. 6 ust. 1a omawianej ustawy, tj. przychodów z tzw. prywatnego najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze,
  • przychodów wskazanych w art. 14 ust. 2 pkt 11 ustawy o pdof (Dz. U. z 2020 r. poz. 1426 ze zm.), tj. przychodów z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy oraz z innych umów o podobnym charakterze, składników majątku związanych z działalnością gospodarczą,
  • przychodów z tytułu świadczenia usług wymienionych w art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. c)-g) omawianej ustawy.

Kiedy 17%, a kiedy 15%?

Już na etapie projektu nowelizacji, którą wprowadzono zmiany do ryczałtu (Dz. U. z 2020 r. poz. 2123) powstała wątpliwość, kiedy daną usługę można uznać za świadczoną w ramach wolnego zawodu, co oznacza opodatkowanie jej 17% stawką ryczałtu, a kiedy wykonywaną poza nim i w konsekwencji opodatkowaną 15%. W udostępnionym naszemu Wydawnictwu w dniu 20 października 2020 r. stanowisku resort finansów wyjaśnił, że przesłanką determinującą uznanie danej aktywności w 2021 r. za wolny zawód jest osobiste jej wykonywanie bez zatrudniania na podstawie umów o pracę, umów zlecenia, umów o dzieło oraz innych umów o podobnym charakterze osób, które wykonują czynności związane z istotą danego zawodu. Opodatkowanie innymi stawkami ma natomiast zastosowanie do przychodów osiąganych ze świadczenia usług niemieszczących się w zakresie definicji "wolnego zawodu".

Resort finansów w swoim piśmie przykładowo podał, że 15% stawka podatku znajdzie zastosowanie w odniesieniu do przychodów osiąganych przez radcę prawnego, który zatrudnia osoby wykonujące czynności związane z istotą tego zawodu, czyli np. aplikanta na podstawie umowy zlecenia. Konsekwentnie, zatrudniając sekretarkę czy księgową, radca taki zostanie uznany za wykonującego wolny zawód, czego efektem będzie stosowanie 17% stawki podatku do uzyskiwanych przez niego przychodów.

Resort finansów uzasadnił różnicowanie stawek ryczałtu w opisanych przypadkach ponoszeniem przez podatnika wyższych kosztów w związku z zatrudnianiem osób wykonujących czynności związane z istotą danego zawodu, których to wydatków nie może uwzględnić przy wyliczaniu podstawy opodatkowania ryczałtem.

Zmodyfikowane sankcje

Konsekwencją zmian, jakie zaszły w stawkach ryczałtu oraz ich powiązaniach z przychodami z określonych rodzajów działalności jest dostosowanie do tych okoliczności mającego charakter sankcyjny art. 12 ust. 3 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Określa on wysokość stawki ryczałtu, która ma zastosowanie, w przypadku gdy podatnik osiągający przychody opodatkowane różnymi stawkami ryczałtu nie prowadzi ewidencji przychodów w sposób zapewniający ustalenie przychodów z każdego rodzaju działalności. Wadliwe prowadzenie ewidencji skutkuje obecnie opodatkowaniem całości przychodu przy zastosowaniu stawki 8,5% lub jednej ze stawek w wysokości: 17%, 15%, 12,5% i 10% zależnie od tego, czy podatnik osiąga przychody, do których dana stawka ma zastosowanie.


autor: Agata Cieśla
Gazeta Podatkowa nr 3 (1774) z dnia 2021-01-11

Przegląd najnowszego orzecznictwa z PIT i CIT. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl

RyczałtPodatki 2021Formy opodatkowania