Wirtualne rachunki (rachunki indywidualne - techniczne) klientów nie wystąpią na białej liście

Piotr Szulczewski

Ministerstwo Finansów potwierdza brak obowiązku wprowadzania do wykazu podatników VAT rachunków indywidualnych (technicznych), generowanych na rzecz klientów przez instytucje przyjmujące płatności masowe, np. wspólnoty mieszkaniowe, firmy energetyczne czy dostarczające wodę. Takie samo postępowanie dotyczy wszystkich innych podmiotów korzystających z rachunków wirtualnych (tzw. System SIMP). Płatności na takie rachunki nie spowodują również negatywnych konsekwencji po stronie nabywców towarów lub usług.

Wykaz podatników VAT zmusza przedsiębiorców do podawania ich numerów rachunków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, na które dokonywane mają być przelewy i wpłaty o wartości ponad 15.000 zł. Problem pojawia się w zgłoszeniach podmiotów, które posiadają rachunki przyporządkowane poszczególnym klientom.

W praktyce gospodarczej zdarza się, że podmioty wykorzystują usługę rachunków wirtualnych/technicznych, gdzie w tej usłudze każdy pojedynczy kontrahent sprzedawcy towaru lub usługi otrzymuje przypisany wyłącznie do niego niepowtarzalny numer rachunku, który to numer wykorzystuje przelewając zapłatę za towar lub usługę, jednak środki pieniężne wpływają (i są księgowane przez bank) na jeden rachunek rzeczywisty, do którego te wirtualne numery są przyporządkowane. Numer wirtualny stosowany jest w celu zautomatyzowania rozliczeń – użycie go przez wpłacającego powoduje, iż system sam rozpoznaje wszystkie parametry przelewu i dokonywane jest jego automatyczne księgowanie na rachunku bieżącym prowadzonym na rzecz sprzedawcy. Bank nie dokonuje fizycznych księgowań na rachunkach wirtualnych ani nie generuje dla nich wyciągów bankowych. W praktyce wpłata nie wystąpi na wyciągu bankowym nabywcy z podziałem na rachunki wirtualne, będzie ona widoczna bez wskazywania rachunku wirtualnego. Natomiast księgowanie z podziałem na rachunki wirtualne odbywa się na podstawie odrębnego zestawienia SIMP, udostępnianego sprzedawcy towarów lub usług. Rachunek wirtualny nie umożliwia również dokonywania za jego pośrednictwem rozliczeń bankowych, w tym przelewów.  Co istotne brak możliwości realizacji przelewów powoduje, że  wirtualny numer rachunku bankowego nie jest bankowym rachunkiem rozliczeniowym w rozumieniu art. 49 ust. 1 pkt 1 Prawa bankowego.

» Konsekwencje zapłaty na rachunek spoza wykazu podatników VAT dopiero w 2020 roku

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 15.11.20-19 r. (sygn.. akt 0111-KDIB3-2.4018.16.2019.1.MD potwierdził, że takie rachunki nie mają być w ogóle przedmiotem zgłoszeń na białej liście ani w innych rejestrach gospodarczych przedsiębiorców. Decydujące jest przy tym, na jakich warunkach rachunek działa i czy może być w praktyce wykorzystywany do innych celów niż przyjmowanie przelewów od danego kontrahenta.

W zgłoszeniu CEiDG, KRS i w białej liście tylko rachunki bankowe rozliczeniowe

Dyrektor KAS wskazał, że:

  1. na podstawie art. 5 ust. 2b ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, zgłoszenie identyfikacyjne podatników wpisanych do Krajowego Rejestru Sądowego zawiera m.in. skróconą nazwę (firmę), wykaz rachunków bankowych lub imiennych rachunków w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, z wyjątkiem rachunku VAT w rozumieniu art. 2 pkt 37 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, adresy miejsc prowadzenia działalności, dane prowadzącego dokumentację rachunkową, w tym jego NIP, adres miejsca przechowywania dokumentacji rachunkowej, dane kontaktowe, a w przypadku osobowych spółek handlowych i podmiotów podlegających wpisowi do rejestru przedsiębiorców na zasadach określonych dla spółek osobowych – dane dotyczące poszczególnych wspólników, w tym ich identyfikatory podatkowe.
  2. W myśl art. 5 ust. 3 ustawy, zgłoszenie identyfikacyjne podatników niebędących osobami fizycznymi zawiera: pełną i skróconą nazwę (firmę), formę organizacyjno-prawną, adres siedziby, numer identyfikacyjny REGON, organ rejestrowy lub ewidencyjny i numer nadany przez ten organ, wykaz rachunków bankowych lub imiennych rachunków w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, z wyjątkiem rachunku VAT w rozumieniu art. 2 pkt 37 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, adresy miejsc prowadzenia działalności, dane prowadzącego dokumentację rachunkową, w tym jego NIP, adres miejsca przechowywania dokumentacji rachunkowej oraz przedmiot wykonywanej działalności określony według obowiązujących standardów klasyfikacyjnych (…).
  3. Natomiast w myśl art. 96b ust. 1 ustawy o VAT Szef Krajowej Administracji Skarbowej prowadzi w postaci elektronicznej wykaz podmiotów:
    1. w odniesieniu do których naczelnik urzędu skarbowego nie dokonał rejestracji albo które wykreślił z rejestru jako podatników VAT;
    2. zarejestrowanych jako podatnicy VAT, w tym podmiotów, których rejestracja jako podatników VAT została przywrócona.

    Stosownie do art. 96b ust. 3 pkt 13 wykaz wśród danych podmiotów, o których mowa w ust. 1 zawiera numery rachunków rozliczeniowych, o których mowa w art. 49 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, lub imiennych rachunków w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której podmiot jest członkiem, otwartych w związku z prowadzoną przez członka działalnością gospodarczą – wskazanych w zgłoszeniu identyfikacyjnym lub zgłoszeniu aktualizacyjnym i potwierdzonych przy wykorzystaniu STIR w rozumieniu art. 119zg pkt 6 Ordynacji podatkowej.

Identyfikując formalny status rachunków technicznych Dyrektor KAS podkreślił, że rodzaje rachunków bankowych określone zostały w rozdziale 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2018 r., poz. 2187 ze zm.). Zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy Prawo bankowe, banki mogą prowadzić w szczególności następujące rodzaje rachunków bankowych:

  1. rachunki rozliczeniowe, w tym bieżące i pomocnicze, oraz prowadzone dla nich na zasadach określonych w rozdziale 3a rachunki VAT;
  2. rachunki lokat terminowych;
  3. rachunki oszczędnościowe, rachunki oszczędnościowo-rozliczeniowe, w tym rachunki rodzinne, oraz rachunki terminowych lokat oszczędnościowych;
  4. rachunki powiernicze.

W efekcie rachunki wirtualne (techniczne) nie są rachunkami rozliczeniowymi w rozumieniu art. 49 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo bankowe. A zatem nie ma obowiązku zgłaszania rachunków wirtualnych naczelnikowi właściwego urzędu skarbowego, a tym samym nie będą one uwidaczniane w wykazie prowadzonym na podstawie art. 96b ustawy o VAT przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.

Zmiany w VATVATPłatność podzielona