Jak należy traktować na gruncie PIT tokeny przekazywane pracownikom w ramach wynagrodzenia? Pytanie w tej sprawie, które trafiło do Ministerstwa Finansów, dotyczyło konkretnego przypadku. Resort zajął stanowisko w tej kwestii.
Do Ministerstwa Finansów często napływają pytania dotyczące różnych zagadnień i problemów związanych z podatkami. Tego dotyczy prośba jednego z przedstawicieli mediów. Zwrócił się on do resortu z pytaniem: jak należy traktować tokeny przekazywane pracownikom w ramach wynagrodzenia na gruncie PIT? Dodał, ze jego pytanie ma związek z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 19 lutego 2025 (sygn. III AUa 1247/24), dotyczącym kwalifikacji tokenów użytkowych jako świadczenia niepieniężnego.
Pytający chciałby poznać odpowiedzi na pytania: w którym momencie powstaje obowiązek podatkowy – przy przyznaniu tokenów czy ich realizacji/zbyciu oraz jak należy ustalać wartość tokenów dla celów podatkowych, zwłaszcza gdy nie są one notowane na rynku?
Interesują go również kwestie, czy ministerstwo dostrzega ryzyko wykorzystywania tokenów do optymalizacji podatkowej oraz czy analizuje wpływ takich rozwiązań na dochody budżetowe.
Co może być przychodem pracowniczym?
Ministerstwo Finansów udzieliło odpowiedzi na te pytania 20 kwietnia. W pierwszych słowach zwróciło uwagę, że zgodnie z definicją przychodu pracowniczego, zawartą w art. 12 ust. 1 ustawy PIT – za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń.
Takimi przychodami mogą być w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
Pojęcie szersze niż samo wynagrodzenie
Resort zaznacza, że pojęcie przychodu ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych jest zatem szersze niż samo wynagrodzenie. Dla pracownika przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych w rozumieniu przepisów ustawy PIT są wszelkie wynagrodzenia oraz świadczenia pieniężne, jak również wartość świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, które otrzymał od pracodawcy. Forma tych świadczeń nie jest istotna z punktu widzenia powstania przychodu ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych, gdyż mają one związek z łączącym strony stosunkiem prawnym. Ma jednak wpływ na moment jego powstania.
Ministerstwo przypomina, że „Ogólna definicja przychodu określona w art. 11 ust. 1 ustawy PIT stanowi, że przychodami (…), są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń”.
Jak jest w przypadku świadczeń nieodpłatnych?
W przypadku świadczeń pieniężnych fakt powstania przychodu i jego wysokość są oczywiste. Wystarczy, aby pieniądze były postawione do dyspozycji podatnika. Natomiast przychód ze świadczeń nieodpłatnych wiąże się z ich otrzymaniem przez podatnika, a wartość jest ustalana w oparciu o art. 11 ust. 2a ustawy PIT. Zgodnie z tą regulacją wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń, jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione, ustala się według cen zakupu.
Ministerstwo przypomina, że w sprawie rozpatrywanej przez Sąd Apelacyjny w Warszawie o sygnaturze III AUa 1247/24 problem dotyczył odpowiedzi na pytanie, czy korzyści materialne uzyskiwane przez pracowników w postaci dostępu do programu komputerowego – platformy benefitowej opartej na tokenizacji usług cyfrowych – przy współfinansowaniu kosztów tego dostępu przez pracodawcę mogą być wyłączone z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.
Tokeny jako forma płatności
Resort dodaje, że tokeny są często emitowane przez projekty blockchainowe i mogą być przedmiotem handlu lub używane jako forma płatności. Sąd pierwszej instancji – Sąd Okręgowy w Warszawie (sygn. XXI U 595/23) zwrócił uwagę, że choć sam token jest bytem niematerialnym, to pod względem ekonomicznym pełni funkcję zbliżoną do talonu lub bonu uprawniającego do nabycia określonych świadczeń. Pracownik ponosi określoną, obniżoną opłatę, a w zamian zyskuje więcej – otrzymuje pakiet tokenów o wyższej wartości rynkowej, które może spożytkować w ramach programu.
Jednak w wyroku z 19 lutego 2026 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie nie podzielił argumentacji organu rentowego, stwierdzając, że dostęp do programu komputerowego, współfinansowany przez pracodawcę, stanowi korzyść materialną w formie usługi cyfrowej. Sąd uznał, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 316), koszt zakupu dostępu w części finansowanej przez pracodawcę może być traktowany jako usługa wyłączona z podstawy wymiaru składek.
Sąd argumentował, że system rabatowania cen nie stanowi wynagrodzenia za pracę, ale jest przychodem uzyskiwanym w ramach stosunku pracy. Tym samym, różnica w cenie nabycia usługi powinna być wyłączona z podstawy wymiaru składek.
To dofinansowanie jest świadczeniem nieodpłatnym
Wyrok dotyczył kwestii związanych z oskładkowaniem świadczenia otrzymanego od pracodawcy, jednak Sąd Apelacyjny w Warszawie wprost wypowiedział się również w zakresie podatku PIT, uznając, że – co szczególnie istotne – dla pracownika, który częściowo sfinansował dostęp do programu komputerowego po cenie niższej niż rynkowa, dofinansowanie ze strony pracodawcy, które umożliwiło pracownikowi korzystanie z tego programu, jest świadczeniem nieodpłatnym, które stanowi przychód pracownika ze stosunku pracy.
Ministerstwo Finansów zgadza się z powyższym stanowiskiem Sądu wyrażonym w zakresie podatku PIT. Dostęp do programu komputerowego w części sfinansowanej przez pracodawcę jest przychodem pracownika ze stosunku pracy, który podlega opodatkowaniu. Wysokość przychodu pracownika z tego tytułu ustala się według ceny zakupu (dofinansowania) przez pracodawcę.
Opisane w wyroku sądu świadczenia stanowią dla pracownika przychód ze stosunku pracy, zatem resort nie widzi ryzyka, że mogą one być wykorzystywane do optymalizacji podatkowej. Dodaje, że w związku z tym nie jest wymagana interwencja legislacyjna w tym zakresie.
Źródło: eureka.mf.gov.pl
