Pobierz e-pity 2020

Resort pracy chce uporządkować system ubezpieczeń. Znikną długie zwolnienia lekarskie

Ewelina Czechowicz

Do konsultacji publicznych skierowany został projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw. Za pomocą noweli ustawy ma dokonać się wiele systemowych zmian. Między innymi w zwolnieniach lekarskich. Co jeszcze się zmieni?

Kluczowa zmiana będzie dotyczyć zwolnień lekarskich i limitu dni kiedy pracownik będzie mógł przebywać na zasiłku chorobowym. Efektem wprowadzonych zmian ma być ograniczenie wydatków przez ZUS.

Jeden projekt - wiele zmian w systemie ubezpieczeń

Jak czytamy w uzasadnieniu nowych przepisów celem projektu jest uporządkowanie systemu ubezpieczeń społecznych, jego racjonalizacja, wprowadzenie jednolitych rozwiązań w zakresie przyznawania i wypłaty świadczeń,  oraz usprawnienie funkcjonowania ZUS w kontekście gospodarki finansowej oraz rozliczeń z płatnikami składek. Na etapie stosowania obowiązujących przepisów pojawiły się również rozbieżności interpretacyjne, które projekt eliminuje.
Projekt przewiduje zmiany w zakresie:

  1. ujednolicenia zasad objęcia ubezpieczeniami społecznymi i ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz ich wypłaty;
  2. ustalania prawa do świadczeń;
  3. usprawnienia obsługi i uporządkowania działań płatników składek w celu stabilizacji stanów kont płatników i ubezpieczonych;
  4. usprawnienia obsługi prowadzenia rozliczeń z płatnikami składek;
  5. prowadzonej przez ZUS gospodarki finansowej.

znikną długie zwolnienia lekarskie
Źródło: zus.pl

Ujednodicenie zasad objęcia ubezpieczeniami wspólników jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej

W projekcie ustawodawca proponuje objęcie ubezpieczeniami wspólników jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej, niezależnie od istnienia okoliczności leżących po stronie spółki np. nieistotne jest czy spółka prowadzi działalność, uzyskuje przychody, zatrudnia pracowników itd. Proponuje się uzależnienie obowiązku ubezpieczeń od statusu wspólnika, co pozwoli zniwelować ewentualne próby obejścia obowiązku ubezpieczeń społecznych i stosować jednakowe regulacje w stosunku do wszystkich ww. wspólników.
Powyższa propozycja jest zgodna z linią orzeczniczą Sądu Najwyższego oraz z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt SK 4/12).

Uproszczenie zasad podlegania dobrowolnym ubezpieczeniom

Projektowane przepisy zakładają, że podleganie ubezpieczeniom dobrowolnym następować będzie od dnia wskazanego na formularzu zgłoszenia do dnia wskazanego na formularzu wyrejestrowania, przy czym objęcie lub ustanie ubezpieczenia dobrowolnego będzie mogło nastąpić nie wcześniej niż odpowiednio zgłoszenie/wyrejestrowanie zostanie złożone w ZUS. W okresie od dnia przystąpienia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego do dnia złożenia wniosku o wyrejestrowanie z tych ubezpieczeń składki na to ubezpieczenie będą należne i dochodzone przymusowo. Nowe przepisy mają pozwolić na to że osoby, których niezdolność do pracy zaistnieje w okresie, w którym będą miały one zaległości z tytułu składek, będą mogły się ubiegać się o świadczenia po spłacie zadłużenia na zasadach analogicznych jak w przypadku świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego.

Potrącanie nieopłaconych należności z tytułu składek ze świadczeń wypłacanych przez ZUS oraz potrącanie nienależnie pobranych świadczeń emerytalno-rentowych z wypłacanych przez ZUS zasiłków

Nowe przepisy mają pozwolić ZUS na sprawniejsze odzyskiwanie należności z tytułu składek. Przy potrąceniu należności mają nie być pobierane koszty. Zmiana przepisów ma pozwolić na bezegzekucyjne potrącanie nienależnie pobranych świadczeń. Dzięki tej zmianie dochodzenie należności zostanie uproszczone i przyśpieszone, ulegną zmniejszeniu koszty obsługi postępowań.

Wprowadzenie bezgotówkowej formy wypłaty świadczeń długoterminowych

Kolejna zmiana ma być rewolucyjna, emerytury, renty i zasiłki mają być przekazywane na konta bankowe. Zmiana ma objąć świadczenia przyznawane od 1 stycznia 2022 r. Twórcy projektu uważają, że bezgotówkowa forma wypłaty świadczeń jest formą bezpieczniejszą, również w kontekście pandemii –z uwagi na zmniejszone ryzyko przenoszenia bakterii i wirusów.  Przelew bankowy dociera do świadczeniobiorcy szybciej niż przekaz pocztowy, jest o wiele bardziej niezawodny, a także praktycznie bezkosztowy do realizacji.

Prawo do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego – kluczowe zmiany

Znaczącej zmianie ma ulec kwestia uzyskiwania prawa do zasiłku chorobowego. Projektowane zmiany przewidują nowe zasady zliczania okresów niezdolności do pracy do jednego okresu zasiłkowego. Będą do niego zaliczone zarówno okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy, jak również okresy niezdolności do pracy, które zaistniały przed/po przerwie, jeżeli przerwa ta jest nie dłuższa niż 60 dni i jeżeli niezdolność ta nie występuje w okresie ciąży. Obecnie powrót na kilka dni do pracy umożliwia na nowo korzystanie ze 182 dni zwolnienia lekarskiego. To ma się zmienić wraz z nowymi przepisami.  Jak wskazują autorzy projektu zmiana przepisów ma ograniczyć ewentualne nadużycia, które często występują. Ponadto  skróceniu ma ulec okres pobierania zasiłku chorobowego po ustaniu ubezpieczenia – przyjęto, że nie będzie on dłuższy niż 91 dni.

Nowe zasady ustalenia postawy wymiaru zasiłku chorobowego

Projektowane przepisy zakładają także zmiany w zakresie ustalania podstawy wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu niebędącemu pracownikiem oraz podstawy wymiaru świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku macierzyńskiego i zasiłku opiekuńczego. Zgodnie z zaproponowaną zmianą do ustalania ww. podstawy nie będzie stosować się zasady wyrażonej w art. 43 tj. że podstawy wymiaru zasiłku nie ustala się na nowo, jeżeli między okresami pobierania zasiłków zarówno tego samego rodzaju, jak i innego rodzaju nie było przerwy albo przerwa była krótsza niż 3 miesiące kalendarzowe.

Rozszerzenie prawa do zasiłku macierzyńskiego

Nowe przepisy mają dać możliwość przyznania prawa do zasiłku macierzyńskiego osobom, które z przyczyn od siebie niezależnych (śmierć pracodawcy) utraciły prawo do ubezpieczenia chorobowego i urodziły dziecko po ustaniu tego ubezpieczenia. Propozycja ta ma wypełniź istniejącą lukę prawną i zrównać prawa kobiet do zasiłku macierzyńskiego, które niejednokrotnie posiadają długi okres ubezpieczenia a ze względu na ustanie ubezpieczenia z przyczyn losowych (śmierć pracodawcy, ogłoszenie upadłości, likwidacja pracodawcy) pod względem prawa do zasiłku macierzyńskiego z osobami, które urodziły dziecko w czasie ubezpieczenia (nawet bardzo krótkiego).

Nowe przepisy miałyby wejść w życie 1 kwietnia 2021 r.

ZUSChoroba, wypadekKodeks pracy