Obowiązek wykonywania okresowych badań lekarskich w trakcie epidemii – jest stanowisko rządu i GIP

Iwona Maczalska 20.03.2020 12:17 (aktualizacja: )

Główny Inspektor Pracy wydał zalecenia związane z obowiązkiem wykonywania okresowych badań lekarskich w trakcie epidemii koronawirusa SARS CoV-2. Wprowadzone tymczasowe rozwiązania mają zminimalizować ryzyko zakażenia pracowników i rozprzestrzenienia się wirusa w zakładach pracy.

 

[AKTUALIZACJA 23.03.2020 10:12 - W świetle projektu ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw - pracodawca może nie wysłać pracownika (nie skierować) na okresowe badania lekarskie. Po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego, w przypadku, gdy nie zostanie ogłoszony stan epidemii albo po odwołaniu stanu epidemii, pracodawca i pracownik są obowiązani niezwłocznie podjąć wykonywanie zawieszonych obowiązków i wykonać je w okresie nie dłuższym niż 60 dni od dnia odwołania danego stanu.

Z kolei w przypadku braku dostępności do lekarza uprawnionego do przeprowadzenia badania wstępnego lub kontrolnego, badanie takie może przeprowadzić i wydać odpowiednie orzeczenie lekarskie inny lekarz. Orzeczenie lekarskie wydane przez innego lekarza traci moc po upływie 30 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego, w przypadku gdy nie zostanie ogłoszony stan epidemii, albo od dnia odwołania stanu epidemii.

Więcej na ten temat w projekcie ustawy dostępnym tutaj. ]

Główny Inspektor Pracy zajął stanowisko w zakresie obowiązku terminowego kierowania pracowników na profilaktyczne badania lekarskie oraz obowiązku terminowego przeprowadzania szkoleń  w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (GIP-GNN.50.2.2020). Decyzje Głównego Inspektora Pracy wynikają z najnowszego:

  1. Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca  2020 roku w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemiologicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 (Dz.U. 2020 poz. 433) oraz
  2. Pisma z Ministerstwa Zdrowia z dnia 12 marca 2020 ZPM.6131.5.2020.MS – dotyczącego wykonywania badań profilaktycznych pracowników.

Terminowe wystawianie skierowania na badania okresowe

Główny Inspektor Pracy zaproponował czasowe zawieszenie obowiązku wykonywania profilaktycznych badań lekarskich przy jednoczesnym zachowaniu obowiązku terminowego wystawiania skierowań przez pracodawców. Przez terminowe wystawienie skierowania należy rozumieć wystawienie skierowania w terminach wynikających z orzeczeń lekarskich wystawionych na ostatnich odbytych badaniach profilaktycznych.

Warto przy tym zauważyć, że terminowe wystawienie skierowania na badanie lekarskie będzie traktowane jako potwierdzenie gotowości pracodawcy do wypełnienia obowiązku wysłania na badania profilaktyczne pracowników (art. 229 KP). Pracownicy z kolei, powinni być pouczeni o konieczności niezwłocznego wykonania badań okresowych zaraz po odwołaniu zagrożenia epidemiologicznego w kraju.

Wstępne i kontrolne badania lekarskie bez zmian

Główny Inspektor Pracy podkreślił, że powyższe rozwiązania w żaden sposób nie mają zastosowania do wstępnych badań lekarskich. W przypadku tych badań utrzymuje się obowiązek niedopuszczenia pracownika do pracy bez uzyskania orzeczenia lekarskiego określającego brak przeciwskazań do pracy na określonym stanowisku pracy. Podobna sytuacja będzie miała miejsce w przypadku badań kontrolnych. Konieczne jest bowiem uzyskanie poświadczenia lekarskiego, że powracający do pracy pracownik (np. po przebytej chorobie), jest już w pełni zdrowy i może kontynuować pracę na swoim stanowisku pracy.

Uczulamy jednak, że pismo Głównego Inspektora Pracy zawiera wyłącznie sugestie, co do ewentualnych rozwiązań związanych z wykonywaniem okresowych badań lekarskich u pracowników. Aby rozwiązania te były w pełni wiążące, należałoby zmodyfikować obowiązki wynikające z art. 229 KP. Dopóki tak się nie stanie wydawać się może, że nie ma podstaw prawnych do zaprzestania kierowania pracowników na obowiązkowe badania okresowe. 

Koronawirus w PolsceKodeks pracyHOTChoroba, wypadek