E-mail, telefon - nowe formy wezwania na badanie przez ZUS już od 5 października 2021 r.

Ewelina Czechowicz

Od 5 października 2021 r. zaczną obowiązywać nowe zasady kontroli zwolnień lekarskich. Jak będą wyglądać kontrole, co grozi za wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z przeznaczeniem? Zakład Ubezpieczeń Społecznych zyskał nowe uprawnienia, które mają ułatwić kontrole. Czy osoby przebywające na L4 powinny się obawiać? 

Od 1 grudnia 2018 r. wszystkie zwolnienia chorobowe są wystawiane w formie elektronicznej. Pracownik nie dostarcza już druku zwolnienia do kadr co oznacza, iż od pierwszego dnia choroby pracodawca ma wiedzę, ze pracownik przebywa na zwolnieniu lekarskim a tym samym już od pierwszego dnia może kontrolować zasadność zwolnienia. Od 5 paździrnika 2021 r. ZUS zyska nowe narzędzie kontroli. 

Kontrola zwolnienia L4 

Kontrola prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego od pracy z powodu choroby polega na ustaleniu, czy:

  • w okresie zwolnienia lekarskiego pracownik nie wykonuje pracy zarobkowej, lub
  • czy nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego od pracy w sposób niezgodny z jego celem.

Jeżeli zwolnienie lekarskie zostało wystawione z powodu konieczności sprawowania opieki nad chorym dzieckiem lub innym chorym członkiem rodziny, dodatkowo należy ustalić, czy:

  • poza pracownikiem nie ma innych domowników, którzy mogą zapewnić opiekę dziecku lub choremu członkowi rodziny (nie dotyczy to opieki nad dzieckiem w wieku do 2 lat)

E-mail, telefon nowe sposoby kontroli zwolnień lekarskich od 5 października 2021 r.

Źródło: shutterstock

Zawiadomienie o kontroli w formie e-mail

Zgodnie z regulacją zawartą w art. 59 ust. 5a ustawy o świadczeniach pieniężnych w razie choroby i macierzyństwa, która zacznie obowiązywać od 5 października 2021 r.  ZUS będzie wysyłał zawiadomienia do ubezpieczonego o terminie badania na adres do doręczeń elektronicznych wpisany do bazy adresów elektronicznych, poza tym przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej jak również za pomocą operatora pocztowego, pracowników ZUS lub innych upoważnionych osób oraz za pośrednictwem pracodawcy. W przypadku zastosowania doręczenia na adres do doręczeń elektronicznych zawiadomienie przekazuje się na piśmie w postaci elektronicznej. 

 art. 59 ust. 5a-5c otrzymują brzmienie:

"5a. Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 5, Zakład Ubezpieczeń Społecznych doręcza:

1) w przypadku osoby fizycznej posiadającej jednocześnie adres do doręczeń elektronicznych wpisany do bazy adresów elektronicznych, o której mowa w art. 25 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, oraz profil informacyjny w systemie teleinformatycznym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na adres do doręczeń elektronicznych oraz przez przekazanie pisma w postaci elektronicznej na profil informacyjny w systemie teleinformatycznym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych albo

2) przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, albo

3) przez operatora pocztowego - w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1041 i 2320), albo

4) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby, albo

5) przez pracodawcę.

5b. Zawiadomienie, o którym mowa w:

1) ust. 5a pkt 1, przekazuje się na piśmie w postaci elektronicznej;

2) ust. 5a pkt 2 i 3, przekazuje się na piśmie w postaci papierowej;

3) ust. 5a pkt 4 i 5, przekazuje się na piśmie w postaci papierowej, telefonicznie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej, o których mowa w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344), w tym na adres do doręczeń elektronicznych. Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 5a pkt 4 i 5, może być przekazane telefonicznie, jeżeli numer telefonu ubezpieczonego jest znany podmiotowi dokonującemu doręczenia.

5c. Zawiadomienie na piśmie w postaci papierowej przesyłane jest na adres pobytu ubezpieczonego w okresie czasowej niezdolności do pracy, wskazany w zaświadczeniu lekarskim.";

Rzecznik ZUS Paweł Żebrowski uważa, że niewiele się dla ZUS zmieni w tym zakresie jak mówi:

"Dla ZUS wiele się w tej sprawie nie zmieniło. Zakład ma już takie uprawnienia i od kilku lat, konkretnie od 1 stycznia 2019 roku, może wzywać na badania do lekarza orzecznika drogą elektroniczną lub telefonicznie. Prawo dopuszcza takie wezwanie również poprzez sms. Jest ono skuteczne, gdy doręczający otrzyma potwierdzenie otrzymania wiadomości przez ubezpieczonego wzywanego na kontrolę. Wcześniej - przed 2019 rokiem - Zakład wzywał na badanie prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy listem poleconym za potwierdzeniem odbioru".

Telefon z informacją o terminie badania 

Nowe regulacje pozwolą na przekazanie zawiadomienia o terminie badania telefonicznie. W przypadku zawiadomień dokonywanych telefonicznie będą one dokonywane na numer telefonu w posiadaniu, którego jest ZUS lub pracodawca.  Nowe rozwiązania w zakresie kontroli zwolnień lekarskich mają ogromne znaczenie dla weryfikacji ewentualnego nadużywania zwolnień lekarskich przez pracowników. Mając na uwadze to, że od kilku lat systematycznie rośnie liczba krótkotrwałych zwolnień wprowadzone ułatwienia oznaczają duże zmiany zarówno dla chorujących jak i dla pracodawców.

Zmiany w kontroli zwolnień lekarskich od 2022 r.

Wraz z nowym rokiem ZUS zyska nowe uprawnienia w zakresie kontroli, ZUS będzie mógł zapytać operatorów komórkowych o okolice, w których do sieci logował się telefon czy sprawdzanie w banku, w jakich miejscach używana była karta płatnicza Ubezpieczonego. 

Nieprawidłowe wykorzystywanie L4 – sankcje

Należy przypomnieć, że za okres pobytu na zwolnieniu lekarskim należy się zasiłek chorobowy. Jeżeli osoba korzysta ze zwolnienia niezgodnie z jego przeznaczeniem, ZUS wstrzymuje wypłatę świadczenia, a jeżeli zostało już wypłacone, nakazuje jego zwrot.

Ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.

 

 

Zwolnienia z ZUSWymiar czasu pracyKodeks pracy