By nie płacić podatku od nieruchomości, wystarczy zburzyć ścianę

Robert Nogacki

Powszechnie znane są unijne regulacje, w świetle których ślimak jest rybą, a marchewka owocem. Prawo potrafi zaskakiwać, a jego nieznajomość może zaszkodzić. Jednak drogą negacji jego znajomość może bardzo pomóc. Skoro można zostać zobowiązanym w podatku od zysków, których nie ma, lub do zapłaty podatku od nieruchomości tylko za to, że jest się w jej posiadaniu, to można go również nie płacić... wystarczy wyburzyć ścianę.

Jak stanowi art. 2 ust. 1 Ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części. Natomiast zgodnie z treścią art. 1a ust. 1 pkt 1 budynek to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31, ze zm.). Z kolei art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego precyzuje, że obiektem budowlanym jest taki obiekt, który posiada instalacje zapewniające możliwość użytkowania go zgodnie z jego przeznaczeniem i który został wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych (Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414, ze zm.).

Organ opodatkował budynek w remoncie...

Organ podatkowy wymierzył właścicielce gruntów podatek od nieruchomości, w tym podatek od gruntów oraz od budynków mieszkalnych i pozostałych budynków: koszarowych, warsztatowych i magazynowych. Właścicielka nie zgodziła się z wydaną w lipcu 2017 r. decyzją. Zarzuciła organowi zaniechanie podjęcia niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (m.in. niepowołanie biegłego z zakresu budownictwa). Podatniczka podniosła również zarzut, że organ dokonał niewłaściwej klasyfikacji jednego z obiektów, obejmując go opodatkowaniem, jako spełniającego wszystkie ustawowe kryteria budynku, w sytuacji, gdy znajdował się on w trakcie przebudowy.

...bo tylko budynek bez dachu przestaje być budynkiem

W marcu 2019 r. samorządowe kolegium odwoławcze podtrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W jego opinii, ugruntowanej na podstawie akt, nie ma wątpliwości, że przyjęte do opodatkowania budynki istnieją, posiadają wszystkie elementy konstrukcyjne, fundamenty, ściany i dach. Dotyczy to także tych budynków, które są w fazie remontu, a żaden z nich nie został zgłoszony do rozbiórki. Jak stwierdził organ odwoławczy, fakt odnawiania czy remontu budynku, nawet przejściowe rozebranie któregoś z jego elementów, nie pozbawia go w tym okresie cech budynku.

» Stawki podatku od nieruchomości na 2020 rok

„...ustawowa definicja budynku nie uwzględnia jego stanu. Wobec tego obiekt budowlany pozostaje budynkiem nawet wówczas, gdy ze względów technicznych, faktycznych czy prawnych nie jest i nie może być wykorzystywany zgodnie z jego przeznaczeniem” (sygn. akt I SA/Bk 220/19). SKO orzekło, że dopiero pozbawienie obiektu dachu powoduje, że przestaje on być budynkiem, a tym samym przestaje być przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynkowej.

Sąd: obiekt budowlany bez ściany nie podlega opodatkowaniu jak budynek

Właścicielka wniosła skargę. Rozpoznający ją 25 września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku najpierw ze względu na zawiłość sprawy odroczył termin ogłoszenia wyroku na 8 października 2019 r. Jednak gdy ją już rozpoznał, biorąc za podstawę rozstrzygnięcia wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2019 r. (sygn. akt II FSK 3232/17), uchylił decyzję organu określającą właścicielce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości. Sąd uznał jej zarzuty skargi co do klasyfikacji jednego z remontowanych obiektów, jako podlegającego opodatkowaniu budynku, podczas gdy ten ustawowych warunków nazywania go tym mianem nie spełniał.

„...skoro koniecznym elementem konstrukcyjnym obiektu budowlanego zaliczanego do kategorii budynku, w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. oraz art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, jest trwałe związanie takiego obiektu z gruntem, wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadanie fundamentów i dachu, to ustalona w sprawie okoliczność, iż obiekt ten nie posiadał ściany frontowej, nie dawała podstaw do jego zaliczenia do kategorii budynku. Ściana frontowa to jedna z przegród budowlanych, która wydziela budynek z przestrzeni. Jej zniszczenie (wybicie) skutkuje brakiem części jednego z elementów konstrukcyjnych budynku. Zatem, taki obiekt budowlany nie może być zaliczony do kategorii budynku, gdyż nie spełnia wszystkich elementów konstrukcyjnych budynku” (wyrok WSA w Białymstoku z 8 października 2019 r., sygn. akt I SA/Bk 220/19).

Ściana z wozu, podatnikom lżej

Wielu podatników, chcąc ochronić swój majątek przed nadmiernymi obciążeniami fiskalnymi, zarobione środki inwestuje w zakup aut, samolotów, jachtów lub korzysta z zagranicznych struktur organizacyjnych. Być może teraz, po wyroku białostockiego WSA, jak i poprzedzającym go rozstrzygnięciu NSA, celem zmniejszenia obciążeń podatkowych z tytułu posiadanych nieruchomości budynkowych podatnicy będą w nich po prostu wyburzać jedną ze ścian – zwłaszcza jeśli z budynków tych nie korzystają albo dokonują remontu.

NieruchomościInne podatki