Darmowy program do rozliczania PIT

wersja na Windows

Przycisk pobierania programu e-pity

lub uruchom online

Darmowy program do rozliczania PIT
Pobierz e-pity 2021
Darmowy program do rozliczania PIT
Przycisk pobierania programu e-pity
Pobierz e-pity 2021

12 tys. zł na dziecko - Rodzinny Kapitał Opiekuńczy, komu i kiedy przysługują dodatkowe pieniądze?

Ewelina Czechowicz

Rodzinny Kapitał Opiekuńczy (RKO) to nowa forma wsparcia dla rodzin w których jest dwoje lub więcej dzieci. Świadczenie zaczęło obowiązywać od 1 stycznia 2022 roku, mimo to istnieją możliwości uzyskania środków w ramach tego programu na dziecko urodzone przed tym dniem. W związku z nową formą wsparcia pojawia się sporo wątpliwości i pytań. Kto może złożyć wniosek? Czy świadczenie przysługuje samotnym rodzicom? Czy przysługuje w sytuacji kiedy rodzic wychowuje dzieci z różnych związków? Kto nie może go otrzymać? - wyjaśniamy

W celu uzyskania środków w ramach RKO należy złożyć wniosek wraz z załącznikami do ZUS. Wniosek i załączniki są składane wyłącznie w postaci elektronicznej. Wniosek o rodzinny kapitał opiekuńczy wnioskodawca wypełnia poprzez przejście poszczególnych kroków kreatora. Od udzielonych odpowiedzi na poszczególne pytania uzależnione jest czy pojawi się kolejne pytanie uszczegółowiające wcześniejszą odpowiedź. Pytania kreatora są dostosowywane do indywidualnej sytuacji wnioskodawcy.

Rodzinny Kapitał Opiekuńczy

Rodzinny Kapitał Opiekuńczy to świadczenie które zostało uregulowane w ustawie z dnia 17 listopada 2021 roku o rodzinnym kapitale opiekuńczym (Dz.U. poz. 2270). Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o RKO celem kapitału jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych.

Kto może otrzymać świadczenia przysługujące w ramach RKO?

O Rodzinny Kapitał Opiekuńczy mogą ubiegać się obywatele polscy oraz cudzoziemcy spełniający warunki ustawowe (art. 2 pkt 2 i ust. 2 ustawy o RKO). Od ostatniej soboty wniosek o świadczenie mogą składać osoby z Ukrainy. Dla obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski w związku z działaniami wojennymi udostępniony został specjalny wniosek o rodzinny kapitał opiekuńczy w języku ukraińskim (RKO-U). Prawidłowe złożenie wniosku RKO-U na PUE ZUS pozwoli na automatyczną jego obsługę i skróci czas przyznania świadczenia przez ZUS. Do złożenia wniosku (RKO-U) niezbędny jest polski numer identyfikacyjny PESEL rodzica i dziecka, na które wnioskuje o świadczenie, adres e-mail, polski numer telefonu, a także numer rachunku bankowego w Polsce. Wniosek RKO-U może być złożony wyłącznie elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE) ZUS.
W myśl postanowień art. 4 ust. 1 ustawy świadczenie przysługuje matce albo ojcu, przez których rozumie się także osobę, która przyjęła dziecko na wychowanie i wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie jego przysposobienia, na drugie i każde kolejne dziecko w rodzinie, jeżeli dziecko to wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki lub ojca.

Kto nie otrzyma RKO?

Zgodnie z treścią art. 6 ustawy o RKO kapitał nie przysługuje wtedy, kiedy:

  • dziecko zostało umieszczone w pieczy zastępczej;
  • rodzic dziecka został pozbawiony władzy rodzicielskiej;
  • członkowi rodziny przysługuje za granicą na dziecko świadczenie o podobnym charakterze do kapitału, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Kiedy złożyć wniosek o Rodzinny kapitał opiekuńczy?

Wniosek o rodzinny kapitał opiekuńczy można składać od 1 stycznia 2022 r. czyli od dnia wejścia w życie ustawy. Wnioski można składać od pierwszego dnia miesiąca, w którym dziecko kończy 9. miesięcy do końca miesiąca, w którym dziecko kończy 13. miesięcy. Wniosek złożony w tym okresie daje możliwość uzyskania świadczenia od 12. miesiąca życia dziecka. Wniosek złożony po miesiącu, w którym dziecko ukończy 13 miesiąc życia sprawia, że świadczenie będzie pomniejszone o 500 zł za każdy miniony miesiąc licząc od ukończenia przez dziecko 12. miesiąca.

Rodzinny kapitał opiekuńczy a pełnoletnie pierwsze dziecko

Świadczenie mogą otrzymać rodzice, którzy mają pierwsze dziecko pełnoletnie. Rodzinny kapitał opiekuńczy przysługuje bez względu na wiek dziecka pierwszego. Pierwszym dzieckiem jest najstarsze dziecko w rodzinie bez względu na jego wiek.

RKO dla samotnych rodziców, rodziców w związkach nieformalnych i rodziców posiadających dzieci z innych związków lub rodziców po rozwodzie i w separacji

O świadczenie może ubiegać się każda rodzina bez względu na stan cywilny rodziców – rodzice są w związku małżeńskim, rodzice pozostający w nieformalnych związkach, a także osoby samotnie wychowujące dzieci. Świadczenie mogą otrzymać również osoby które mają dzieci z poprzednich związków. Rodzic który posiada starsze dziecko z innego związku i nie jest wyłączony z prawa do świadczenia może je wskazać we wniosku jako najstarsze dziecko w rodzinie. Trzeba pamiętać, że w sytuacji kiedy każde z partnerów ma dziecko z osobnych związków i nie posiadają oni wspólnego dziecka nie zyskają prawa do RKO. Np. w sytuacji kiedy wnioskodawca ma syna z poprzedniego małżeństwa w wieku 10 lat a wnioskodawczyni córkę z poprzedniego małżeństwa w wieku 2 lat, tacy rodzice pomimo wspólnego wychowywania dwójki dzieci nie mają prawa do świadczenia. Nie spełniają warunków ustawowych do jego przyznania.

Z kolei w przypadku dziecka przyjętego na wychowanie, w stosunku do którego osoba, która przyjęła je na wychowanie, wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie jego przysposobienia, kapitał przysługuje tej osobie w kwocie 12 000 zł łącznie, niezależnie od kwoty kapitału pobranej uprzednio na to dziecko przez inną osobę. W sytuacji kiedy dziecko– zgodnie z orzeczeniem sądu – jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, znajdujących się w separacji lub żyjących w rozłączeniu, sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę RKO ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego kapitału.

RKO a dochód członków rodziny

Świadczenie nie jest uzależnione od dochodu rodzinny. Dodatkowo jest ono zwolnione z podatku od osób fizycznych.

Rodzinny Kapitał Opiekuńczy, rozwiewamy wątpliwości

Źródło: shutterstock

Decyzja o przyznaniu RKO

Decyzje o przyznaniu świadczenia rodzice otrzymują na profilu PUE ZUS. Od decyzji można odwołać się w ciągu 14 dni od doręczenia decyzji. Od decyzji Prezesa ZUS przysługuje również skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego w ciągu 30 dni od doręczenia decyzji. Ustalenie prawa do RKO następuje w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku wraz z dokumentami. Wypłata przysługującego kapitału następuje nie wcześniej niż w miesiącu, od którego przysługuje prawo do RKO. ZUS wypłaca RKO w formie bezgotówkowej na wskazany we wniosku numer rachunku bankowego wskazany przez wnioskodawcę.

W jakiej wysokości przysługuje Rodzinny Kapitał Opiekuńczy?

Rodzinny Kapitał Opiekuńczy przysługuje w wysokości 500 zł albo 1000 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Matka lub ojciec wskazują we wniosku o ustalenie prawa do kapitału miesięczną wysokość, w jakiej ma być wypłacany kapitał. Wskazane osoby mogą wnioskować o zmianę wysokości kapitału, z tym że prawo do tej czynności przysługuje tylko raz w okresie otrzymywania kapitału. Łączna wysokość wypłaconego kapitału nie może być wyższa niż 12 000 zł na dziecko.

RKO a podatek dochodowy

Środki otrzymywane w ramach RKO przez uprawnioną osobę podlegają zwolnieniu z opodatkowania PIT – odpowiednie zapisy w tej sprawie wprowadzono do Ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odliczenia w PITPolski Ład