Konsekwencje nierozliczenia w terminie podatku PIT za 2025 r.

Osoby, które nie złożyły zeznania podatkowego PIT za 2025 r., narażają się na sankcje karne skarbowe – zasadniczo na mandat karny w wysokości do 24.030 zł. Szansą na uniknięcie kary jest przekazanie spóźnionego rozliczenia wraz z „czynnym żalem”. Osoby, które nie uiściły w terminie podatku dochodowego, muszą liczyć się z obciążeniami odsetkowymi i wszczęciem postępowania egzekucyjnego.

Ryzyko kary

Termin złożenia PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38 oraz PIT-39 za 2025 r. upłynął 30 kwietnia 2026 r. Termin ten nie podlega przywróceniu. Osoby, które wbrew ustawowemu wymogowi nie złożyły do tej pory zeznania podatkowego, powinny jak najszybciej wywiązać się z tego obowiązku. Zeznanie podatkowe przekazane po terminie jest ważne. Należy jednak liczyć się z odpowiedzialnością karną skarbową.

Niezłożenie zeznania podatkowego w terminie, mimo ujawnienia przedmiotu lub podstawy opodatkowania, stanowi wykroczenie skarbowe. Grozi za nie grzywna na podstawie art. 56 § 4 Kodeksu karnego skarbowego. Surowsze konsekwencje są przewidziane dla tych, którzy uchylając się od opodatkowania, nie złożyli zeznania podatkowego, przez co narazili na uszczuplenie podatek dochodowy za 2025 r. Jeżeli kwota podatku narażonego na uszczuplenie nie przekracza 24.030 zł, to taki czyn jest wykroczeniem skarbowym. Uchybienie skutkujące wyższymi uszczupleniami stanowi przestępstwo skarbowe. Wspomniane wykroczenie skarbowe karane jest grzywną, a przestępstwo skarbowe – grzywną do 720 stawek dziennych, pozbawieniem wolności do lat 5 albo obiema tymi sankcjami łącznie. Przewiduje to art. 54 Kodeksu karnego skarbowego.

Podatnicy są karani za wykroczenie skarbowe głównie mandatami karnymi wystawianymi przez uprawnionych pracowników urzędów skarbowych. Grzywna wymierzona w trybie mandatowym za wykroczenie skarbowe popełnione w 2026 r. może wynieść do 24.030 zł. W większości przypadków wystawiane są mandaty karne kredytowane. Grzywnę nim nałożoną należy uiścić w ciągu 7 dni od daty jego przyjęcia. Warunkiem ukarania sprawcy w trybie mandatowym jest jego zgoda na przyjęcie mandatu karnego (co poświadcza poprzez złożenie podpisu na blankiecie). Jeżeli odmówi, sprawa podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych, co oznacza najczęściej skierowanie jej do sądu. Sąd może nie znaleźć podstaw do ukarania podatnika, ale jeżeli uzna go winnym, będzie miał prawo wymierzyć mu znacznie wyższą grzywnę, niż jest to dopuszczalne w trybie mandatowym. Za wykroczenie skarbowe popełnione w 2026 r. może ona wynieść od 480,60 zł do 96.120 zł.

Zaakceptowany PIT

Kary nie muszą obawiać się osoby, które nie złożyły PIT-37 lub PIT-38 za 2025 r., ale ich zeznanie podatkowe zostało automatycznie zaakceptowane w usłudze Twój e-PIT.

Usługa Twój e-PIT polega na wygenerowaniu zeznania podatkowego przez KAS na podstawie posiadanych przez nią danych (m.in. w oparciu o informacje przekazane przez płatników podatku PIT) i udostępnieniu go podatnikowi online w serwisie e-Urząd Skarbowy (lub w aplikacji mobilnej e-US). Takie rozliczenie można zmodyfikować lub uzupełnić, np. podać numer rachunku do zwrotu nadpłaty podatku dochodowego czy uwzględnić ulgi podatkowe.

Jeżeli do 30 kwietnia 2026 r. podatnik nie zaakceptował lub nie odrzucił PIT-37 lub PIT-38 za 2025 r. przygotowanego w usłudze Twój e-PIT, a jednocześnie nie złożył takiego rozliczenia samodzielnie, zeznanie podatkowe udostępnione w usłudze Twój e-PIT zostało automatycznie zaakceptowane i uznane za złożone 30 kwietnia 2026 r. Nie ma więc mowy o niezłożeniu w terminie wspomnianych zeznań podatkowych. Automatyczna akceptacja nie dotyczy innych rozliczeń PIT za 2025 r. udostępnionych w usłudze Twój e-PIT, tj. PIT-28, PIT-36 oraz PIT-36L. Nie objęła ona ponadto zeznań podatkowych, w których wykazane są wyłącznie przychody zwolnione (np. ulga dla młodych), a także zapisanych jako „kopie robocze” oraz odrzuconych przez podatnika w usłudze Twój e-PIT.

Szansa na bezkarność

Sposobem na uniknięcie kary za niezłożenie zeznania podatkowego jest dokonanie „czynnego żalu”.

„Czynny żal” polega przede wszystkim na zawiadomieniu naczelnika urzędu skarbowego o popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego. Zawiadomienie powinno zawierać opis czynu zabronionego i istotne okoliczności jego dokonania. „Czynny żal” można przekazać naczelnikowi urzędu skarbowego w formie papierowej lub elektronicznej. Zawiadomienie można przesłać przez internet za pośrednictwem serwisu e-Urząd Skarbowy. Dozwolone jest również wniesienie „czynnego żalu” ustnie do protokołu. Stanowi tak art. 16 § 4 i § 4a Kodeksu karnego skarbowego.

„Czynny żal” musi być podpisany przez sprawcę. Niedozwolone jest podpisanie go przez pełnomocnika – bez względu na rodzaj i zakres udzielonego pełnomocnictwa. Zawiadomienie to stanowi przyznanie się do popełnienia czynu zabronionego i musi pochodzić od sprawcy. Jednocześnie ze złożeniem „czynnego żalu” należy przekazać niezłożone w terminie zeznanie podatkowe. Konieczne jest poza tym uiszczenie całego wymagalnego podatku uszczuplonego w wyniku przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego.

Nie ma ustawowego terminu złożenia „czynnego żalu”. Ważne jest jednak, aby przyznać się do naruszenia obowiązków podatkowych, zanim uchybienia zostaną wykryte przez urzędników skarbowych. „Czynny żal” jest bezskuteczny, jeżeli zostanie dokonany w czasie, gdy urząd skarbowy miał już wyraźnie udokumentowaną wiadomość o popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego. Nieskuteczne jest również zawiadomienie złożone po rozpoczęciu przez organ ścigania czynności służbowej zmierzającej do ujawnienia czynu zabronionego, np. czynności sprawdzających, chyba że nie dostarczyła ona podstaw do wszczęcia w tej sprawie postępowania karnego skarbowego.

Podatek po terminie

Roczne rozliczenie podatku dochodowego to nie tylko obowiązek złożenia zeznania podatkowego, ale także konieczność uiszczenia podatku. Termin płatności podatku wykazanego do zapłaty w PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38 oraz PIT-39 za 2025 r. upłynął 30 kwietnia 2026 r. Regulując podatek po tej dacie, należy liczyć się z konsekwencjami odsetkowymi.

Odsetki za zwłokę trzeba naliczyć, co do zasady, od 1 maja 2026 r. do dnia zapłaty (włącznie z tym dniem). Inaczej została rozwiązana kwestia uiszczenia podatku z PIT-37 lub PIT-38 za 2025 r. automatycznie zaakceptowanych w usłudze Twój e-PIT. Osoby korzystające z tej opcji mogły nie wiedzieć o obowiązku zapłaty podatku dochodowego. Jeżeli nie uiściły go do 30 kwietnia 2026 r., otrzymają informację z urzędu skarbowego o konieczności dokonania wpłaty w terminie 7 dni od dnia doręczenia informacji. Dotrzymanie tego tygodniowego terminu pozwala uniknąć zapłaty odsetek za zwłokę naliczonych od 1 maja 2026 r. Odsetki za zwłokę ustala się według stawki podstawowej zarówno w przypadku, gdy podatnik reguluje z opóźnieniem podatek wykazany w złożonym przez siebie zeznaniu podatkowym PIT, jak i w razie niedotrzymania terminu wynikającego z informacji o wpłacie podatku z rozliczenia automatycznie zaakceptowanego w usłudze Twój e-PIT. W drodze wyjątku nie uiszcza się odsetek za zwłokę nieprzekraczających 8,70 zł.

Zaległości z tytułu PIT wraz z odsetkami za zwłokę należy wpłacić na indywidualny mikrorachunek podatkowy podatnika. Mikrorachunek podatkowy przypisany jest do podatnika na podstawie jego identyfikatora podatkowego, tj. numeru PESEL albo NIP. Podatek wynikający z łącznego opodatkowania dochodów małżonków można wpłacić na mikrorachunek podatkowy dowolnego małżonka. Zaleca się jednak, aby posłużyć się mikrorachunkiem podatkowym tego małżonka, który występuje we wspólnym zeznaniu podatkowym jako podatnik (tj. jako pierwszy). Jeżeli jeden z małżonków umrze przed zapłatą podatku dochodowego wynikającego z łącznego opodatkowania ich dochodów, drugi małżonek wpłaca ten podatek na swój mikrorachunek podatkowy. Numer mikrorachunku podatkowego – po podaniu identyfikatora podatkowego podatnika – można uzyskać w urzędzie skarbowym albo wygenerować na stronie internetowej: podatki-arch.mf.gov.pl/generator-mikrorachunku-podatkowego/. Jest on również dostępny na koncie podatnika w e-Urzędzie Skarbowym.

Tryb egzekucyjny

Zaległy podatek dochodowy może być dochodzony w trybie egzekucji administracyjnej. Urzędy skarbowe na ogół odstępują jednak od egzekwowania niewielkich kwot. Mają prawo z urzędu (bez wniosku podatnika) umorzyć zaległość podatkową nieprzekraczającą 5-krotnej wartości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym – obecnie nieprzekraczającą 80 zł.

Postępowanie egzekucyjne może być prowadzone na podstawie zeznania podatkowego złożonego przez podatnika. Zeznanie podatkowe stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, jeżeli wykazany w nim podatek nie będzie wpłacony w terminie lub zostanie uiszczony w niepełnej wysokości. Warunkiem przystąpienia do egzekucji administracyjnej jest jednak uprzednie doręczenie podatnikowi pisemnego upomnienia wzywającego do uregulowania zaległości podatkowej (wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami upomnienia) z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Wynika tak z art. 3a § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Kwotę objętą upomnieniem należy wpłacić w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. Po bezskutecznym upływie tego terminu może być wszczęte postępowanie egzekucyjne. Urząd skarbowy nie musi wydać decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej.

Podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za niezapłacony podatek. Urząd skarbowy może zająć rachunki bankowe, ruchomości, nieruchomości itp. (patrz ramka). Wyjątek stanowią rzeczy i prawa majątkowe niepodlegające egzekucji, np. narzędzia i inne przedmioty niezbędne podatnikowi do pracy zarobkowej wykonywanej osobiście (z wyłączeniem środków transportu). Podatnik, który jest w związku małżeńskim, odpowiada za zobowiązanie podatkowe majątkiem osobistym oraz majątkiem wspólnym swoim i małżonka. Majątek wspólny tworzą przedmioty majątkowe nabyte przez jednego lub oboje małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej, m.in. pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej. Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków, m.in. przedmioty majątkowe nabyte przez darowiznę, chyba że darczyńca postanowił inaczej.

Należy jednocześnie pamiętać o zasadach zapłaty przez małżonków podatku dochodowego wynikającego z łącznego opodatkowania ich dochodów. Małżonkowie ponoszą za niego odpowiedzialność solidarną. Taka odpowiedzialność oznacza, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna. Zapłata dokonana przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych z obowiązku pokrycia długu. Aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają jednak zobowiązani. Każdy z małżonków ma zatem prawo i obowiązek uregulować całą kwotę podatku wynikającego z ich wspólnego zeznania podatkowego. Jeżeli jeden z nich umrze przed zapłatą tego podatku, do jego uiszczenia zobligowany jest wyłącznie żyjący małżonek. Nie stosuje się w tym przypadku ogólnych zasad odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 10.09.1999 r. – Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2025 r. poz. 633 ze zm.)

Ustawa z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2026 r. poz. 268 ze zm.)

Gazeta Podatkowa nr 37 (2329) z dnia 2026-05-07

Podatek dochodowy w orzecznictwie. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl