Do 20 maja przedsiębiorcy muszą złożyć roczne rozliczenie składki zdrowotnej, dla części firm oznacza to konieczność dopłaty nawet kilku lub kilkunastu tysięcy złotych. W wielu przypadkach przedsiębiorcy dopiero przy rocznym podsumowaniu dowiadują się, że osiągnięte w 2025 roku przychody wpływają na wysokość należnej składki zdrowotnej za cały rok. Sytuacja ta dotyczy wielu podatników, jednak szczególnie muszą uważać ryczałtowcy.
Choć ryczałt nadal uchodzi za jedną z najprostszych form opodatkowania, w praktyce przedsiębiorcy coraz częściej przekonują się, że problematyczna może być właśnie składka zdrowotna.
Ryczałt – prosty podatek, nie zawsze proste rozliczenie
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych polega na opodatkowaniu przychodu, a nie dochodu. Przedsiębiorca płaci więc podatek od uzyskanych wpływów bez możliwości uwzględniania kosztów uzyskania przychodu. W zależności od rodzaju działalności stawki ryczałtu w 2025 roku wynoszą od 2 proc. do 17 proc.
To rozwiązanie jest popularne m.in. w branży IT, usługach specjalistycznych, medycznych czy budowlanych. Problem pojawia się jednak przy rozliczeniu składki zdrowotnej, której wysokość uzależniona jest od poziomu osiągniętych przychodów.
Roczne rozliczenie składki zdrowotnej do 20 maja 2026 r.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina, że przedsiębiorcy opodatkowani ryczałtem, skalą podatkową lub podatkiem liniowym mają obowiązek sporządzenia rocznego rozliczenia składki zdrowotnej za 2025 rok. Rozliczenie należy wykazać w dokumentach składanych za kwiecień 2026 r., czyli najpóźniej do 20 maja 2026 r. Obowiązek dotyczy przedsiębiorców, którzy choćby przez część roku podlegali ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.
Progi składki zdrowotnej dla ryczałtowców w 2025 roku
Wysokość składki zdrowotnej dla przedsiębiorców na ryczałcie zależy od rocznego poziomu przychodów. W 2025 roku obowiązują trzy progi:
| Roczny przychód | Miesięczna składka zdrowotna |
|---|---|
| do 60 tys. zł | 461,66 zł |
| od 60 tys. zł do 300 tys. zł | 769,43 zł |
| powyżej 300 tys. zł | 1384,97 zł |
Największy problem pojawia się wtedy, gdy przedsiębiorca przekroczy próg przychodowy pod koniec roku. Nawet przekroczenie limitu o 1 zł powoduje obowiązek przeliczenia składki zdrowotnej według wyższego progu za cały rok.
Dopłata mimo regularnego opłacania składek
W praktyce wielu przedsiębiorców przez większość roku opłaca składkę według bieżących przychodów. Jeśli jednak końcowy przychód okaże się wyższy niż zakładano, konieczne jest wyrównanie składek w rozliczeniu rocznym. Przykładowo przedsiębiorca, który przez pierwsze półrocze płacił składkę 461,66 zł miesięcznie, a po przekroczeniu limitu 60 tys. zł zaczął opłacać 769,43 zł, i tak będzie musiał dopłacić różnicę za wcześniejsze miesiące. W takim przypadku dopłata wyniesie około 1846 zł. Jeszcze bardziej dotkliwe mogą być skutki przekroczenia drugiego progu.
Nawet ponad 10 tys. zł dopłaty do ZUS
Najbardziej niekorzystna sytuacja występuje wtedy, gdy przedsiębiorca przez niemal cały rok opłacał najniższą składkę zdrowotną, a dopiero pod koniec roku przekroczył próg 300 tys. zł przychodów.
Wówczas roczna składka zdrowotna powinna wynieść:
- 1384,97 zł miesięcznie, czyli 16 619,64 zł za cały rok.
Jeśli przedsiębiorca wcześniej wpłacał składki według najniższego progu, suma wpłat może być znacznie niższa, co oznacza konieczność dopłaty nawet około 10 156 zł.
Dla wielu firm taka kwota może być dużym obciążeniem finansowym, szczególnie jeśli nie została wcześniej uwzględniona w planowaniu budżetu.
Kto nie musi składać rozliczenia
ZUS wskazuje, że obowiązek rocznego rozliczenia nie dotyczy osób, które przez cały 2025 rok miały zawieszoną działalność gospodarczą. Wyjątkiem mogą być jednak przedsiębiorcy rozliczający się na zasadach ogólnych, którzy wznowili działalność w styczniu 2026 roku.
Rozliczenie muszą natomiast złożyć osoby, które:
- rozpoczęły działalność w trakcie roku,
- zawiesiły działalność,
- zakończyły działalność w 2025 roku,
- podlegały ubezpieczeniu zdrowotnemu choćby przez jeden dzień.
Na co przedsiębiorcy powinni uważać
Ryczałt nadal pozostaje atrakcyjną formą opodatkowania ze względu na prostotę i często niższe podatki. Jednocześnie przedsiębiorcy muszą pamiętać, że składka zdrowotna nie zależy od rzeczywistego dochodu firmy, lecz od przychodu.
Dla działalności o wysokich kosztach lub niskiej marży może to oznaczać znaczące obciążenie finansowe. Dlatego warto na bieżąco monitorować poziom przychodów i wcześniej oszacować ewentualną dopłatę do ZUS, aby uniknąć nieprzyjemnego zaskoczenia podczas rozliczenia w maju 2026 roku.