Jak prawidłowo wpłacać podatki do urzędu skarbowego?

Gazeta Podatkowa

Podatki pobierane przez urzędy skarbowe można regulować przelewem lub gotówką. VAT, PIT, CIT i niektóre inne daniny odprowadza się na indywidualny mikrorachunek przypisany do podatnika lub płatnika na podstawie jego identyfikatora podatkowego. Dozwolona jest zapłata podatku za zastawcę, członka rodziny czy przez spółkę za wspólnika.

Przelew i gotówka

Przelew i wpłata gotówkowa to dwie przewidziane przez prawo podatkowe formy wpłacania podatków do urzędu skarbowego. Wynika to z art. 60 Ordynacji podatkowej.

Wybór formy płatności nie zawsze jest jednak dozwolony. Podmioty wykonujące działalność gospodarczą i zobligowane do prowadzenia ksiąg rachunkowych lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów mają obowiązek przelewem regulować podatki związane z działalnością gospodarczą, w tym odprowadzać podatki pobrane w ramach pełnienia funkcji płatnika, np. zaliczki na podatek dochodowy od wynagrodzeń pracowników. Wymóg ten nie dotyczy mikroprzedsiębiorców (w rozumieniu Prawa przedsiębiorców). Oni mogą opłacać podatki również gotówką.

Podatek regulowany gotówką można uiścić w kasie urzędu skarbowego lub podmiotu zajmującego się jego obsługą kasową. Wpłaty gotówkowej można dokonać również na rachunek urzędu skarbowego w banku, placówce pocztowej, biurze usług płatniczych, instytucji płatniczej, małej instytucji płatniczej, instytucji pieniądza elektronicznego, SKOK-u. Wpłaty bezgotówkowej dokonuje się za pośrednictwem banku, instytucji płatniczej, małej instytucji płatniczej, instytucji pieniądza elektronicznego lub SKOK-u. Dozwolone jest wykonanie przelewu z rachunku w banku, instytucji kredytowej, unijnej instytucji płatniczej lub unijnej instytucji pieniądza elektronicznego, niemających siedziby lub oddziału w Polsce. Dokonanie wpłaty on-line umożliwia serwis e-Urząd Skarbowy. Zobowiązania podatkowe mogą być pokryte środkami zgromadzonymi na rachunku VAT (patrz ramka).

Z rachunku VAT mogą być pokrywane następujące zobowiązania podatkowe:

-VAT, w tym VAT z tytułu importu towarów, dodatkowe zobowiązanie podatkowe w VAT, a także odsetki za zwłokę od zaległości z tytułu VAT lub dodatkowego zobowiązania podatkowego,
-CIT oraz zaliczki na ten podatek, a także odsetki za zwłokę od zaległości z tytułu PIT lub zaliczek na ten podatek,
-PIT oraz zaliczki na ten podatek, a także odsetki za zwłokę od zaległości z tytułu CIT lub zaliczek na ten podatek,
-podatek akcyzowy, przedpłaty podatku akcyzowego, wpłaty dzienne, a także odsetki za zwłokę od zaległości z tytułu podatku akcyzowego oraz przedpłat podatku akcyzowego,
-należności celne oraz odsetki za zwłokę od tych należności.

Obsługa (mikro) konta

Wpłata podatków jest realizowana przy użyciu rachunku bankowego urzędu skarbowego albo indywidualnego mikrorachunku podatkowego identyfikującego podatnika (płatnika).

Kompetencje do określenia należności, które trzeba uiścić na mikrorachunek, posiada Minister Finansów. Obecnie lista ta obejmuje: VAT, PIT, CIT, daninę solidarnościową, opłatę od środków spożywczych, opłatę wnoszoną przez podmioty świadczące usługę będącą reklamą napojów alkoholowych, podatek od sprzedaży detalicznej oraz opłatę od napojów alkoholowych w opakowaniach do 300 ml (patrz tabela). Przewiduje to rozporządzenie w sprawie rodzajów podatków, opłat lub niepodatkowych należności budżetowych, których wpłata jest realizowana przy użyciu mikrorachunku podatkowego. Należności nieujęte w tym rozporządzeniu uiszcza się na odpowiednie konto właściwego organu podatkowego, np. podatek z VAT-14 na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego w Nowym Targu.

Każdy podatnik (płatnik) ma własny mikrorachunek utworzony na podstawie swojego identyfikatora podatkowego, tj. numeru PESEL lub NIP. PESEL to identyfikator podatkowy osób fizycznych, które nie prowadzą działalności gospodarczej, nie są zarejestrowanymi podatnikami VAT oraz nie są płatnikami podatków lub składek ZUS. Kryteria te trzeba spełniać łącznie. NIP jest identyfikatorem podatkowym pozostałych podmiotów podlegających obowiązkowi ewidencyjnemu, tj. osób prawnych, jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, a także osób fizycznych niespełniających wymogów pozwalających na ich identyfikację na podstawie numeru PESEL. W przypadku rozliczeń podatkowych związanych z działalnością spółki osobowej, np. cywilnej, konieczne jest posługiwanie się odrębnymi mikrorachunkami przez spółkę i jej wspólników. Spółka wpłaca swoje zobowiązania (np. VAT) na własny mikrorachunek, a każdy wspólnik uiszcza obciążające go podatki (np. PIT) na swój mikrorachunek.

Numer mikrorachunku można uzyskać w urzędzie skarbowym albo wygenerować w internecie - na stronie internetowej Ministerstwa Finansów (https://www.podatki.gov.pl/generator-mikrorachunku-podatkowego/) lub za pośrednictwem serwisu e-Urząd Skarbowy. Nie jest za to pobierana opłata. Mikrorachunek pozostaje ten sam po zmianie adresu zamieszkania lub siedziby podatnika (płatnika), przybraniu nowego nazwiska czy przejściu do innego urzędu skarbowego. Podatnik (płatnik), który nie pamięta numeru swojego mikrorachunku, może go ponownie wygenerować.

Rozliczenie wpłaty

Sposób rozliczenia kwoty uiszczonej przez podatnika na pokrycie podatków określa art. 62 Ordynacji podatkowej.

Wpłata podlega w pierwszej kolejności zaliczeniu na poczet kosztów doręczonego upomnienia. Jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, wpłata podlega zarachowaniu na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania - na zobowiązanie podatkowe o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych. W przypadku gdy podatnik ma zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, wpłatę zalicza się na zaległość podatkową o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku. W razie niedokonania takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku wpłacona kwota jest przeznaczana na zaległość podatkową o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych. Zaliczeniu na poczet zaległości podatkowej nie podlegają wpłaty dokonane na poczet ryczałtu od przychodów zagranicznych osób przenoszących miejsce zamieszkania na terytorium Polski.

W sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnienia urząd skarbowy wydaje postanowienie. Można złożyć na nie zażalenie. W sytuacjach niebudzących wątpliwości postanowienie wydaje się jednak tylko na wniosek podatnika. Tak jest, gdy: wpłata w całości pokrywa kwotę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, zaliczenie wpłaty następuje w całości zgodnie z żądaniem podatnika, kwota podlegająca zaliczeniu na poczet zaległości podatkowej, odsetek za zwłokę lub kosztów upomnienia nie przekracza 80 zł czy od wpłaty dokonanej po terminie płatności nie naliczono odsetek za zwłokę, ponieważ nie przekraczały 8,70 zł).

Wpłata za podatnika

Ciężar opłacania podatków, jako zobowiązań o charakterze osobistym, spoczywa na podatniku. Podatnik powinien je uiszczać sam i z własnych środków pieniężnych. Uregulowanie podatku za podatnika, w tym na jego mikrorachunek, jest jednak dozwolone w trzech przypadkach wskazanych w art. 62b Ordynacji podatkowej.

Po pierwsze, podatek zabezpieczony hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym może uregulować aktualny właściciel przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, niebędący podatnikiem odpowiedzialnym za ten podatek. Po drugie, każdy podatek, bez względu na jego wysokość, mają prawo uregulować za podatnika członkowie najbliższej rodziny. Są to jego: małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym lub macocha. Możliwość zapłaty podatku współmałżonka nie została uzależniona od stosunków majątkowych istniejących między małżonkami. Nie ma zatem przeszkód, aby uregulować podatek męża lub żony, nawet jeżeli małżonkowie mają rozdzielność majątkową (intercyzę). Po trzecie, dopuszczalne jest dokonanie zapłaty przez inny podmiot, o ile kwota podatku nie przekracza 1.000 zł. Jeżeli treść dowodu zapłaty nie budzi wątpliwości co do przeznaczenia zapłaty na zobowiązanie podatnika, uznaje się, że wpłata pochodzi z jego środków.

Limit wpłaty (do 1.000 zł) nie dotyczy zapłaty podatków, np. dochodowego, wspólnika z rachunku bankowego wykorzystywanego przez spółkę cywilną. Spółka cywilna nie ma prawa założyć własnego konta. Wspólnicy będący osobami fizycznymi mogą jednak posiadać wspólny rachunek bankowy. Konto założone dla celów prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej formalnie jest kontem wspólników, a nie spółki cywilnej. Wspólnicy są właścicielami znajdujących się na nim środków pieniężnych. Mogą więc bez ograniczeń kwotowych uiszczać z tego konta swoje podatki.

Administracja skarbowa wyklucza możliwość zapłaty podatku przez inny podmiot niż podatnik - poza opisanymi przypadkami. Nie ma żadnego znaczenia kwestia występowania w charakterze tzw. wyręczyciela, czyli osoby lub podmiotu przekazującego do organu podatkowego kwotę odpowiadającą wysokości podatku, ale w imieniu podatnika i z jego środków finansowych. Organy podatkowe nie dopuszczają ponadto żadnej możliwości uregulowania przez osobę trzecią zobowiązania płatnika. Płatnicy sami muszą odprowadzić pobrane kwoty. Nie ma prawnych regulacji zezwalających w ich przypadku na dokonanie zapłaty przez osobę trzecią - żaden przepis nie odsyła do art. 62b Ordynacji podatkowej. Niedozwolone jest natomiast stosowanie wykładni rozszerzającej zakres norm dotyczących uiszczenia podatku za podatnika. Odmienne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt II FSK 3305/18. NSA podkreślił konieczność odróżnienia sytuacji, w której osoba trzecia reguluje podatek z własnego majątku i w zastępstwie podatnika lub płatnika od sytuacji, gdy dokonuje wpłaty jedynie z upoważnienia podatnika lub płatnika i z ich środków. Art. 62b Ordynacji podatkowej reguluje kwestie zapłaty podatku przez osoby trzecie za podatnika i nie uniemożliwia dokonywania wpłat - rozumianych jako techniczna czynność uiszczenia kwoty podatku gotówką lub w obrocie bezgotówkowym - za pośrednictwem osób trzecich.

Podatki i inne należności wpłacane na mikrorachunek podatkowy
Wpłaty na mikrorachunek
NależnośćSymbol formularza/tytuł płatności
CITCIT, CIT-6AR, CIT-6R, CIT-8, CIT-8A, CIT-8AB, CIT-8B, CIT-8E, CIT-9R, CIT-10Z, CIT-11R, CIT-14, CIT-CFC, CIT-ISN, CIT-NZ, CIT wynikający z płatności organu egzekucyjnego za zadłużenia zobowiązanego objęte tytułem wykonawczym (TWPOD)
PITPIT, PIT-7, PIT-8AR, PIT-28, PIT-28S, PIT-36, PIT-36L, PIT-36LS, PIT-36S, PIT-37, PIT-38, PIT-39, PIT-CFC, PIT-ISN, PIT-NZ, PIT-NZS, PIT-STD, PPD, PPE, PPL, PPW, PIT wynikający z płatności organu egzekucyjnego za zadłużenia zobowiązanego objęte tytułem wykonawczym (TWPOD)
VATVAT-7, VAT-7D, VAT-7K, VAT-8, VAT-9M, VAT-10, VAT-12, VAT wynikający z innych rozliczeń w podatku od towarów i usług (VAT-In), VAT wynikający ze zwrotów dokonanych przez podatników VAT kwot odliczonych przez nich lub zwróconych im z tytułu wydatków poniesionych przez nich na zakup kas rejestrujących (VAT-Z), VAT wynikający z płatności organu egzekucyjnego za zadłużenia zobowiązanego objęte tytułem wykonawczym (TWPOD)
danina solidarnościowaDSF-1, danina wynikająca z płatności organu egzekucyjnego za zadłużenia zobowiązanego objęte tytułem wykonawczym (TWPOD)
opłata od napojów alkoholowych w opakowaniach do 300 mlALK-1, opłata wynikająca z płatności organu egzekucyjnego za zadłużenia zobowiązanego objęte tytułem wykonawczym (TWPOD)
opłata cukrowaCUK-1, opłata wynikająca z płatności organu egzekucyjnego za zadłużenia zobowiązanego objęte tytułem wykonawczym (TWPOD)
opłata za usługę będącą reklamą napojów alkoholowychDRA-2, opłata wynikająca z płatności organu egzekucyjnego za zadłużenia zobowiązanego objęte tytułem wykonawczym (TWPOD)
podatek od sprzedaży detalicznejPSD-1, podatek wynikający z płatności organu egzekucyjnego za zadłużenia zobowiązanego objęte tytułem wykonawczym (TWPOD)

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.)

Rozporządzenie MFFiPR z dnia 6.04.2021 r. w sprawie rodzajów podatków, opłat lub niepodatkowych należności budżetowych, których wpłata jest realizowana przy użyciu mikrorachunku podatkowego (Dz. U. poz. 690)


autor: Małgorzata Żujewska
Gazeta Podatkowa nr 24 (1899) z dnia 2022-03-24

Składki na FP, FS i FGŚP za pracowników oraz zleceniobiorców. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl

Płatnik PITPodatek PITCITVATOdsetki