Świadczenie urlopowe - Fundusz Socjalny (ZFŚS)

03.10.2011 10:00 (aktualizacja: )

Alternatywną drogą wsparcia pracowników, poza założeniem ZFŚS, jest wypłacanie im świadczenia urlopowego.

U pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników, objętych układem zbiorowym pracy, postanowienia w sprawie nietworzenia Funduszu i niewypłacania świadczenia urlopowego zawiera się w układzie zbiorowym pracy. Jeżeli u takich pracodawców pracownicy nie są objęci układem zbiorowym pracy, postanowienia w sprawie nietworzenia Funduszu i niewypłacania świadczenia urlopowego zawiera się w regulaminie wynagradzania.

W przypadku pracodawców zatrudniających mniej niż 20 pracowników nieobjętych układem zbiorowym pracy, którzy są niezobowiązani do wydania regulaminu wynagradzania, informacje w sprawie nietworzenia Funduszu i niewypłacania świadczenia urlopowego przekazują pracownikom w pierwszym miesiącu danego roku kalendarzowego, w sposób przyjęty u danego pracodawcy.

Zasadą jest, że pracodawca ma pełną dowolność w zakresie utworzenia lub nietworzenia ZFŚS lub wypłacania albo niewypłacania świadczenia urlopowego. Istota pominięcia wypłaty tych świadczeń polega na tym, by pracodawca poinformował o tym pracowników w sposób zgodny z przepisami.

Kto wypłaca świadczenie urlopowe?

Świadczenie urlopowe wypłacają pracodawcy zatrudniający według stanu na dzień 1 stycznia danego roku mniej niż 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, którzy nie zdecydowali się na założenie zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Pracodawcy posiadający ZFŚS nie wypłacają świadczenia urlopowego. Ich miejsce zajmują inne świadczenia m.in. dofinansowanie do wypoczynku ,,pod gruszą''.

Nie można wykluczyć sytuacji, w której pracownik w jednym roku kalendarzowym uzyska dwa świadczenia urlopowe. Sytuacja taka ma miejsce, gdy pracownik uzyska świadczenie, rozwiąże stosunek pracy z danym pracodawcą, a następnie nawiąże kolejny stosunek pracy z innym pracodawcą i jeszcze w tym samym roku kalendarzowym wykorzysta 14-dniowy urlop uzyskując świadczenie urlopowe. Ta sama zasada dotyczy pracownika zatrudnionego na dwóch etatach jednocześnie w zakładzie pracy wypłacającym świadczenie lub też w dwóch zakładach pracy, jeżeli oba wypłacają świadczenie.

Wypłata świadczenia urlopowego

Ci pracodawcy, którzy zdecydują się wypłacać świadczenie urlopowe, wypłaty dokonują raz w roku każdemu pracownikowi, który korzystał w danym roku z urlopu wypoczynkowego w wymiarze co najmniej 14 dni kalendarzowych. Należy zaznaczyć, że zgodnie z kodeksem pracy na wniosek pracownika urlop wypoczynkowy może zostać podzielony na części, jednakże co najmniej jedna część wypoczynku powinna trwać nie krócej niż 14 dni kalendarzowych (art. 162 kp).

Nie można wykluczyć sytuacji, w której pracownik w jednym roku kalendarzowym uzyska dwa świadczenia urlopowe. Sytuacja taka ma miejsce, gdy pracownik uzyska świadczenie, rozwiąże stosunek pracy z danym pracodawcą, a następnie nawiąże kolejny stosunek pracy z innym pracodawcą i jeszcze w tym samym roku kalendarzowym wykorzysta 14-dniowy urlop uzyskując świadczenie urlopowe. Ta sama zasada dotyczy pracownika zatrudnionego na dwóch etatach jednocześnie w zakładzie pracy wypłacającym świadczenie lub też w dwóch zakładach pracy, jeżeli oba wypłacają świadczenie.

Pracownik ma prawo do wypłaty świadczenia urlopowego od każdego z pracodawcy, z którym pozostaje w równoległym zatrudnieniu. Przy czym zatrudnienie rozumiane jest jako stosunek pracy nawiązany na podstawie umowy o pracę, z wyłączeniem innych form zatrudniania – umów cywilnoprawnych.

Wypłata świadczenia powinna nastąpić nie później niż w ostatnim dniu poprzedzającym rozpoczęcie urlopu wypoczynkowego. A więc zgodnie z przepisami ustawy o zfśs świadczenie urlopowe powinno być wypłacone pracownikowi przed rozpoczęciem planowanego urlopu, nigdy po.

Wysokość świadczenia urlopowego nie może przekraczać wysokości odpisu podstawowego odpowiedniego do rodzaju zatrudnienia pracownika (czyli np. w przypadku standardowym nie przekracza ono 37,5% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub w drugim półroczu roku poprzedniego), jeżeli przeciętne wynagrodzenie z tego okresu stanowiło kwotę wyższą, jednakże w przypadku:

  • osób młodocianych,
  • pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub pracę o szczególnym charakterze

wysokość świadczenia urlopowego ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy pracownika.

Świadczenie urlopowe nie podlega składce na ubezpieczenie społeczne. Stanowi ono przychód dla pracownika i jest kosztem uzyskania przychów pracodawcy. Jeżeli pracodawca prowadzi ZFŚS kosztem jest odpis na ten fundusz, wypłaty z funduszu nie stanowią kosztu uzyskania przychodów.

Świadczenie urlopowe świadczeniem roszczeniowym

Świadczenie urlopowe jest świadczeniem roszczeniowym. Oznacza to, że każdemu pracownikowi, który spełnił niezbędne warunki świadczenie to bezwzględnie się należy (chyba że pracodawca uregulował poprawnie sytuację, w której świadczenia się nie wypłaca, jak powyżej). Co więcej pracownik ma prawo dochodzić jego wypłaty, w przypadku jej zaniechania przez pracodawcę.

Wolne od podatku dochodowego są natomiast wypłaty do wczasów pod gruszą – do wartości rocznie 380 zł. Wypłaty te pochodzą z ZFŚS i nie stanowią świadczenia urlopowego.

Nie należy jednak zapominać, że roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w który roszczenie stało się wymagalne (art. 291§1KP).

Iwona Karkus
Bankier.pl

  • data utworzenia: 03-10-2011
  • data modyfikacji: 01-06-2015