W rocznym PIT podatnicy mogą przekazać 1,5% podatku wybranej organizacji pożytku publicznego. Czy wkrótce będą mogli przeznaczyć także 2% podatku na kościół? Na razie nie. Rząd nie poparł takiego rozwiązania, wskazując, że kosztowałoby budżet nawet 2 mld zł rocznie, czyli więcej niż obecny Fundusz Kościelny. Nie oznacza to jednak, że podatnicy nie mogą już dziś wspierać kościołów i związków wyznaniowych z korzyścią podatkową. Darowizny na cele kultu religijnego można odliczyć w PIT, a te przeznaczone na określoną działalność charytatywno-opiekuńczą nawet bez limitu kwotowego.
Czym jest Fundusz Kościelny?
Fundusz Kościelny powstał na podstawie ustawy z 1950 r., gdy państwo przejęło część majątku kościelnego. Finansuje go budżet państwa, czyli wszyscy podatnicy, bez względu na wyznanie.
Pieniądze z Funduszu idą m.in. na:
- składki emerytalne i rentowe części duchownych,
- działalność charytatywną, np. domy opieki, sierocińce czy pomoc dla potrzebujących,
- konserwację i remonty zabytkowych kościołów.
Według autora petycji Fundusz kosztuje budżet ok. 260 mln zł rocznie.
Na czym polega pomysł 2% PIT dla kościoła?
We wrześniu 2025 r. do Sejmu trafiła petycja o zastąpienie Funduszu Kościelnego dobrowolnym odpisem podatkowym. Działałby podobnie jak obecne 1,5% dla organizacji pożytku publicznego:
| Element propozycji | Jak miałby działać |
| kto decyduje | każdy podatnik PIT w zeznaniu rocznym |
| ile | 2% należnego podatku |
| dla kogo | wybrany kościół albo związek wyznaniowy z rejestru MSWiA |
| co, jeśli ktoś nie wybierze | cały podatek zostaje w budżecie |
| kto płaci za obsługę | kościoły, w formie prowizji dla fiskusa |
Odpis nie byłby dodatkowym podatkiem. Podatnik zapłaciłby tyle samo co dziś, a jedynie wskazałby, gdzie ma trafić 2% jego podatku. Na przykład przy podatku 10 000 zł rocznie do kościoła trafiłoby 200 zł zamiast do budżetu.
Autor petycji przekonuje, że byłoby to sprawiedliwsze, bo kościoły finansowaliby tylko ci, którzy tego chcą, i nikt nie musiałby deklarować wyznania ani wypisywać się z Kościoła.
2% PIT dla kościoła kosztowałby więcej niż Fundusz Kościelny
Sejmowa Komisja do Spraw Petycji zwróciła się w tej sprawie do premiera. W czerwcu 2026 r. w jego imieniu odpowiedział wiceminister Paweł Bejda.
Rząd uznał, że odpis 2% PIT najprawdopodobniej kosztowałby budżet więcej niż obecny Fundusz Kościelny:
| Ilu podatników wskazałoby kościół | Ubytek w budżecie według rządu |
| 25% | ok. 1 mld zł rocznie |
| 50% | ok. 2 mld zł rocznie |
Minister Finansów nie zaakceptował dotąd rozwiązań, które kosztowałyby więcej niż obecne finansowanie.
Rząd poinformował też, że specjalny zespół do spraw Funduszu Kościelnego przygotowuje rekomendacje zmian, a trwają rozmowy z Kościołem katolickim i innymi związkami wyznaniowymi. Na tym etapie nie wiadomo, jaki kierunek zmian zostanie wybrany.
Co proponuje Lewica?
29 października 2026 r. Lewica zapowiedziała i złożyła w Sejmie poselski projekt likwidacji Funduszu Kościelnego. Zakłada on, że:
- kościoły finansują się same,
- składki ZUS duchownych płacą po połowie kościół i duchowny, tak jak pracodawca i pracownik,
- wyjątek dotyczy misjonarzy pracujących za granicą i zakonników klauzurowych.
Projekt nie przewiduje odpisu podatkowego na kościół. Do 29 listopada 2026 r. każdy może zgłosić do niego uwagi w konsultacjach społecznych na stronie Sejmu.
Zwolennicy likwidacji Funduszu wskazują, że Kościół odzyskał już majątek w ramach prac Komisji Majątkowej. Przeciwnicy zmian zwracają uwagę, że Fundusz wspiera działalność charytatywną i ochronę zabytków. Podkreślają też, że zasady finansowania Kościoła katolickiego powinny być uzgodnione z Kościołem.
Czy podatnik zapłaci wyższy podatek?
Aktualnie żadna z propozycji nie wprowadza nowego podatku dla zwykłego podatnika:
| Propozycja | Czy podnosi podatek? | Na jakim jest etapie |
| odpis 2% PIT na kościół | nie, część obecnego podatku trafiłaby do kościoła | petycja, rząd wskazuje na wysokie koszty |
| likwidacja Funduszu Kościelnego (projekt Lewicy) | nie | konsultacje w Sejmie |
Rozliczenie za 2026 r., składane wiosną 2027 r., odbędzie się na dotychczasowych zasadach.
Jak odliczyć darowiznę na kościół?
Choć odpisu 2% nie ma, darowizny na kościół mogą obniżyć podatek już teraz. Przepisy przewidują dwa rodzaje ulg:
| Rodzaj darowizny | Ile można odliczyć | Przykład |
| na cele kultu religijnego | do 6% dochodu, łącznie z darowiznami m.in. na organizacje pożytku publicznego | budowa albo remont kościoła |
| na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą | bez limitu | ośrodek pomocy dla bezdomnych prowadzony przez parafię |
Ulga bez limitu dotyczy kościołów, których ustawy ją przewidują, m.in. Kościoła katolickiego, prawosławnego i kościołów ewangelickich. Trzeba też spełnić dwa warunki:
- kościelna osoba prawna musi wystawić pokwitowanie odbioru darowizny,
- w ciągu 2 lat musi sporządzić sprawozdanie, na co przeznaczyła pieniądze.
Ile można zaoszczędzić na podatku:
| Darowizna | Podatnik w progu 12% | Podatnik w progu 32% |
| 1000 zł na remont kościoła | 120 zł mniej podatku | 320 zł mniej podatku |
| 5000 zł na jadłodajnię parafialną | 600 zł mniej podatku | 1600 zł mniej podatku |
Przy darowiźnie na remont kościoła kwota mieści się w uldze tylko do 6% dochodu. Darowiznę na jadłodajnię można odliczyć w całości.
Jak udokumentować darowiznę?
- Wpłacić pieniądze przelewem na konto parafii albo kościelnej instytucji. Gotówka w kopercie nie daje prawa do ulgi.
- W tytule przelewu wpisać cel, np. „darowizna na remont kościoła” albo „darowizna na prowadzenie jadłodajni dla ubogich”.
- Przy darowiźnie charytatywnej poprosić o pokwitowanie.
- Wykazać darowiznę w zeznaniu rocznym, w załączniku PIT/O. Dokumentów nie dołącza się do zeznania, ale trzeba je przechować na wypadek kontroli.
Ofiara „na tacę” czy za chrzest albo ślub, przekazana w gotówce, nie daje prawa do ulgi
Kto chce wspierać swój kościół i zapłacić mniejszy podatek, nie musi czekać na nowe przepisy. Wystarczy, że zamiast koperty wybierze przelew i zachowa potwierdzenie.
Podstawa: art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. b i ust. 5 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.); art. 55 ust. 7 ustawy z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1966); ustawa z 20 marca 1950 r. o przejęciu przez Państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu proboszczom posiadania gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego (Dz.U. z 1950 r. nr 9, poz. 87 ze zm.); poselski projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu likwidacji Funduszu Kościelnego (RPW/36623/2026).