Podatek solidarnościowy od najbogatszych: źródła przychodów, metody opodatkowania, ulgi podatkowe

Piotr Szulczewski

Od 2019 r. podatnicy zobowiązani będą płacić 4% podatek solidarnościowy. Wystąpi on u tych osób, których podstawa opodatkowania przekroczy 1 mln zł rocznie. Zmniejszenie kwoty przychodów tak, by nie przekroczyła 1 mln zł, może mieć kluczowe znaczenie dla podatników. Tu jednak pojawia się problem - podstawa opodatkowania w podatku solidarnościowym nie jest tożsama z taką, jaka występuje w podatku PIT – inaczej wpływają na nią koszty uzyskania przychodów, ulgi podatkowe czy rozliczenie z małżonkiem czy jako samotny rodzic.

[aktualizacja 20.11.2018]:Prezydent podpisał ustawę o Solidarnościowym Funduszu Wsparcia Osób Niepełnosprawnych

Koszty podatkowe – tak

Zgodnie z przepisami wprowadzanej ustawy, podstawę obliczenia daniny solidarnościowej stanowi nadwyżka ponad 1 000 000 zł sumy dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 ust. 1, 9 i 9a, art. 30b, art. 30c oraz art. 30f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych po ich pomniejszeniu o:

  1. kwoty składek, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a tej ustawy,
  2. kwoty, o których mowa w art. 30f ust. 5 tej ustawy

- odliczone od tych dochodów.

Ustawa o PIT jednoznacznie ustala co stanowi dochód - dochodem ze źródła przychodów, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Przy ustalaniu podstawy opodatkowania podatnik może zatem stosować koszty uzyskania przychodów, które obniżają przychód jako osiągnął w ramach źródła przychodów.

Suma dochodów, nie tylko opodatkowanych według skali podatkowej

Obliczając, czy wartość podstawy  opodatkowania przekracza 1 mln zł podatnik sumuje wiele źródeł przychodów, nie tylko opodatkowanych według skali (gdzie sumować należy dochody ze wszystkich źródeł – np. umowa o pracę, działalność gospodarcza, emerytury, najem, inne źródła przychodów), ale również  dochód od zbycia udziałów i instrumentów finansowych (opodatkowany liniowo 19% podatkiem), z działalności gospodarczej opodatkowanej liniowo oraz z tytułu dochodów z zagranicznej spółki kontrolowanej (podatek 19%). Suma tych dochodów stanowi kwotę, którą porównać należy z wartością 1 mln zł. Nadwyżka podlegać będzie 4% podatkowi solidarnościowemu.

Podatek od najbogatszych obejmie nową kategorię dochodów

Ulgi podatkowe przy daninie solidarnościowej

Podatnicy nie mają prawa przy obliczaniu limitu 1 mln zł stosować większości ulg, do jakich są uprawnieni w rozliczeniach rocznych podatku dochodowego. Po zsumowaniu źródeł przychodów, odliczać od nich będą mogli wyłącznie kwoty składek na ubezpieczenie społeczne, zapłacone w danym roku podatkowym w Polsce lub za granicą – w kraju UE, EOG lub Konfederacji Szwajcarskiej pod warunkiem, że nie zaliczyli ich do kosztów podatkowych lub nie zostały naliczone od dochodów zwolnionych z opodatkowania lub takich, od których zaniechano poboru podatku. W przypadku, gdyby podatnik posiadał dochody w zagranicznej spółce kontrolowanej, wówczas odliczyć może również wartość uwzględnionej w podstawie opodatkowania podatnika dywidendy otrzymanej od zagranicznej spółki kontrolowanej oraz wartość dochodu z odpłatnego zbycia przez podatnika udziału w zagranicznej spółce kontrolowanej, w części uwzględnionej w jego podstawie opodatkowania.

Danina solidarnościowa zaboli wielu przedsiębiorców

Rozliczenie z małżonkiem lub jako samotny rodzic a danina solidarnościowa

Przepisy nie wskazują na to, by przy rozliczaniu daniny solidarnościowej brać pod uwagę rozliczenie na preferencyjnych zasadach jako samotny rodzic lub wspólnie z małżonkiem. Metody te mogłyby mieć znaczący wpływ na ustalenie kwoty 1 mln zł podstawy opodatkowania. Jednak przy ustalaniu tej kwoty przepis wskazuje na opodatkowanie m.in. „sumy dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 ust. 1, 9 i 9a” – w przypadku rodzica lub małżonków to podatek określa się w określony sposób, a nie sam dochód. Zatem ustalić należy czysty dochód podatnika, a nie preferencyjne zasady opodatkowania.

ZUSInne podatki