Pobierz e-pity 2018

Koszty dotyczące używania samochodów osobowych w księdze

Gazeta Podatkowa 11.04.2019 10:00 (aktualizacja: )

Podatnicy prowadzący działalność gospodarczą ponoszą koszty związane z używaniem samochodów osobowych. Na potrzeby firmy przedsiębiorcy użytkują samochody stanowiące składniki majątku firmy, swoje prywatne pojazdy lub korzystają z wynajętych. Sposób rozliczenia wydatków na samochody osobowe wpływa na ich ewidencję w księdze podatkowej.

Odpisy amortyzacyjne

Za koszty podatkowe uznaje się odpisy amortyzacyjne w części ustalonej od wartości nieprzewyższającej kwoty 225.000 zł w przypadku samochodu osobowego będącego pojazdem elektrycznym lub 150.000 zł, gdy dotyczą one pozostałych samochodów osobowych. Tak wynika z art. 23 ust. 1 pkt 4 ustawy o pdof (Dz. U. z 2018 r. poz. 1509 ze zm.). Odpisy amortyzacyjne, których wartość ujmuje się w kolumnie 13 "Pozostałe wydatki", mogą być wpisywane do księgi bezpośrednio na podstawie prowadzonej ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Można je również ujmować w oparciu o sporządzony we własnym zakresie dowód księgowy, o którym mowa w § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Z przepisu tego wynika, że dowód księgowy powinien zawierać m.in. dzień jego wystawienia oraz datę lub okres dokonania operacji gospodarczej, przedmiot tej operacji i jego wartość.

Koszty używania aut innych niż prywatne

Do kosztów uzyskania przychodów można zaliczyć jedynie 75% wydatków związanych z używaniem samochodu osobowego stanowiącego majątek firmy, tj. zaliczonego do wyposażenia lub środków trwałych, który wykorzystywany jest do użytku mieszanego. Z faktur dokumentujących wydatki związane z używaniem takiego samochodu osobowego podatnik ma prawo odliczyć jedynie 50% kwoty VAT naliczonego. Pozostałe 50% rozlicza w kosztach w ramach limitu 75% (art. 23 ust. 5a ustawy o pdof). Stanowi o tym art. 86a ust. 1 pkt 1 oraz art. 86a ust. 2 pkt 3 ustawy o VAT (Dz. U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm.). Do kosztów używania samochodów osobowych zalicza się m.in. wydatki na paliwo, naprawy i inne koszty związane z ich eksploatacją. W księdze podatkowej ujmuje się je w kolumnie 13 "Pozostałe wydatki".

Prywatny samochód

Obecnie do kosztów podatkowych można zaliczyć 20% wydatków z tytułu kosztów używania prywatnego samochodu osobowego podatnika, jeżeli jest on wykorzystywany również na cele prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Tak wynika z art. 23 ust. 1 pkt 46 ustawy o pdof. Nie ma już wymogu prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu dla takiego samochodu osobowego, dlatego wydatków nie rozlicza się w ramach "kilometrówki" - dokonuje się tego "ryczałtowo" w ramach limitu 20% w oparciu o dowody dokumentujące poniesienie kosztów. Jednak z pkt 13 objaśnień stanowiących załącznik nr 1 do rozporządzenia wynika nadal, że wydatki z tytułu używania niewprowadzonego do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych samochodu osobowego, w tym także stanowiącego własność podatnika, dla potrzeb prowadzonej przez niego działalności gospodarczej należy wpisywać w kolumnie 13 po zakończeniu miesiąca na podstawie miesięcznego zestawienia poniesionych wydatków.

Ministerstwo Finansów w odpowiedzi z dnia 11 lutego 2019 r. na pytanie naszego Wydawnictwa wyjaśniło, że zapisów w księdze podatkowej dotyczących takiego samochodu nie dokonuje się już w oparciu o miesięczne zestawienie wydatków (prowadzone są prace legislacyjne nad nowelizacją rozporządzenia). Dlatego 20% wydatków związanych z używaniem prywatnego samochodu przedsiębiorcy - niebędącego składnikiem majątku firmy - ujmuje się w księdze bezpośrednio na podstawie dowodów dokumentujących poniesienie wydatków eksploatacyjnych (przykład 1).

Ubezpieczenie

W przypadku przedsiębiorców prowadzących księgę podatkową za dzień poniesienia kosztu zasadniczo uważa się dzień wystawienia faktury (rachunku) lub innego dowodu stanowiącego podstawę do zaksięgowania (ujęcia) kosztu (art. 22 ust. 6b ustawy o pdof). Dotyczy to zarówno podatników ujmujących koszty w księdze metodą uproszczoną, jak i memoriałową. W przypadku ewidencjonowania kosztów w księdze w sposób uproszczony składkę na ubezpieczenie samochodu osobowego należy ująć jako koszt w dacie wystawienia polisy. Z kolei gdy podatnik stosuje metodę memoriałową, to koszty pośrednio związane z przychodami, do których zalicza się ubezpieczenie firmowego samochodu, generalnie także wpisuje do księgi pod datą wystawienia dowodu księgowego. Jednak jeśli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe ustalenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, to stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą. Stanowi o tym art. 22 ust. 5-5c i 6 ustawy o pdof. Wówczas składkę dotyczącą bieżącego roku ujmuje się w księdze w dacie wystawienia polisy, a część dotyczącą następnego roku wpisuje się jednorazowo w styczniu tego następnego roku.

Koszty dobrowolnego ubezpieczenia samochodu osobowego stanowiącego środek trwały, element wyposażenia lub użytkowanego np. na podstawie umowy leasingu ewidencjonuje się w księdze w kolumnie 13 z uwzględnieniem limitu 150.000 zł, o którym mowa w art. 23 ust. 1 pkt 47 ustawy o pdof (przykład 2). Również w kolumnie 13 ujmuje się 20% poniesionych wydatków na ubezpieczenie, gdy dotyczy ono prywatnego samochodu przedsiębiorcy, używanego także na cele prowadzonej działalności.

Przykład 1

Przedsiębiorca wykorzystuje prywatny samochód osobowy na cele działalności gospodarczej. Z faktury wystawionej 8 kwietnia 2019 r. wynika, że koszty wymiany klocków hamulcowych, oleju i filtra oleju wyniosły brutto 492 zł (w tym kwota netto 400 zł i VAT 92 zł).

Wariant I - Przedsiębiorca jest czynnym podatnikiem VAT i nie prowadzi ewidencji przebiegu pojazdu dla celów VAT, może więc odliczyć 50% VAT od wydatków związanych z użytkowaniem tego samochodu. Zatem VAT naliczony podlegający odliczeniu wyniósł 46 zł, tj. 92 zł × 50%.

W księdze podatkowej na podstawie faktury - pod datą 8 kwietnia 2019 r. - w kolumnie 13 "Pozostałe wydatki" podatnik ujął kwotę 89,20 zł, tj. (400 zł + 46 zł) × 20%.

Wariant II - Przedsiębiorca korzysta ze zwolnienia podmiotowego w VAT. W księdze podatkowej za marzec 2019 r. na podstawie faktury - pod datą 8 kwietnia 2019 r. - w kolumnie 13 "Pozostałe wydatki" podatnik wpisał kwotę 98,40 zł, tj. 492 zł × 20%.


Przykład 2

Przedsiębiorca na potrzeby prowadzonej działalności użytkuje samochód osobowy (nie jest to pojazd elektryczny) na podstawie umowy leasingu. Samochód wykorzystywany jest na cele mieszane. Z zawartej w dniu 9 kwietnia 2019 r. polisy ubezpieczeniowej obejmującej okres od 10 kwietnia 2019 r. do 9 kwietnia 2020 r. wynika, że składka na ubezpieczenie OC tego samochodu wyniosła 1.400 zł, a na ubezpieczenie AC 3.000 zł. Wartość pojazdu przyjęta do celów obliczenia składki z tytułu ubezpieczenia to kwota 180.000 zł. Przedsiębiorca ujmuje koszty w księdze podatkowej w sposób uproszczony.

Składka na ubezpieczenie OC w całości stanowi koszty uzyskania przychodów. Natomiast procentowy udział składki na ubezpieczenie AC podlegającej zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów wynosi 83,33%, tj. (150.000 zł : 180.000 zł) × 100. Kwota składki na ubezpieczenie AC podlegająca zaliczeniu do kosztów podatkowych to 2.499,90 zł, tj. 3.000 zł × 83,33%.

Zapisy w księdze podatkowej

Podatnik w księdze podatkowej za kwiecień 2019 r. wpisał:

- w kolumnie 2 "Data zdarzenia gospodarczego": 9 kwietnia 2019 r.,

- w kolumnie 13 "Pozostałe koszty" ujął kwotę 3.899,90 zł, tj. 2.499,90 zł + 1.400 zł.

Podstawa prawna

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26.08.2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. z 2017 r. poz. 728 ze zm.)


autor: Karolina Paszkowska
Gazeta Podatkowa nr 29 (1591) z dnia 2019-04-11

Podatkowe rozliczenie świadczeń na rzecz pracowników. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl

Auto firmoweAmortyzacjaKoszty