Po sporządzeniu sprawozdania finansowego za 2025 r. mogą wyjść na jaw zdarzenia po dniu bilansowym wpływające na dane wykazane w tym sprawozdaniu – w tym błędy. Księgowi stają wówczas przed dylematem, czy poprawiać sporządzone już i podpisane sprawozdanie. Przepisy o rachunkowości jasno formułują, kiedy poprawienie sprawozdania jest konieczne, a kiedy nie. Odwołują się jednak do istotności, której poziom każda jednostka musi ustalić we własnym zakresie, biorąc pod uwagę osiągane przez siebie wielkości i swoją specyfikę.

Zmiany sprawozdania po jego sporządzeniu

W literaturze przedmiotu zamknięcie ksiąg rachunkowych w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego, na podstawie którego sporządza się sprawozdanie finansowe, nazywane jest wstępnym zamknięciem ksiąg rachunkowych w celu odróżnienia od ostatecznego zamknięcia ksiąg rachunkowych następującego po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego (por. art. 12 ust. 4 ustawy o rachunkowości – Dz. U. z 2023 r. poz. 120 ze zm.). Sposób postępowania pomiędzy datą sporządzenia sprawozdania finansowego a datą jego zatwierdzenia reguluje art. 54 ust. 1 ustawy o rachunkowości. Zgodnie z jego treścią, jeżeli po sporządzeniu rocznego sprawozdania finansowego, a przed jego zatwierdzeniem, jednostka otrzyma informacje o zdarzeniach, które mają istotny wpływ na to sprawozdanie finansowe, lub powodujących, że założenie kontynuowania działalności przez jednostkę nie jest uzasadnione, powinna ona odpowiednio zmienić to sprawozdanie, dokonując jednocześnie stosownych zapisów w księgach rachunkowych roku obrotowego, którego sprawozdanie finansowe dotyczy. Powinna także powiadomić biegłego rewidenta, który sprawozdanie to bada lub zbadał. Jeżeli zdarzenia, które nastąpiły po dniu bilansowym, nie powodują zmiany stanu istniejącego na dzień bilansowy, to odpowiednie wyjaśnienia zamieszcza się w informacji dodatkowej.

Dla Prenumeratorów GOFIN
	Porady dotyczące rocznego sprawozdania finansowego w zakładce BILANS 2025 w serwisie gazetapodatkowa.gofin.pl

Z tego przepisu wynika, że możliwe jest sporządzenie kolejnej wersji sprawozdania, gdy to konieczne, po dacie jego podpisania, nawet po ostatecznym terminie na sporządzenie sprawozdania, lecz przed datą zatwierdzenia, a poza tym że obowiązek wprowadzenia zapisów do wstępnie zamkniętych ksiąg rachunkowych występuje wtedy, gdy dotyczą tego roku i są istotne (a nie zostały uwzględnione w nich wcześniej) lub jeśli powodują brak kontynuacji działalności (a w sporządzonym już sprawozdaniu założono kontynuowanie działalności). Za istotne zdarzenia uważa się zgodnie z przepisami ustawy takie, które istotnie wpływają na rzetelne i jasne przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego. Jeśli więc na skutek zdarzeń mających miejsce po dniu bilansowym sporządzone sprawozdanie finansowe mogłoby zawierać znaczące zniekształcenia, należy wprowadzić odpowiednie korekty zapisów i sporządzić nowe sprawozdanie finansowe. Istotne zdarzenia po dniu bilansowym niewpływające na zapisy księgowe ujawnia się w informacji dodatkowej, a jako że jest to element całości sprawozdania finansowego, oznacza to w istocie, że należy także wówczas sporządzić (i podpisać) całe sprawozdanie finansowe ponownie, z nową informacją dodatkową. Wersję pierwotną sprawozdania, sporządzoną w ustawowym terminie, należy przechowywać dla celów dowodowych wraz z ostateczną wersją.

Charakterystyka zdarzeń po dniu bilansowym

Dla wyjaśnienia m.in. kwestii kwalifikacji i ewidencji zdarzeń po dacie bilansu stworzony został Krajowy Standard Rachunkowości nr 7 „Zmiany zasad (polityki) rachunkowości, wartości szacunkowych, poprawianie błędów, zdarzenia następujące po dniu bilansowym – ujęcie i prezentacja” (Dz. Urz. Min. Fin. z 2019 r. poz. 2). Z pkt 2.15 tego standardu wynika, że zdarzenia po dniu bilansowym to korzystne i niekorzystne zdarzenia, jakie nastąpiły po dniu bilansowym, na który sporządzono sprawozdanie finansowe za dany rok obrotowy, istotnie wpływające na dane wykazane w tym sprawozdaniu, o których jednostka dowiedziała się przed dniem zatwierdzenia sprawozdania finansowego. W myśl pkt 6.1-6.3 KSR nr 7, ze względu na wpływ na sprawozdanie finansowe, zdarzenia te można podzielić na:

a) dostarczające dowodów na istnienie określonego stanu na dzień bilansowy, tu np.:

• • korekty przychodów ze sprzedaży wykazanych w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym jednostki za rok obrotowy, polegające zarówno na zmianach kwot faktur, jak i anulowaniu sprzedaży,
  • rozstrzygnięcie sprawy sądowej, które potwierdza lub zmienia wysokość wykazanej na dzień bilansowy rezerwy na zobowiązanie jednostki bądź powoduje powstanie zobowiązania, na które nie utworzono rezerwy,
  • uzyskanie informacji o tym, że na dzień bilansowy wartość składnika aktywów na skutek utraty wartości była niższa od wykazanej w księgach rachunkowych jednostki,
  • ustalenie ostatecznej ceny nabycia zakupionych przez jednostkę w roku sprawozdawczym (przed dniem bilansowym) aktywów,
  • otrzymanie informacji, że przychody ze sprzedanych po dniu bilansowym aktywów, pomniejszone o koszty sprzedaży, są niższe od wartości, w jakiej aktywa te figurują na dzień bilansowy w księgach rachunkowych,
  • wykrycie błędów, w tym wywołanych oszustwami,

b) wskazujące na stan zaistniały po dniu bilansowym, tu m.in.:

• • spadek wartości rynkowej inwestycji posiadanych przez jednostkę,
  • zadeklarowanie dywidend należnych posiadaczom instrumentów kapitałowych jednostki,
  • połączenie jednostki z inną jednostką,
  • znaczące zakupy aktywów przez jednostkę,
  • przeznaczenie do sprzedaży lub znacząca sprzedaż aktywów przez jednostkę,
  • zniszczenie przez pożar, powódź ważnego zakładu jednostki,
  • ogłoszenie rozpoczęcia lub rozpoczęcie wdrażania restrukturyzacji jednostki,
  • znaczące zmiany cen aktywów lub kursów wymiany walut obcych mających związek z działalnością jednostki,
  • zaciągnięcie znaczących zobowiązań przez jednostkę,
  • udzielenie przez jednostkę wysokich gwarancji, poręczeń,
  • wniesienie sprawy do sądu lub otrzymanie pozwu przez jednostkę w sprawach wynikających ze zdarzeń, które nastąpiły po dniu bilansowym.

Natomiast jeśli po dniu bilansowym wpłynęły do jednostki dowody dotyczące zdarzeń mających miejsce przed dniem bilansowym, choćby dowody te jako datę wystawienia nosiły datę roku obrotowego następującego po roku obrotowym, za który sporządza się sprawozdanie finansowe, to zdarzeń udokumentowanych w ten sposób nie zalicza się do zdarzeń po dniu bilansowym. Dowody te – jeśli zostały otrzymane przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego i dotyczą zdarzeń istotnych – ujmuje się w księgach rachunkowych roku, którego dotyczą.

Uwzględnienie zdarzeń po dniu bilansowym

Jeśli informacje o zdarzeniach z pkt a) jednostka otrzyma po sporządzeniu rocznego sprawozdania finansowego, a przed dniem jego zatwierdzenia, a skutki tych zdarzeń istotnie wpływają na obraz sytuacji majątkowej, finansowej oraz wyniku finansowego jednostki za rok obrotowy, to skutki te odpowiednio uwzględnia w księgach rachunkowych i koryguje już sporządzone roczne sprawozdanie finansowe za rok obrotowy. Otrzymane po sporządzeniu sprawozdania finansowego, a przed jego zatwierdzeniem informacje o nieistotnych zdarzeniach wymienionych w pkt a) wpływają zasadniczo na zysk lub stratę netto bieżącego roku obrotowego (będą wówczas ujmowane w księgach bieżąco, tj. w roku ich otrzymania).

W przypadku gdy po dniu bilansowym, a przed dniem zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego, jednostka otrzymała informacje na temat zdarzeń wpływających na jej stan lub sytuację po dniu bilansowym, które wskazano wcześniej w pkt b), a informacje te mogą być istotne dla użytkowników rocznego sprawozdania finansowego, to w dodatkowych informacjach i objaśnieniach podaje lub aktualizuje już wykazane informacje lub ujawnia dla każdej kategorii (typu) zdarzeń informacje o rodzaju zdarzenia i szacunkowej kwocie jego skutków finansowych lub stwierdza, że szacunek taki jest praktycznie niewykonalny. Przy czym za istotne uważa się też informacje o tych zdarzeniach, jakie nastąpiły po dniu bilansowym, w wyniku których zmianie uległy kwoty wykazane w dodatkowych informacjach i objaśnieniach rocznego sprawozdania finansowego, jak np. zobowiązania warunkowe.

Powyższe wynika z pkt 6.4-6.7 KSR nr 7. Regulacje te odnoszą się do zdarzeń istotnych. Zgodnie z art. 4 ust. 4a ustawy o rachunkowości informacje wykazywane w sprawozdaniu finansowym należy uznać za istotne, gdy ich pominięcie lub zniekształcenie może wpływać na decyzje podejmowane na ich podstawie przez użytkowników tych sprawozdań. Nie można uznać poszczególnych pozycji za nieistotne, jeżeli wszystkie nieistotne pozycje o podobnym charakterze łącznie uznaje się za istotne. Jednostka może w ramach przyjętych zasad (polityki) rachunkowości stosować uproszczenia, jeżeli nie wywiera to istotnie ujemnego wpływu na rzetelne i jasne przedstawienie jej sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego (art. 4 ust. 4 ustawy).

Przywołane przepisy zawierają ogólne wytyczne dotyczące istotności danego zdarzenia dla sprawozdania finansowego, bo poziom istotności jest kwestią indywidualną dla danej konkretnej jednostki, zależy od jej sytuacji majątkowej i finansowej. Kierownictwo musi więc przeanalizować i ustalić we własnym zakresie (zapisać w polityce rachunkowości) poziom istotności mający zastosowanie w przypadku danego podmiotu. W praktyce księgowej przy ocenie istotności błędu uwzględnia się wskaźniki oparte na wielkościach zysku brutto i netto, przychodów ze sprzedaży, sumy bilansowej czy sumy aktywów netto. W literaturze przedmiotu przy ustalaniu progu istotności przyjmuje się przykładowo następujące wartości:

• 0,5%-1% sumy bilansowej lub
• 5%-10% zysku brutto, lub
• 1%-2% kapitałów własnych, lub
• 0,5%-1% przychodów ze sprzedaży.

Według Międzynarodowej Federacji Księgowych (IFAC) istotność określa (mierzy) się w stosunku procentowym do wyniku finansowego brutto (3%-7%), przychodów (1%-3%) i sumy bilansowej (1%-3%).

Doboru parametrów należy dokonać w taki sposób, aby jak najbardziej miarodajnie pasowały do specyfiki danej jednostki. Wskazane może być uwzględnienie przy ustalaniu progu istotności większej liczby parametrów, np. dwóch, gdzie jeden będzie odnosił się do wielkości bilansowych (np. 1% sumy bilansowej), a drugi do wielkości wynikowych (np. 0,5% przychodów ze sprzedaży). Tak określony próg odnosi się do sporządzonego rocznego sprawozdania finansowego. Czynnikiem rozstrzygającym o istotności może być zarówno wielkość, jak i rodzaj pozycji lub kombinacja obu tych czynników.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o rachunkowości, określając zasady (politykę) rachunkowości, należy zapewnić wyodrębnienie w rachunkowości wszystkich zdarzeń istotnych do oceny sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jednostki, przy zachowaniu zasady ostrożności, o której mowa w art. 7 tej ustawy.

Gazeta Podatkowa nr 22 (2314) z dnia 2026-03-16

Środki trwałe – zakup, amortyzacja i sprzedaż. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl