Wsparcie dla przedsiębiorców dotkniętych skutkami pandemii

Gazeta Podatkowa

Obowiązujący na terytorium Polski stan epidemii w sposób istotny wpływa na codzienne życie obywateli, w tym na sytuację ekonomiczną firm. W celu złagodzenia negatywnych skutków, jakie stan ten wywołuje, ustawodawca polski przewidział różne formy wsparcia dla przedsiębiorców. Kto i o jakie formy wsparcia może się ubiegać? Jakie warunki trzeba spełnić, aby uzyskać środki finansowe?

Dofinansowania wynagrodzeń

Pracodawcy mają możliwość uzyskania wsparcia w postaci dofinansowania wynagrodzeń zatrudnianych pracowników. Pomoc można uzyskać z kilku programów.

Wsparcie dla przedsiębiorców dotkniętych skutkami pandemii
Źródło: FORUM

Przedsiębiorca, u którego nastąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19, w przypadku wprowadzenia przestoju ekonomicznego lub obniżenia wymiaru czasu pracy ma możliwość wnioskowania o wypłatę świadczeń z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy. Wymagane jest tutaj wykazanie spadku obrotów gospodarczych. Jako spadek obrotów gospodarczych traktuje się spadek sprzedaży towarów lub usług, w ujęciu ilościowym lub wartościowym:

1) nie mniej niż o 15%, obliczony jako stosunek łącznych obrotów w ciągu dowolnie wskazanych 2 kolejnych miesięcy kalendarzowych, przypadających w okresie po dniu 31 grudnia 2019 r. do dnia poprzedzającego dzień złożenia wniosku o wsparcie, w porównaniu do łącznych obrotów z analogicznych 2 kolejnych miesięcy kalendarzowych roku poprzedniego; za miesiąc uważa się także 30 kolejno po sobie następujących dni kalendarzowych, w przypadku gdy 2-miesięczny okres porównawczy rozpoczyna się w trakcie miesiąca kalendarzowego, to jest w dniu innym niż pierwszy dzień danego miesiąca kalendarzowego, lub

2) nie mniej niż o 25%, obliczony jako stosunek obrotów z dowolnie wskazanego miesiąca kalendarzowego, przypadającego po dniu 31 grudnia 2019 r. do dnia poprzedzającego dzień złożenia wniosku o świadczenie finansowe, w porównaniu do obrotów z miesiąca poprzedniego; za miesiąc uważa się także 30 kolejno po sobie następujących dni kalendarzowych, w przypadku gdy okres porównawczy rozpoczyna się w trakcie miesiąca kalendarzowego, to jest w dniu innym niż pierwszy dzień danego miesiąca kalendarzowego.

Poza tym pracodawca może zwrócić się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków FGŚP, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nieobjętych:

  • przestojem, o którym mowa w art. 81 Kodeksu pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320), lub
  • przestojem ekonomicznym w następstwie wystąpienia COVID-19 bądź
  • obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19.

Jako pracownika ustawodawca traktuje tutaj osobę fizyczną, która zgodnie z przepisami polskiego prawa pozostaje z pracodawcą w stosunku pracy. Dotyczy to też osoby zatrudnionej na podstawie umowy o pracę nakładczą lub zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo która wykonuje pracę zarobkową na podstawie innej niż stosunek pracy na rzecz pracodawcy będącego rolniczą spółdzielnią produkcyjną lub inną spółdzielnią zajmującą się produkcją rolną, jeżeli z tego tytułu podlega obowiązkowi ubezpieczeń: emerytalnemu i rentowym, z wyjątkiem pomocy domowej zatrudnionej przez osobę fizyczną.

Wnioski o wsparcie należy składać do wojewódzkich urzędów pracy. Dofinansowanie wynagrodzeń przysługuje przez łączny okres 3 miesięcy (licząc od miesiąca złożenia wniosku), a jego wypłata następuje w transzach odpowiadających ilości miesięcy wskazanych we wniosku.

Pracodawcy mogą również ubiegać się o dofinansowanie części kosztów wynagrodzeń pracowników oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19. Należy wykazać spadek na poziomie co najmniej 30%. Wsparcie obejmuje tych samych pracowników co w przypadku pomocy z FGŚP.

Wnioski o dofinansowanie należy składać do powiatowego urzędu pracy, właściwego ze względu na siedzibę, po ogłoszeniu naboru przez dyrektora powiatowego urzędu pracy.

Wsparcie z ARP

Agencja Rozwoju Przemysłu S.A. oferuje przedsiębiorcom wsparcie mające na celu przeciwdziałanie skutkom gospodarczym w następstwie COVID-19 poprzez zapewnienie beneficjentowi płynności finansowej przez okres trwania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii oraz przez okres następujący po odwołaniu tego stanu, do czasu ustania negatywnych skutków ekonomicznych dla przedsiębiorców. W ramach programu wsparcia antykryzysowego ARP oferuje:

  • leasing operacyjny z karencją w spłacie dla klientów MŚP, którzy wykorzystują samochody ciężarowe czy autokary w swojej działalności gospodarczej,
  • leasing operacyjny "Maszyneria" bez wpłaty własnej lub z karencją w spłacie dla klientów MŚP, na zakup maszyn i urządzeń,
  • pożyczkę obrotową na finansowanie deficytu w kapitale obrotowym,
  • pożyczkę obrotową finansującą wypłatę wynagrodzeń w sektorze MŚP.

O pomoc wystąpić mogą podmioty, które:

  • spełniają kryteria do zaliczenia ich do sektora MŚP,
  • prowadzą działalność gospodarczą od 12 miesięcy,
  • wykażą przychody za ostatni okres obrachunkowy na poziomie min. 4 mln zł,
  • ostatni rok zakończyły dodatnim wynikiem EBITDA (wynik operacyjny + amortyzacja) oraz dodatnim wynikiem finansowym netto.

Wsparcie branżowe

Z uwagi na fakt, że niektóre branże są znacznie bardziej dotknięte kryzysem niż inne, przygotowane zostało dla nich specjalne wsparcie. Przykładowo celem przetrwania branży kinematograficznej (gdzie od 7 listopada br. zamknięte są kina) producenci, dystrybutorzy, a także podmioty prowadzące kina studyjne oraz małe kina (mikroprzedsiębiorcy) mogą ubiegać się o pomoc udzielaną przez Polski Instytut Sztuki Filmowej. Propozycje ujęte w nowych priorytetach PISF obejmują trzy działania:

  • bezzwrotne pożyczki na przeciwdziałanie skutkom COVID-19 w produkcji audiowizualnej na pokrycie kosztów wynikłych na skutek zachorowań na COVID-19 (wydłużenie okresu zdjęciowego, wyższe wynagrodzenia dla ekipy, wydłużenie okresu najmu rekwizytów i scenografii),
  • wsparcie promocji polskiego filmu - dofinansowanie w wysokości 15.000 zł na jeden ekran miesięcznie dla podmiotów prowadzących kina studyjne oraz dla podmiotów prowadzących małe kina (mikroprzedsiębiorców), w których wyświetlane są polskie filmy,
  • wsparcie dystrybucji polskich filmów - dofinansowanie dla dystrybutorów na pokrycie kosztów P&A oraz licencji specjalnej, związanej z premierą i dystrybuowaniem filmu w kinie w czasie pandemii COVID-19 (po otwarciu kin).

Nabór i ocena wniosków są prowadzone w sposób ciągły od 7 listopada 2020 r. Jako kwalifikowane będą uznawane koszty poniesione od 1 listopada 2020 r. do 31 kwietnia 2021 r.

Dodatkowe wsparcie przewidziano też dla branży turystycznej. Obecnie organizatorzy turystyki mogą ubiegać się o wypłatę na rzecz podróżnego środków pieniężnych wpłaconych przez tego podróżnego na rzecz organizatora turystki na poczet imprezy turystycznej - w przypadku odstąpienia od umowy o udział w imprezie turystycznej lub rozwiązania tej umowy pozostającego w bezpośrednim związku z wybuchem epidemii wirusa SARS-CoV-2. W Banku Gospodarstwa Krajowego utworzono Turystyczny Fundusz Zwrotów, z którego mają być realizowane wypłaty na rzecz podróżnych, gdy podróżny nie otrzymał lub nie wyraził zgody na przyjęcie vouchera, o którym mowa w art. 15k ust. 2 specustawy w sprawie COVID-19.

Planowane nowe narzędzia

W związku z dynamicznie rozwijającą się sytuacją epidemiczną i wprowadzaniem kolejnych ograniczeń dla działalności niektórych gałęzi gospodarki do Sejmu trafił projekt nowelizacji specustawy w sprawie COVID-19. Nowe rozwiązania mają pomóc branżom najbardziej dotkniętym przez najnowsze obostrzenia, w tym: gastronomicznej, turystycznej, ślubnej, hotelarskiej, eventowej, kongresowej oraz targowej.

Projekt przewiduje 25 regulacji, z których najistotniejsze to:

  • zwolnienie z ZUS - zwolnienie z obowiązku opłacania należnych składek za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. dla płatników prowadzących przeważający rodzaj działalności określony kodem PKD: 47.71.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 82.30.Z, 85.51.Z, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.04.Z, o ile wykażą m.in., że przychód uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy o co najmniej 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.,
  • jednorazowe dodatkowe świadczenie postojowe - dla osób, które na dzień 30 września 2020 r. prowadziły jeden z określonych rodzajów działalności (rodzaj przeważającej działalności) określony podklasą: 47.71.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 82.30.Z, 85.51.Z, 86.90.A, 86.90.D, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 96.04.Z; warunkiem otrzymania świadczenia ma być uzyskanie w październiku lub listopadzie 2020 r. niższego co najmniej o 40% przychodu z tej działalności w stosunku do przychodu uzyskanego odpowiednio w październiku albo listopadzie 2019 r.,
  • zawieszenie opłaty targowej w 2021 r. - gminy mają uzyskać ze środków Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 rekompensatę dochodów utraconych z tytułu braku opłaty targowej w 2021 r.,
  • finansowanie dodatkowego świadczenia postojowego dla branży turystycznej także w 2021 r.


Informacje o wsparciu udzielanym w ramach tarczy antykryzysowej dostępne są w serwisie tarcza.gofin.pl.


Projekt nowelizacji zakłada również określenie terminu końcowego, do którego mogłyby być składane wnioski o dofinansowanie wynagrodzeń udzielane na podstawie art. 15g, 15ga i art. 15gg specustawy w sprawie COVID-19. Chodzi tu m.in. o świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy, wypłacane ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19. Zgodnie z propozycją wnioski mogłyby być składane do dnia 10 czerwca 2021 r. Natomiast dofinansowanie miałoby być udzielane do dnia 30 czerwca 2021 r. Te same terminy mają też znaleźć zastosowanie w odniesieniu do form wsparcia, o których mowa w art. 15zzb-15zze oraz art. 15zze2 specustawy w sprawie COVID-19.

Nowe, proponowane formy wsparcia

»Dofinansowanie kosztów stałych dla MŚP z branż najbardziej dotkniętych restrykcjami poprzez subwencje w ramach Tarczy Finansowej PFR w wysokości do 70% niepokrytych przychodami kosztów stałych pod warunkiem spadku przychodów o 30% względem tego samego okresu 2019 r. - dla branż objętych restrykcjami sanitarnymi.
»Umorzenie subwencji z Tarczy Finansowej PFR dla MŚP - rozwiązanie dla przedsiębiorców, którzy korzystali już z Tarczy Finansowej PFR dla MŚP, ale ich sektor nadal objęty jest restrykcjami sanitarnymi - subwencja, którą otrzymali, może zostać umorzona przy spadku dochodów o 30% (rok do roku).
»Tarcza Finansowa PFR dla Dużych Firm - przedłużenie do marca 2021 r. programu dla dużych firm i zmiana zasad liczenia szkody z powodu COVID-19 z pożyczek preferencyjnych.
»Pożyczki długoterminowe z gwarancją - przedsiębiorca będzie mógł wziąć pożyczkę na 6 lat z gwarancją de minimis dla MŚP i gwarancją płynnościową dla dużych firm.
»Mała dotacja (dotacja dla mikro- i małych przedsiębiorstw) - wysokość wsparcia wyniesie do 5.000 zł pod warunkiem, że przychód z działalności uzyskany w miesiącu kalendarzowym poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 r.
»Dofinansowanie kosztów związanych z restrukturyzacją przedsiębiorstw przez Agencję Rozwoju Przemysłu S.A.
»Dofinansowanie leasingu przez ARP SA - dotyczy branż objętych restrykcjami sanitarnymi.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842)


autor: Kinga Romas
Gazeta Podatkowa nr 93 (1759) z dnia 2020-11-19

Zakończenie stosunku pracy - wybrane aspekty. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl

Koronawirus w PolscePrzychody