Przywileje podatkowe i ubezpieczeniowe osób niepełnosprawnych

Iwona Maczalska 12.09.2014 09:00 (aktualizacja: )

Osoby z przyznanym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności mają prawo do korzystania z ulg podatkowych i ubezpieczeniowych. Nie wszystkie osoby są jednak świadome przysługujących im uprawnień w tym zakresie.

O prawach i przywilejach osób z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności stanowi m.in. ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z dnia 27 sierpnia 1997 roku (Dz.U. 2011, nr 127 poz. 721). Nie jest to jednak jedyny akt prawny wskazujący ulgi dla osób niepełnosprawnych.

Osoba niepełnosprawna - podatki i składki ZUS

Źródło: Thinkstock

 

Podatkowe ulgi dla osób niepełnosprawnych

Osoby posiadające ważne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności mogą liczyć na preferencje w zakresie opłacania podatków. Jedną z nich jest prawo do skorzystania z ulgi rehabilitacyjnejpolegającej na odliczaniu od uzyskanego dochodu wydatków poniesionych na cele rehabilitacyjne oraz cele związane z ułatwianiem wykonywania czynności życiowych. W ramach ulgi odliczyć można nie tylko wydatki poniesione na zakup leków, komputera, czy łóżka ortopedycznego, lecz także wydatki poniesione na dojazdy na zabiegi rehabilitacyjne. Każdy wydatek musi być jednak udowodniony na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie. Warto przy tym podkreślić, że sam paragon nie jest dokumentem potwierdzającym poniesienie wydatku, przez co często jest on kwestionowany przez urzędu skarbowe. Najczęściej stosowanym dokumentem potwierdzającym wydatek jest faktura VAT bądź też wyciąg bankowy.

Więcej na temat ulgi rehabilitacyjnej można znaleźć w poradnikach:

  1. Ulga rehabilitacyjna – jak rozliczyć ulgę w deklaracji PIT za 2014 rok,
  2. Ulga rehabilitacyjna: dojazdy na zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne,
  3. Jaki sprzęt odliczyć w ramach ulgi rehabilitacyjnej?

Osoby o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, bez względu na rodzaj schorzenia oraz osoby o lekkim stopniu niepełnosprawności w związku ze schorzeniami narządu ruchu, mogą liczyć również na zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych. Zwolnienie to dotyczy zakupu na własne potrzeby sprzętu rehabilitacyjnego, wózka inwalidzkiego, motoroweru, motocyklu lub samochodu osobowego. Warto przy tym podkreślić, że ustawodawca nie wyklucza zwolnienia z podatku PCC przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą, posiadających orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Prawo do skorzystania ze zwolnienia przez niepełnosprawnego przedsiębiorcę potwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 30 lipca 2007 roku sygn. IV-5307/2/IN/IS/07/MM stwierdzając, że ,,w art. 8 pkt 6 upcc ustawodawca nie określił rodzaju potrzeb własnych podatnika, dla których możliwe byłoby zastosowanie przedmiotowego zwolnienia od podatku”.

Ulgi w składkach społecznych osoby niepełnosprawnej

Osoba niepełnosprawna może liczyć również na wsparcie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Osobie niepełnosprawnej prowadzącej działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych przysługuje prawo do refundacji obowiązkowych składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Kwota refundacji wynosi:

  • 100% kwoty obowiązkowych składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe – w przypadku osób zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności;
  • 60 % kwoty obowiązkowych składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe – w przypadku osób zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności;
  • 30% kwoty obowiązkowych składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe – w przypadku osób zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności.

Warto przy tym podkreślić, że finansowanie składek odbywa się na zasadzie refundacji. Polega ona na tym, że osoba niepełnosprawna w pierwszej kolejności zobligowana jest do terminowego opłacenia składek, a następnie do złożenia w ZUS druku WN-U-G będącego wnioskiem o refundację składek.

Refundacja przysługuje również niepełnosprawnemu rolnikowi lub rolnikowi zobowiązanemu do opłacania składek za niepełnosprawnego domownika składki na ubezpieczenia społeczne rolników.

 

Dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych

Pracodawca może liczyć również na dofinansowanie do wynagrodzeń oraz refundację składek na ubezpieczenia społeczne zatrudnionych pracowników ujętych w ewidencji osób niepełnosprawnych. Podmiotem uprawnionym do refundacji jest pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej, pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, osiągający co najmniej 6% wskaźnik zatrudnienia, a także pracodawca zatrudniający mniej niż 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Miesięczna wysokość dofinansowania uzależniona jest od stopnia niepełnosprawności pracowników.

Pracodawca może starać się również o zwrot dodatkowych kosztów poniesionych w związku z dostosowaniem miejsca pracy do niepełnosprawności pracownika. Zwrot kosztów może dotyczyć np. przystosowania stanowiska pracy czy adaptacji pomieszczeń.

 

Stopnie niepełnosprawności

W myśl ustawy osobą niepełnosprawną jest osoba, której niepełnosprawność została potwierdzona:

  1. Orzeczeniem o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności – znacznego, umiarkowanego lub lekkiego,
  2. Orzeczeniem o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy,
  3. Orzeczeniem o niepełnosprawności, wydanym przed ukończeniem 16 roku życia.

Zgodnie z art. 4 ust. 1,2,3 o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych:

  1. Osobą ze znacznym stopniem niepełnosprawności jest osoba z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolna do pracy albo zdolna do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagająca, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji,
  2. Osobą z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności jest osoba z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolna do pracy albo zdolna do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagająca czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych,
  3. Osobą z lekkim stopniem niepełnosprawności jest osoba o naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne.

Przy czym od dnia 1 stycznia 1998 roku podstawą uznania osoby za niepełnosprawną jest wyłącznie orzeczenie wydane przez powiatowy lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności lub orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Iwona Maczalska,
PIT.pl