Trwają prace nad nowymi przepisami dotyczącymi zmian w BHP. Tym razem będą one dotyczyły wykonywania pracy podczas upałów. Co się zmieni dla pracowników? Sporo. Jedna z kluczowych modyfikacji mówi bowiem, że będą oni mogli przerwać pracę podczas bardzo wysokich temperatur.
» Praca w czasie upałów – obowiązki pracodawcy i prawa pracowników
Zmiany w przepisach dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, które mają odmienić sytuację pracowników wykonujących pracę w wysokich temperaturach obejmuje projekt rozporządzenia ministerstwa pracy i polityki społecznej w sprawie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Nowe regulacje są ważne bowiem jeżeli wejdą w życie, to po raz pierwszy wprowadzą one maksymalne dopuszczalne temperatury pracy oraz co za tym idzie nowe obowiązki dla pracodawców związane z ochroną zatrudnionych przed przegrzaniem.
Nowe limity temperatur podczas wykonywania pracy
Aktualnie obowiązujące przepisów wskazują jedynie minimalną temperaturę, jaka może występować w miejscu pracy. Mowa o 18 stopniach, które mogą występować w pomieszczeniach biurowych oraz 14 stopniach w pozostałych pomieszczeniach pracy. Przepisy te w żaden sposób nie wskazują jednak temperatur maksymalnych. To ma zmienić ministerialny projekt. Nowe przepisy zakładają nałożenie na pracodawców obowiązku zapewnienia w pomieszczeniu pracy temperatury odpowiedniej do rodzaju wykonywanej pracy (tempa metabolizmu) nie wyższej niż:
- 28 °C dla pracy o niskim i umiarkowanym tempie metabolizmu i w pomieszczeniach biurowych,
- 25 °C dla pracy o wysokim tempie metabolizmu lub
- 22 °C dla pracy o bardzo wysokim tempie metabolizmu, chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają.
Projektowane przepisy podkreślają, że jeżeli ze względów technologicznych utrzymanie takich temperatur w zakładzie pracy nie będzie możliwe – pracodawca będzie zobowiązany do zastosowania odpowiednich rozwiązań technicznych / organizacyjnych ograniczających obciążenie cieplne pracowników.
Praca w biurze i na otwartej przestrzeni – nowe obowiązki pracodawcy
Nowe przepisy narzucą pracodawcom bieżące kontrolowanie temperatury zarówno w pomieszczeniach biurowych, jak i na otwartej przestrzeni. Jak tłumaczy ministerstwo ,,każdorazowo, gdy temperatura w pomieszczeniu pracy przekroczy określoną wartość dla danej klasy tempa metabolizmu, pracodawca obowiązany będzie do zapewnienia odpowiednich rozwiązań technicznych obniżających temperaturę, a jeśli nie będzie to możliwe, to do zastosowania innych rozwiązań organizacyjnych”. To nie wszystko. Podobne postępowanie będzie musiało być zastosowane w przypadku podwyższenia temperatury na zewnątrz. Gdy podczas pracy na otwartej przestrzeni temperatura przekroczy 25 °C – pracodawca będzie obowiązany do podjęcia odpowiednich rozwiązań organizacyjnych.
Jak pracodawcy będą chronić pracowników przed upałem?
Aby rozwiązać wątpliwości dotyczące ,,rozwiązań technologicznych i organizacyjnych”, jakie będą zobowiązani zastosować pracodawcy – ministerstwo przygotowało przykładowy katalog rozwiązań, które zostało wskazane bezpośrednio w załączniku do projektowanego rozporządzenia.
W przypadku przekroczenia dopuszczalnej normy temperatury obowiązującej w pomieszczeniach biurowych, pracodawca będzie mógł wprowadzić następujących rozwiązania organizacyjne:
- praca zdalna,
- dodatkowe przerwy w pracy,
- skrócony czas pracy,
- praca zmianowa,
- odpoczynek w klimatyzowanym pomieszczeniu,
- środki ochrony indywidualnej (np. kamizelki chłodzące).
W przypadku pracy na otwartej przestrzeni zastosowanie będą mogły mieć następujące rozwiązania organizacyjne:
- zmniejszenie obciążenia fizycznego pracą w godzinach występowania najwyższych wartości temperatury powietrza,
- dodatkowe przerwy w pracy,
- skrócony czas pracy,
- praca zmianowa,
- odpoczynek w klimatyzowanym pomieszczeniu,
- odpoczynek w zacienionym miejscu.
- środki ochrony indywidualnej (np. kamizelki chłodzące).
W przypadku jednak konieczności wprowadzenia rozwiązań na poziomie technologicznym pracodawca będzie zobowiązany do zastosowania:
- wentylacji naturalnej (np. zapewnienie możliwości otwierania okien w celu utrzymania cyrkulacji powietrza, ale ewentualnie bez negatywnego wpływu na skuteczność wentylacji mechanicznej; zwiększenie prędkości przepływu powietrza, upewnienie się, że przestrzeń robocza ma dobry przepływ powietrza – generowanie ruchu powietrza, na przykład przez okna i otwory wentylacyjne, szczególnie w wilgotnych warunkach),
- wentylacji mechanicznej (np. zrównoważona),
- wentylacji indywidualnej (na stanowisku pracy),
- klimatyzacji centralnej,
- chłodzenia powietrzem lub klimatyzacji i odpowiedniej wentylacji, osuszania poprzez m.in. przenośne urządzenia nawiewne lub chłodzące (np. wentylatory, wieże chłodnicze); mobilne panele sterowania ustawieniami wentylatora lub klimatyzatora umieszczone na stanowiskach pracy; wentylatory montowane na biurku, cokole lub suficie,
- wewnętrznych rolet okiennych oraz zewnętrznych żaluzji przeciwsłonecznych; osłaniania pracowników przed bezpośrednim działaniem promieni słonecznych za pomocą systemów ochrony przeciwsłonecznej (np. oszklenie przeciwsłoneczne lub stosowanie folii odblaskowej na oknach); stosowania odblaskowych lub pochłaniających ciepło osłon lub barier,
- stosowania nieodblaskowych/matowych powierzchni w celu uniknięcia odbicia promieni UV na stanowisku pracy,
- umieszczania stanowisk pracy z dala od bezpośredniego światła słonecznego,
- korzystania z urządzeń lub innego sprzętu w celu ograniczenia pracy fizycznej (np. z dźwigu lub wózka widłowego do podnoszenia ciężkich przedmiotów, instalowanie zautomatyzowanych lub zdalnie sterowanych maszyn).
Kiedy praca będzie musiała zostać wstrzymana?
Ministerialny projekt przewiduje również sytuacje, w których wykonywanie pracy będzie czasowo niedopuszczalne. Chodzi o sytuacje, kiedy pomimo zastosowania rozwiązań organizacyjnych i technologicznych temperatura w pomieszczeniu pracy przekroczy 35°C, wykonywanie pracy w takim miejscu będzie zabronione.
Analogiczna ochrona obejmie pracowników świadczących pracę na otwartej przestrzeni. W ich jednak przypadku po przekroczeniu 32°C nie będzie można wykonywać prac o wysokim i bardzo wysokim tempie metabolizmu, czyli przede wszystkim najbardziej obciążających fizycznie. Jak podkreśla jednak ministerstwo ,,obowiązek czasowego wstrzymania nie będzie dotyczył jednak niektórych rodzajów prac, których wykonywanie jest obiektywnie konieczne; katalog wyjątków od obowiązku czasowego wstrzymania prac w znacznym zakresie pokrywa się z rodzajami prac, których nie dotyczy zakaz pracy w niedzielę”.