Praca małżonka kosztem uzyskania przychodu

Piotr Szulczewski

Zasady zatrudnienia małżonków w rodzinnym przedsiębiorstwie od zawsze budziły szereg zastrzeżeń. Problemem było przede wszystkim zaliczanie do kosztów podatkowych wypłacanych małżonkowi wynagrodzeń, a także składek ZUS opłacanych od małżonka pełniącego czy to swoje czynności za darmo jako współpracujący, czy też za odpowiednim wynagrodzeniem.

Do końca 2018 r. do kosztów uzyskania przychodów nie zalicza się wartości własnej pracy podatnika, jego małżonka i małoletnich dzieci, a w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną - także małżonków i małoletnich dzieci wspólników tej spółki.

Od 2019 r. zmianie ulegają przepisy, w wyniku czego dochodzi do sytuacji, w której kosztu podatkowego nie będzie stanowić nadal wartość własnej pracy podatnika, jego małżonka i małoletnich dzieci, a w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną – także małżonków i małoletnich dzieci wspólników tej spółki.

Czy zarobki współmałżonka będą zaliczane do kosztów od 2019 roku?

Inaczej niż do tej pory kosztem uzyskania przychodów będzie jednak wynagrodzenie małżonka podatnika i małoletnich dzieci podatnika (czyli osób, których normalnie nie rozliczało się podatkowo w przedsiębiorstwie niezależnie od formy zatrudnienia), a w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną – także małżonków i małoletnich dzieci wspólników tej spółki, należne z tytułów:

  • umowy o pracę (i umów podobnych),
  • umowy o dzieło, zlecenie (zarówno w ramach działalności małżonka, jak i prowadzonego przez niego najmu czy dzierżawy, np. odpłatne sprzątanie przez małżonka wynajmowanej przez drugiego z nich nieruchomości),
  • przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze,
  • przychody z osobiście wykonywanej przez małżonka działalności artystycznej, literackiej, naukowej, trenerskiej, oświatowej i publicystycznej,
  • z tytułu odbywania praktyk absolwenckich, o których mowa w ustawie z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich.

Wynagrodzenie wypłacone kosztem w przedsiębiorstwie męża lub żony

W efekcie wyłącznie faktyczne wynagrodzenie będzie podstawą do rozliczenia kosztów zatrudnienia osoby bliskiej. Nie można tego kosztu ustalić jedynie hipotetycznie – jeśli pomoc odbywać będzie się nieodpłatnie – koszt podatkowy nie wystąpi.

Do kosztów podatkowych zaliczyć można wyłącznie wynagrodzenia wypłacone terminowo. Niewypłaconych, niedokonanych lub niepostawionych do dyspozycji wypłat, świadczeń oraz innych należności nie można zaliczyć do kosztów podatkowych choćby były one należne. Wyjątkiem są należności z tytułów umowy o pracę i umów podobnych oraz zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakład pracy – które stanowią koszty uzyskania przychodów w miesiącu, za który są należne, pod warunkiem że zostały wypłacone lub postawione do dyspozycji w terminie wynikającym z przepisów prawa pracy, umowy lub innego stosunku prawnego łączącego strony (np. wypłacone za styczeń do 10 lutego wynagrodzenie z umowy o pracę jest kosztem stycznia).

KosztyZakładanie firmyZUS