13 kwietnia zaczną obowiązywać ważne zmiany w zwolnieniach lekarskich popularnie określanych mianem L4. Celem zmian ma być uregulowanie czynności wykonywanych przez ubezpieczonego przebywającego na chorobowym, które pozbawią go prawa do zasiłku. ZUS wyjaśnia, kiedy dokładnie można stracić prawo do chorobowego.

» ZUS: zmiany w zwolnień od pracy oraz orzecznictwie lekarskim obszarze

O rewolucyjnych zmianach w zwolnieniach lekarskich piszę się nie od dziś. Od poniedziałku 13 kwietnia zaczną jednak obowiązywać te najważniejsze, wprowadzone nowelizacją ustawy zasiłkowej modyfikacje. Będą miały one kluczowe znaczenie w kontekście utrzymania prawa do zasiłku w przypadku przeprowadzenia kontroli przez płatnika bądź Zakład Ubezpieczeń Społecznych.  

ZUS: kiedy stracisz prawo do zasiłku

Nie od dziś wątpliwości budzi kwestia tego, jakie czynności można wykonywać podczas zwolnienia lekarskiego. Ubezpieczeni z obawy przez kontrolą pytają czy mogą w trakcie pobytu na L4 wyjść do sklepu, apteki, a może nawet wystawić kilka niezbędnych faktur służbowych. Jak tłumaczy ZUS – odpowiedzi na te pytania dostarczy ubezpieczonemu nowelizacja tzw. ustawy zasiłkowej, która uściśla definicję pracy zarobkowej oraz dodaje nowy termin – ,,Aktywność niezgodna z celem zwolnienia od pracy”.

– Zdaniem ZUS ,,Osoba ubezpieczona może utracić prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia od pracy, jeżeli w czasie, w którym miała orzeczoną niezdolność do pracy, będzie:

• wykonywać pracę zarobkową lub
• podejmować aktywność niezgodną z celem tego zwolnienia.

Nowe przepisy precyzują pojęcia pracy zarobkowej i aktywności niezgodnej z celem zwolnienia od pracy.

Praca zarobkowa to każda czynność, która ma charakter zarobkowy, niezależnie od stosunku prawnego będącego podstawą jej wykonania. Pracą zarobkową nie są tzw. czynności incydentalne, czyli takie, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności. Istotną okolicznością nie może być polecenie pracodawcy.

Aktywność niezgodna z celem zwolnienia od pracy to wszelkie działania, które utrudniają lub wydłużają proces leczenia lub rekonwalescencję. Nie należą do nich zwykłe czynności dnia codziennego lub czynności incydentalne, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności.

Bez zmiany pozostaje zasada, że okres zwolnienia od pracy powinien być wykorzystany na odzyskanie zdrowia i rekonwalescencję. Osoba ubezpieczona nie może w tym czasie wykonywać działań, które zakłóciłyby ten proces. Nie wolno jej podejmować pracy zarobkowej ani aktywności niezgodnej z celem zwolnienia. Wyjątkowo może wykonywać zwykłe czynności życia codziennego lub czynności incydentalne, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności. Jeżeli podejmie takie czynności, będzie to – tak jak dotychczas – weryfikowane i oceniane z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy”.

Incydentalne czynności na L4. Pozytywna zmiana dla ubezpieczonych?

Jak tłumaczy Justyna Halaś radca prawny w kancelarii Halaś i Wspólnicy ,,Nowelizację ustawy należy ocenić pozytywnie, to krok w dobrym kierunku. Do tej pory nie istniał jednolity model oceny ani tego, co należy uznać za pracę zarobkową, ani też co oznacza wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego przeznaczeniem. Czym innym jest przecież zapalenie płuc, w trakcie którego remontujemy dach przy ujemnych temperaturach, czym innym zwykłe przeziębienie i udanie się do biura w ostatni dzień zwolnienia lekarskiego, żeby załatwić niezbędne formalności. Dlatego z zadowoleniem przyjmuję zastrzeżenie przez ustawodawcę czynności incydentalnych jako tych, które są możliwe do wykonania nawet w trakcie trwania L4, o ile oczywiście można je uzasadnić tzw. istotnymi okolicznościami. Zwracam też uwagę na niezwykle ciekawe rozwiązanie umożliwiające lekarzowi dopuszczenie do określonej pracy osoby, która jest niezdolna do pracy w innej. Przykładowo – mechanik samochodowy, który złamał rękę, raczej nie jest zdolny do naprawy auta, ale już do szkolenia online w szkole policealnej jak najbardziej tak”.