Od 1 maja 2026 r. wchodzą w życie istotne zmiany dotyczące zasad udzielania zwolnień od pracy dla osób zgłaszających się do oddania krwi. Nowe regulacje doprecyzowują sytuację, która dotychczas budziła wątpliwości – co w przypadku, gdy dawca zgłosi się do punktu krwiodawstwa, ale ostatecznie nie zostanie dopuszczony do oddania krwi?

Co się zmienia?

Najważniejsza zmiana polega na tym, że zwolnienie od pracy w takiej sytuacji nie będzie już obejmowało całego dnia.

Od 1 maja 2026 r.:

• zwolnienie od pracy będzie przysługiwało wyłącznie na czas niezbędny do wykonania badań kwalifikacyjnych
• obejmie również czas dojazdu do punktu krwiodawstwa oraz powrotu do pracy
• zaświadczenie wydawane przez placówkę będzie wskazywało rzeczywisty czas pobytu dawcy

W praktyce oznacza to odejście od automatycznego przyznawania całego dnia wolnego na rzecz precyzyjnego rozliczania czasu nieobecności.

Kogo dotyczą zmiany?

Nowe zasady obejmują nie tylko osoby, które zgłaszają się w celu oddania krwi, ale również:

• osoby kierowane na badania kontrolne
• osoby zgłaszające się po odbiór wyników badań

W każdej z tych sytuacji zwolnienie będzie ograniczone do rzeczywistego czasu niezbędnego do załatwienia spraw w placówce.

Kiedy zwolnienie nie przysługuje?

Przepisy doprecyzowują również przypadki, w których pracownik nie będzie mógł skorzystać ze zwolnienia od pracy. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy niedopuszczenie do oddania krwi wynika z przyczyn leżących po stronie dawcy, takich jak:

• stawienie się po spożyciu alkoholu
• wcześniejsza dyskwalifikacja medyczna, o której dawca wiedział

W takich przypadkach pracodawca może odmówić uznania nieobecności za usprawiedliwioną.

Co pozostaje bez zmian?

Istotne jest to, że nowe przepisy nie zmieniają zasad dotyczących zwolnienia od pracy w przypadku faktycznego oddania krwi.

Nadal obowiązuje, że:

• dawcy przysługują 2 dni wolne od pracy
• obejmują one dzień oddania krwi oraz dzień następny

To uprawnienie pozostaje jednym z kluczowych elementów wsparcia dla honorowych dawców krwi.

Cel zmian

Wprowadzone regulacje mają przede wszystkim charakter doprecyzowujący. Ich celem jest:

• ujednolicenie praktyki stosowania przepisów
• ograniczenie nadużyć
• lepsze dostosowanie zwolnień do rzeczywistego czasu nieobecności pracownika

Dzięki temu zarówno pracownicy, jak i pracodawcy zyskują większą przejrzystość w zakresie rozliczania czasu pracy.

Podstawa prawna

Zmiany wynikają z przepisów ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi, w szczególności art. 9 ust. 1. Nowe regulacje nie ograniczają praw krwiodawców, lecz je precyzują. Kluczowa zmiana polega na tym, że w przypadku braku oddania krwi zwolnienie od pracy będzie odpowiadało rzeczywistemu czasowi pobytu w placówce, a nie całemu dniu.