Skarga na (nie)działanie organu podatkowego podlega wpisowi

Podatnicy mogą kierować do sądu administracyjnego skargi na decyzje dotyczące podatków, postanowienia wydawane przez organy podatkowe, indywidualne interpretacje przepisów podatkowych, a także na bezczynność i opieszałe prowadzenie sprawy podatkowej. Skarga podlega wpisowi. Podatnik, którego nie stać na jego pokrycie, może ubiegać się o zwolnienie z obowiązku zapłaty.

Wymagany wpis

Wniesienie do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi na działanie i zaniechanie organu podatkowego wiąże się z wymogiem uiszczenia wpisu (chyba że sprawa podlega ustawowemu zwolnieniu od kosztów sądowych). Pobierany jest wpis stosunkowy lub stały.

Wpis stosunkowy obowiązuje w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, np. w przypadku złożenia skargi na decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego. Taki wpis oblicza się według obowiązującej stawki w zależności od kwoty objętej zaskarżonym rozstrzygnięciem (bez odsetek i kosztów związanych z należnością główną), a końcówkę zaokrągla się wzwyż do pełnych złotych (patrz tabela). W pozostałych sprawach – w których przedmiotem zaskarżenia nie są należności pieniężne – uiszcza się wpis stały. Jego wysokość jest z góry określona w zależności od rodzaju i charakteru sprawy (patrz tabela).

Podatnik, skarżąc w jednym piśmie więcej niż jeden akt lub czynność albo bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, musi liczyć się z rozdzieleniem skarg. Przewiduje to art. 57 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd administracyjny nadaje w takim wypadku każdej sprawie-skardze osobną sygnaturę i od każdej pobiera wpis. Rozdzielenie skarg następuje dopiero po wpłynięciu skargi do sądu administracyjnego i jest czynnością techniczną (por. postanowienie NSA z dnia 9 października 2024 r., sygn. akt II FZ 82/24). Natomiast ewentualne połączenie kilku skarg do wspólnego rozpoznania nie skutkuje zmniejszeniem obciążenia finansowego poprzez pobranie wpisu od skargi w jednej sprawie. Skarżący ma obowiązek zapłaty wpisu od każdej wniesionej skargi, chyba że z tego obowiązku jest zwolniony na mocy przepisu prawa lub postanowienia przyznającego mu w takim zakresie prawo pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2026 r., sygn. akt III FZ 161/26).

Termin płatności

Wpis powinien być zasadniczo uiszczony przy wnoszeniu skargi. W razie braku wpłaty przewodniczący wydziału sądu ma obowiązek wezwać skarżącego do dopełnienia tej formalności. Na uregulowanie wpisu jest wówczas, co do zasady, 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Skarżący jest zobligowany w terminie wskazanym w wezwaniu wpłacić wpis w pełnej wysokości.

Wpis można uiścić gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na jego rachunek bankowy, podając: tytuł wpłaty, rodzaj opłacanego pisma oraz sygnaturę akt sądowych. Wskazuje tak art. 219 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przypadku regulowania wpisu przelewem dniem jego zapłaty jest dzień złożenia dyspozycji przelewu. W tym dniu albo przynajmniej przed upływem terminu do wniesienia wpisu muszą być jednak na rachunku zlecającego środki na pokrycie opłaty, aby przelew został rzeczywiście zrealizowany. Nie ma znaczenia data wykonania przez bank polecenia przelewu ani dzień wpływu środków na konto sądu administracyjnego.

Skarga, od której pomimo wezwania nie zostanie w terminie uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Sposobem na zachowanie możliwości rozpatrzenia sprawy jest przywrócenie terminu do zapłaty wpisu. Skarżący musi złożyć w tej sprawie wniosek i uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek trzeba wnieść w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z jego złożeniem należy uregulować wpis. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy jego niedotrzymanie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła przewidzieć ani usunąć nawet przy użyciu największego, ale możliwego w danych warunkach wysiłku. Wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu nie dyskwalifikują oczywiste – relatywnie mało istotne – omyłki popełnione przy zapłacie wpisu skutkujące zaniżeniem jego kwoty, z tym że poza wykazaniem „oczywistości” omyłki należy uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2024 r., sygn. akt I FZ 25/24).

Wniosek o zwolnienie

Skarżący, którego nie stać na pokrycie wpisu, może wystąpić o zwolnienie od kosztów sądowych poprzez przyznanie tzw. prawa pomocy. Wniosek trzeba sporządzić na urzędowym formularzu. Osoby fizyczne wypełniają druk PPF, a osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej – PPPr.

Wnioskodawca musi szczegółowo przedstawić swoją sytuację finansową i majątkową. Osoba fizyczna wymienia ruchomości (pojazdy, maszyny, biżuterię) o wartości powyżej 5.000 zł, nieruchomości, oszczędności, papiery wartościowe. Podaje ponadto swoje dochody. Wskazuje jednocześnie zobowiązania i stałe wydatki, np. kredyty, koszty ponoszone na mieszkanie, wydatki na leczenie. Osoba fizyczna przedstawia również dochody i stan materialny osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Z kolei osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej muszą uwzględnić we wniosku wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych, wartość środków trwałych, wysokość zysku lub straty za ostatni rok bilansowy oraz stan rachunków bankowych.

Do wniosku o przyznanie prawa pomocy nie dołącza się dowodów potwierdzających podane informacje. Należy być jednak przygotowanym na ich przedstawienie. Sąd ma prawo wezwać wnioskodawcę do złożenia w wyznaczonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji majątkowej, dochodów i stanu rodzinnego, jeżeli oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okażą się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy. Dokumentami źródłowymi mogą być m.in.: wyciągi z rachunków bankowych, odpisy zeznań podatkowych, zaświadczenia o dochodach z ostatnich dwóch lat.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143)

Gazeta Podatkowa nr 51 (2343) z dnia 2026-06-25

Urlopy związane z rodzicielstwem. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl