Ekspert ostrzega przed tzw. „mostkowaniem”
Tegoroczne Święto Niepodległości przypada w środę. Wystarczą dwa dodatkowe dni, by zyskać aż pięć dni odpoczynku z rzędu. Eksperci firmy doradczej Conperio zwracają uwagę na ryzyko tzw. mostkowania dni wolnych zwolnieniami lekarskimi. Z danych za pierwsze półrocze 2026 roku wynika, że aż 46 proc. jednodniowych L4 przypadało na poniedziałki i piątki. Tymczasem od 13 kwietnia obowiązują doprecyzowane przepisy dotyczące kontroli zwolnień, a ich nieprawidłowe wykorzystywanie może skutkować utratą zasiłku za cały okres L4.
Pięć dni wolnego zamiast jednego
Pracownicy, którzy wezmą wolne 9 i 10 listopada lub 12 i 13 listopada, mogą cieszyć się pięciodniową przerwą od pracy. Choć wielu wykorzysta w tym celu zaplanowany urlop wypoczynkowy, okresy wokół świąt ustawowych i długich weekendów sprzyjają również nadużyciom zwolnień lekarskich.
– Zwolnienie lekarskie nie jest dodatkową pulą urlopową. W okolicach długich weekendów obserwujemy próby tzw. mostkowania, czyli łączenia dni ustawowo wolnych od pracy z weekendami za pomocą L4. To proceder, który generuje dodatkowe koszty i chaos organizacyjny po stronie pracodawców – mówi Mikołaj Zając, prezes Conperio, firmy doradczej specjalizującej się w problematyce absencji chorobowych.
Z danych Conperio za pierwsze pół roku 2026 wynika, że aż 25 proc. zwolnień jednodniowych przypadało na piątki, a 21 proc. na poniedziałki. Nie oznacza to automatycznie nieprawidłowości, ale pokazuje, dlaczego krótkie absencje w sąsiedztwie dni wolnych zasługują na uwagę pracodawców.
Zamiast rekonwalescencji tatuaże, remonty i dodatkowa praca
Nie wszystkie nieprawidłowo wykorzystywane zwolnienia służą wypoczynkowi czy wyjazdom. Kontrolerzy spotykają się również z przypadkami wykonywania remontów, prac fizycznych i podejmowaniem dodatkowej działalności zarobkowej podczas L4.
– Mieliśmy przypadek kobiety, która na zwolnieniu lekarskim wykonywała tatuaże. Kontrolerka zadzwoniła do niej jako klientka i umówiła się na wykonanie tatuażu na przedramieniu. Takie sytuacje pokazują, że niektórzy traktują L4 jako okazję do dodatkowego zarobku. Tymczasem zwolnienie ma służyć odzyskaniu zdrowia, a nie prowadzeniu działalności zarobkowej – komentuje Mikołaj Zając.
Nowe przepisy i algorytmy. Za naciąganie można stracić cały zasiłek
Od 13 kwietnia 2026 roku obowiązują przepisy doprecyzowujące zasady wykorzystywania i kontroli zwolnień lekarskich. Wykonywanie pracy zarobkowej lub podejmowanie aktywności niezgodnej z celem zwolnienia może skutkować utratą prawa do zasiłku chorobowego za cały okres objęty L4.
Zmiany określają również uprawnienia kontrolerów oraz zasady dokumentowania nieprawidłowości. Co istotne, także mali pracodawcy, zgłaszający do ubezpieczenia chorobowego nie więcej niż 20 osób, mogą korzystać z pomocy wyspecjalizowanych podmiotów zewnętrznych przy kontroli zwolnień za okres, w którym sami wypłacają wynagrodzenie chorobowe.
– Przepisy precyzyjniej wskazują dziś, jakie zachowania mogą prowadzić do utraty świadczenia. W poważnych przypadkach konsekwencją nie jest utrata pieniędzy za jeden dzień, lecz za cały okres zwolnienia. To ryzyko, którego pracownicy nie powinni lekceważyć – podkreśla ekspert rynku pracy.
Coraz większe znaczenie w zarządzaniu absencjami ma również zaawansowana analityka danych. Specjalistyczne narzędzia pozwalają identyfikować powtarzające się schematy zwolnień, analizować ich częstotliwość i typować przypadki wymagające dodatkowej weryfikacji. Przykładem jest rozwijana przez Conperio aplikacja Pulpit Absencji, która wspiera działy HR w monitorowaniu absencji chorobowych i typowaniu do kontroli.
– Przy bardzo dużej liczbie pracowników trudno analizować każde zwolnienia ręcznie. Algorytmy pomagają wychwycić powtarzalne schematy i skierować uwagę na przypadki wymagające sprawdzenia. Dzięki temu pracodawcy oszczędzają czas, a kontrole mogą być lepiej ukierunkowane – podsumowuje Mikołaj Zając.
Źródło: informacja prasowa