Zwolniony pracownik również rozliczy deklarację PIT

Piotr Szulczewski 25.03.2014 09:00 (aktualizacja: )

Roczną deklarację podatkową wypełnić powinny również osoby, które w trakcie roku zostały zwolnione lub same rozwiązały umowę o pracę. Otrzymane w 2013 r. odprawy pieniężne w większości przypadków powinny zostać wykazane i opodatkowane.

Opodatkowaniu, mimo odszkodowawczego charakteru, podlegają:

  • określone w prawie pracy odprawy i odszkodowania z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
  • odprawy pieniężne wypłacane na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
  • odprawy i odszkodowania z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
  • odszkodowania przyznane na podstawie przepisów o zakazie konkurencji.

Powyższe odszkodowania pracodawca powinien wykazać w PIT-11 jako przychody odchodzącego pracownika.

Opodatkowane powinny być również odprawy przyznane dobrowolnie ponadustawowo - zgodnie z warunkami zawartej umowy o pracę – wskazane czy to w samej umowie, czy też w regulaminach wynagradzania, zakładowych lub ponadzakładowych porozumieniach pracowniczych. Dla naliczenia podatku nie ma znaczenia, czy wypłata odprawy dokonywana jest dobrowolnie, czy też w związku z wyrokiem sądu zasądzającym świadczenie.

Opodatkowaniu podlegają również odprawy wypłacane w związku z przejściem na emeryturę. Świadczenia te wynikają zarówno w z przepisów prawa pracy (wysokość jednomiesięcznego wynagrodzenia), jak również z przepisów branżowych, regulaminów lub innego rodzaju porozumień.

O ile odprawa wynika z łączącego pracownika z pracodawcą stosunku pracy, do wypłacanej kwoty zastosować należy pracownicze koszty uzyskania przychodów. W deklaracji podatkowej odprawę traktuje się jako przychód posiadający swoje źródło w umowie o pracę, stąd wykazywany jest w polu „przychody ze stosunku pracy” a nie w polu „inne źródła przychodów”.

Od większości wypłat nie zapłaci się natomiast składek ZUS. Podstawy wymiaru składek nie stanowią bowiem odprawy, odszkodowania i rekompensaty wypłacane pracownikom z tytułu wygaśnięcia lub rozwiązania stosunku pracy, w tym z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę lub rozwiązania jej bez wypowiedzenia, skrócenia okresu jej wypowiedzenia, niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy. Do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.). Oznacza to, że nie stanowią one też podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Zwolniona z opodatkowania oraz ze składek ZUS pozostaje natomiast wartość odprawy pośmiertnej, wypłacanej rodzinie pracownika w związku z łączącym go z pracodawcą stosunkiem pracy.

Piotr Szulczewski,
PIT.pl