Zaliczka PIT 17% i nowe koszty - dla wynagrodzeń za październik, czy dla wypłaconych w październiku?

Piotr Szulczewski

Od 1 października 2019 r. przy obliczaniu zaliczek na podatek zastosować można obniżoną 17% stawkę podatku. Zmienione przepisy znajdują zastosowanie do dochodów uzyskanych od października – pojawia się zatem pytanie, o jakie dochody tak naprawdę chodzi i jakie będą objęte nową stawką podatku?

Przy obliczaniu zaliczek na podatek dochodowy od dochodów uzyskanych od dnia 1 października do dnia 31 grudnia 2019 r. zamiast stawki 18% stosuje się stawkę 17%, a kwota zmniejszająca podatek wynosi 525 zł 12 gr, a na wniosek podatnika płatnicy zamiast stawki 17% stosują stawkę 17,75%.

Dochód (a zgodnie z przepisami ustawy o PIT - przychód) uzyskany to kwoty otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym tzn. pieniądze i wartości pieniężne, a także wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Nie można zatem mówić, że w miesiącu wrześniu podatnik uzyskał przychód (lub dochód) z umowy o pracę lub innych umów rozliczanych za pośrednictwem płatnika, jeśli wypłata nie miała miejsca. W efekcie, jeśli wynagrodzenie dotyczy września lub miesięcy wcześniejszych i jest wypłacane w październiku na rachunek podatnika lub stawiane do jego dyspozycji do odbioru w kasie – zaliczkę pobiera się według nowej, niższej stawki podatku. Niższa stawka dotyczy zarówno wypłat terminowych, jak i tych, które zostały z winy płatnika przełożone i przekazane do wypłaty dopiero w październiku.

Podwyższone koszty podatkowe a rozliczenie września i października

Inaczej - bo z dużymi problemami - będą rozliczane po zmianie przepisów koszty podatkowe. Zgodnie z nowelizowaną ustawą od dnia 1 października 2019 r. do dnia 31 grudnia 2019 r. miesięczne koszty uzyskania przychodów wynoszą:

  1. 250 zł – w przypadku pracownika miejscowego,
  2. 300 zł – w przypadku pracowników dojeżdżających.

Płatnik wypłaci zatem wynagrodzenia od 1 października, stosując koszty w nowych stawkach. W typowej sytuacji zatem wynagrodzeń wypłacanych za dany miesiąc – w miesiącu kolejnym do 10 dnia tego miesiąca – płatnik trzykrotnie w 2019 r. zastosuje koszty podwyższone:

  • Za wrzesień – do 10-października,
  • Za październik – do 10 listopada
  • Za listopad – do 10 grudnia.

Wynagrodzenie za grudzień nie będzie ujęte w PIT-11 za 2019 r.

Pracownik, który będzie rozliczał deklarację roczną będzie musiał stosować tę samą zasadę, ale według innej kwalifikacji. Kosztów nie uwzględnia on bowiem w dacie wypłaty, lecz za miesiące, w których koszty przysługują – w których była wykonywana praca. Potwierdzeniem tego jest np. interpretacja  Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 29.01.2009 r. nr IPPB2/415-1533/08-2/MK: „Koszty uzyskania przychodów przysługują bowiem pracownikowi za 12 miesięcy, bez względu na regulamin wynagradzania w części dotyczącej systemu wypłaty wynagrodzeń, o ile tylko w tym okresie pracownik zgodnie z umową świadczył pracę na rzecz zakładu pracy”.

Pracownik zmienione przepisy zastosuje zatem zgodnie z zasadą: za wrzesień przysługiwać będą mi koszty według niższej normy, a za październik, listopad i grudzień – według wyższej. W efekcie pracownik uwzględni koszty według nowych reguł również w stosunku do trzech miesięcy pracy , lecz innych niż płatnik:

  • za październik,
  • za listopad,
  • za grudzień.

Istnieją jednak sytuacje, w których powyższa dysproporcja wpłynie znacząco na rozliczenia podatkowe. Chodzi o przypadki zwolnienia pracownika – rozwiązania umowy o pracę i rozwiązania innych stosunków prawnych dla których zmieniane przepisy znajdują zastosowanie.

Przykład

Pracownik od 1 grudnia przestał pracować. Płatnik w PIT-11 wykaże koszty podwyższone za wrzesień (wypłata 10.X), październik (wypłata 10.11) i listopad (wypłata 10.12). Pracownik nowe koszty uwzględni wyłącznie w miesiącach faktycznej pracy – październiku i listopadzie. W rocznym PIT wystąpi obowiązek skorygowania kosztów i obniżenia przysługującego na podstawie PIT-11 ich limitu.

Przykład

Pracownik został zwolniony w październiku. Wypłacając wynagrodzenie za ostatni miesiąc pracy - za wrzesień płatnik dnia 10 października stosuje koszty 250 zł (w miejsce dotychczasowych 111,25 zł). Pracownik nie jest uprawniony do takiego rozliczenia w PIT rocznym – zastosować musi Koszty podstawowe za cały przepracowany okres – z wrześniem włącznie.

Wynagrodzenie minimalne