Ile można pożyczyć od rodziny i znajomych, żeby nie zapłacić podatku?

Iwona Maczalska

Iwona Maczalska

Niejednokrotnie stajemy przed koniecznością pożyczenia określonej kwoty pieniędzy od najbliższej rodziny bądź też znajomych. Pożyczając jednak pieniądze warto w pierwszej kolejności zastanowić się, czy z naszego wsparcia finansowego nie skorzysta również urząd skarbowy.

Zgodnie z ustawą z dnia 9 września 2000 roku o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. 2000 poz. 86 nr 959) pożyczki podlegają opodatkowaniu. Stawka opodatkowania wynosi 2% podstawy, którą co do zasady określić możemy jako wartość pożyczanej kwoty pieniędzy.

Pożyczka od najbliższej rodziny

Ustawodawca obejmując podatkiem od czynności cywilnoprawnych pożyczki przewidział jednak pewne wyjątki, które w świetle przepisów podlegają zwolnieniu z opodatkowania. Są nimi pożyczki udzielane między osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej do kwoty 9637 zł, a więc pożyczki udzielone przez małżonków, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i przez teściów.

Warto przy tym zaznaczyć, że kwota zwolnienia 9637 zł jest górnym limitem pożyczki uzyskanej od jednej osoby i jej łączna wartość obejmuje okres 5 lat.

Dodatkowo istnieje możliwość, by pożyczka udzielona przez małżonków, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma, macochę nie była w ogóle opodatkowana, niezależnie od wysokości uzyskanej pożyczki. Co ważne opcji takiej nie ma w przypadku pożyczek między teściami, zięciem i synową. Dla skorzystania z nielimitowanej wartości konieczne jest:

  • złożenie deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych właściwemu organowi podatkowemu w terminie 14 dni od daty dokonania czynności,
  • udokumentowanie otrzymania przez biorącego pożyczkę pieniędzy na rachunek bankowy, albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.


Pożyczka od znajomych oraz innych osób niespokrewnionych

Inne sytuacja ma miejsce w przypadku zaciągnięcia pożyczki od znajomych. Pożyczki od znajomych, a więc osób niespokrewnionych, niezaliczających się do I grupy podatkowej opodatkowane są 2% stawką podatku. Są jednak wyjątki podlegające zwolnieniu z opodatkowania.

Zgodnie z art. 9 ust. 10 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zwolnieniu z opodatkowania podlegają:

  1. pożyczki otrzymane od jednej osoby w kwocie nieprzekraczającej 5000 zł bądź 25000 zł od wielu osób - otrzymane w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych, począwszy od 1 stycznia 2009 roku,
  2. pożyczki udzielone przez przedsiębiorców niemających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby lub zarządu, prowadzących działalność w zakresie kredytowania oraz udzielania pożyczek,
  3. pożyczki z kas lub funduszów zakładowych, funduszów związków zawodowych, pracowniczych kas zapomogowo pożyczkowych, spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, koleżeńskich kas oszczędnościowo-pożyczkowych działających w wojsku oraz z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych,
  4. pożyczki z utworzonych w drodze ustawy innych funduszów celowych,
  5. pożyczki udzielone przez wspólnika (akcjonariusza) spółce kapitałowej.


Chcesz skorzystać z zwolnienia - poinformuj urząd skarbowy i wypełnij deklarację

Aby skorzystać ze zwolnienia nielimitowanego, wpłata pożyczki musi odbyć się na rachunek bankowy, a więc musi zostać udokumentowana. Co więcej pożyczkobiorca zobowiązany jest do poinformowania urzędu skarbowego o fakcie uzyskania pożyczki, w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania na druku PCC-3.
 

Bezpłatne  SMS Opis deklaracji
PCC-3 (2) Deklaracja w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych

W przypadku, gdy podatnik nie skorzysta ze zwolnienia nielimitowanego i kwota pożyczki przekracza limit 9637 zł i podlega opodatkowaniu, pożyczkobiorca musi samodzielnie wyliczyć wysokość podatku, zgłosić go na druku PCC-3 oraz opłacić w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, a więc otrzymania pożyczki.

Przykład

Córka otrzymała od rodziców 10000 zł przekazane przelewem na rachunek bankowy. Nie dokonała zgłoszenia pożyczki. Ponieważ kwota przekracza limit 9637 zł córka będzie zobowiązana zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnych od powstałej nadwyżki, a więc od kwoty 363 zł. Podatek wyniesie zatem 7 zł.


Nie zgłosiłeś otrzymanej pożyczki - zapłacisz wyższy podatek

Jeżeli pożyczkobiorca nie zgłosił w urzędzie skarbowym faktu otrzymania pożyczki musi liczyć się z koniecznością zapłaty wyższego podatku. Jeżeli w toku kontroli podatkowej urząd skarbowy ustali, że podatek od otrzymanej pożyczki nie został opłacony, wówczas podatek ten wyniesie nie 2 %, lecz 20 % podstawy opodatkowania pożyczki.

Iwona Maczalska,
PIT.pl