Gorączka, kontuzja albo nagłe pogorszenie stanu zdrowia podczas zaplanowanego wypoczynku nie muszą oznaczać utraty urlopu. Jeżeli lekarz stwierdzi czasową niezdolność do pracy, zwolnienie lekarskie przerywa urlop wypoczynkowy, a niewykorzystane dni wracają do puli pracownika. Trzeba jednak pamiętać, że za okres choroby przysługuje wynagrodzenie chorobowe albo zasiłek, które najczęściej są niższe od wynagrodzenia urlopowego.
Czy zwolnienie lekarskie przerywa urlop wypoczynkowy?
Zwolnienie lekarskie przerywa urlop. Wynika to wprost z art. 166 Kodeksu pracy. Jeżeli pracownik w trakcie urlopu stanie się czasowo niezdolny do pracy wskutek choroby, okres objęty zwolnieniem lekarskim nie jest traktowany jako urlop wypoczynkowy.
W praktyce oznacza to, że od dnia rozpoczęcia niezdolności do pracy pracownik nie wykorzystuje już urlopu, lecz przebywa na usprawiedliwionej nieobecności chorobowej. Dotyczy to również sytuacji, w której zwolnienie obejmuje tylko jeden dzień.
Kodeks pracy wskazuje zamknięty katalog okoliczności, które obligatoryjnie przerywają rozpoczęty urlop. Są to:
- czasowa niezdolność do pracy wskutek choroby,
- odosobnienie w związku z chorobą zakaźną,
- określone formy służby wojskowej trwające do trzech miesięcy,
- rozpoczęcie urlopu macierzyńskiego.
Inne zdarzenia losowe nie powodują automatycznego przerwania urlopu.
Niewykorzystany urlop nie przepadnie
Dni objęte zwolnieniem lekarskim nie są odejmowane z puli urlopowej. Pracodawca ma obowiązek udzielić niewykorzystanej części urlopu w późniejszym terminie.
Nie oznacza to jednak, że urlop automatycznie przedłuża się o czas choroby. Po zakończeniu zwolnienia pracownik powinien wrócić do pracy, chyba że wcześniej uzgodni z pracodawcą wykorzystanie pozostałych dni urlopowych bezpośrednio po chorobie.
Nowy termin urlopu ustala się zgodnie z zasadami obowiązującymi w zakładzie pracy, z uwzględnieniem wniosku pracownika oraz konieczności zapewnienia normalnej organizacji pracy.
Czy trzeba poinformować pracodawcę o chorobie na urlopie?
Przerwanie urlopu następuje z mocy prawa, ale pracownik nadal powinien przestrzegać obowiązujących u pracodawcy zasad informowania o nieobecności.
Podstawowym dokumentem potwierdzającym niezdolność do pracy jest elektroniczne zwolnienie lekarskie, czyli e-ZLA. Po jego wystawieniu informacja trafia do systemu ZUS i jest udostępniana płatnikowi składek.
Pracodawca powinien odpowiednio skorygować ewidencję czasu pracy. Dni objęte zwolnieniem nie mogą nadal figurować jako wykorzystany urlop wypoczynkowy.
Jeżeli pracownik zachoruje za granicą, powinien zadbać o dokument potwierdzający niezdolność do pracy, spełniający wymagania przewidziane dla zagranicznych zaświadczeń lekarskich.
Wysokość wynagrodzenia za chorobę podczas urlopu?
Za dni wykorzystanego urlopu pracownik otrzymuje wynagrodzenie urlopowe, czyli co do zasady takie wynagrodzenie, jakie uzyskałby, gdyby w tym czasie pracował.
Inaczej rozliczane są dni objęte zwolnieniem lekarskim. Za ten okres przysługuje wynagrodzenie chorobowe finansowane przez pracodawcę albo zasiłek chorobowy wypłacany na zasadach ubezpieczenia chorobowego.
Świadczenie chorobowe wynosi najczęściej 80 proc. podstawy wymiaru. W określonych przypadkach może wynieść 100 proc., między innymi wtedy, gdy niezdolność do pracy powstała wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy, przypada w okresie ciąży albo ma związek z badaniami i zabiegiem pobrania komórek, tkanek lub narządów.
Nie należy więc zakładać, że 80 proc. podstawy oznacza dokładnie 80 proc. zwykłej pensji „na rękę”. Podstawa świadczenia chorobowego jest ustalana według odrębnych zasad, najczęściej na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc powstania niezdolności do pracy.
Choroba na urlopie, sprawdź jak wpłynie na wypłatę wynagrodzenia
Pracownik zaplanował urlop od poniedziałku do piątku przez dwa kolejne tygodnie, czyli łącznie 10 dni urlopu wypoczynkowego.
Po wykorzystaniu siedmiu dni urlopu zachorował i otrzymał zwolnienie lekarskie obejmujące trzy ostatnie dni robocze.
W takiej sytuacji:
- siedem dni zostanie rozliczonych jako urlop wypoczynkowy,
- trzy dni będą nieobecnością chorobową,
- trzy niewykorzystane dni wrócą do puli urlopowej,
- za czas urlopu pracownik otrzyma wynagrodzenie urlopowe,
- za okres zwolnienia otrzyma wynagrodzenie chorobowe albo zasiłek chorobowy.
Pracownik nie może jednak samodzielnie zdecydować, że trzy odzyskane dni wykorzysta od razu po zakończeniu zwolnienia. Termin musi zostać uzgodniony z pracodawcą.
Kiedy można wykorzystać urlop po zwolnieniu lekarskim?
Niewykorzystana część urlopu powinna zostać udzielona w innym terminie. Jeżeli u pracodawcy obowiązuje plan urlopów, konieczna może być jego zmiana. W pozostałych przypadkach termin ustala się indywidualnie.
Najlepiej zrobić to po powrocie do pracy i upewnić się, że pracodawca prawidłowo skorygował liczbę wykorzystanych dni.
Jeżeli urlop nie zostanie wykorzystany do końca roku, stanie się urlopem zaległym i powinien zostać udzielony w ustawowym terminie.
Czy choroba dziecka przerywa urlop rodzica?
Nie. Choroba dziecka i zwolnienie wystawione w związku z koniecznością sprawowania nad nim opieki nie przerywają rozpoczętego urlopu wypoczynkowego rodzica.
Art. 166 Kodeksu pracy odnosi się do czasowej niezdolności do pracy samego pracownika. Konieczność sprawowania opieki nad chorym dzieckiem nie została wymieniona w katalogu zdarzeń przerywających urlop. Państwowa Inspekcja Pracy wyraźnie wskazuje, że opieka nad chorym dzieckiem nie powoduje automatycznego przerwania rozpoczętego wypoczynku.
Inaczej może wyglądać sytuacja, gdy konieczność opieki powstanie jeszcze przed rozpoczęciem zaplanowanego urlopu. Wtedy należy przeanalizować, czy istnieją podstawy do przesunięcia jego terminu.
Choroba podczas urlopu a obowiązki pracodawcy i uprawnienia pracownika
Choroba potwierdzona zwolnieniem lekarskim przerywa urlop wypoczynkowy, a dni objęte zwolnieniem nie przepadają. Wracają do puli pracownika i powinny zostać wykorzystane w późniejszym terminie ustalonym z pracodawcą.
Za okres choroby pracownik nie otrzyma jednak wynagrodzenia urlopowego, lecz świadczenie chorobowe, które zazwyczaj wynosi 80 proc. podstawy wymiaru.
Najważniejsze jest prawidłowe udokumentowanie niezdolności do pracy, poinformowanie pracodawcy zgodnie z obowiązującą procedurą oraz sprawdzenie po powrocie, czy ewidencja urlopu została właściwie skorygowana. Trzeba też odróżnić chorobę pracownika od opieki nad chorym dzieckiem – tylko pierwsza z tych sytuacji przerywa rozpoczęty urlop wypoczynkowy.