Prawo do odmowy pracy w upały. Kiedy wejdzie w życie? Jest odpowiedź Ministerstwa Pracy

Upały trwające od kilku dni dały się we znaki wszystkim. Najbardziej odczuli je jednak pracownicy pracujący na świeżym powietrzu i w nieklimatyzowanych pomieszczeniach. Ich sytuacja ma się już niebawem zmienić. Ministerstwo Finansów poinformowało o postępie prac nad rozporządzeniem, które umożliwi zwolnienie z pracy, gdy temperatury staną się zbyt wysokie.

Kilka dni temu pisaliśmy o nowym projekcie zmian w przepisach BHP. Projekt ma niebagatelne znaczenie bowiem po raz pierwszy określa górną granicę dopuszczalnej temperatury podczas wykonywania pracy. Zawiera on również zapis dający pracownikowi prawo do odmowy wykonywania obowiązków, gdy temperatura przekroczy dopuszczalny limit. O to, kiedy przepisy wejdą w życie zapytaliśmy Ministerstwo Pracy.

Ministerstwo naciska na szybkie przyjęcie przepisów

Resort Pracy wystąpił z prośbą o pilne procedowanie rządowego projektu. Jak wynika z informacji otrzymanych przez Redakcję PIT.pl od ministerstwa ,,projekt rozporządzenia jest gotowy, oczekuje na zaopiniowanie przez Komitet Stały Rady Ministrów. Ministra Dziemianowicz-Bąk zwróciła się do przewodniczącego SKRM, ministra Macieja Berka, z prośbą o możliwie pilne procedowanie projektu, ze względu na zagrożenie, jakie dla zdrowia i życia pracowników stwarzają wysokie temperatury, a także na czas konieczny dla wdrożenia przez pracodawców rozwiązań technologiczno-organizacyjnych umożliwiających ograniczenie negatywnych skutków wysokich temperatur dla warunków pracy”.

» Upał w pracy a urlop z powodu siły wyższej. Czy pracownik może wyjść z pracy przez wysoką temperaturę?

Nowe przepisy nie zmienią podstawowych obowiązków pracodawców

Praca nad nowym rozporządzeniem ma na celu doregulowanie przepisów w sferach, które pilnie potrzebują zmian. Nie zmienią się jednak ogólne, dotychczasowe przepisy prawa regulujące pracę zarówno w upały, jak i w trakcie niskich temperatur. Jak przypomina resort ,,pracodawcy już teraz, zgodnie z obowiązującymi przepisami, ciążą następujące obowiązki, wynikające z art. 207 § 2 Kodeksu pracy.:

• Pracodawca jest zobowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oraz odpowiednio organizować pracę, uwzględniając zmieniające się warunki jej wykonywania. 
• Pracodawca jest zobowiązany do zapewnienia nieodpłatnych napojów pracownikom wykonującym pracę na otwartej przestrzeni przy temperaturze otoczenia powyżej 25°C, a także pracownikom wykonującym pracę w pomieszczeniach, gdy temperatura spowodowana warunkami atmosferycznymi przekracza 28°C. Napoje te powinny być dostępne w sposób ciągły oraz w ilości zaspokajającej potrzeby wszystkich pracowników. 
• Ponadto, zgodnie z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, w pomieszczeniach pracy, w których temperatura spowodowana procesami technologicznymi stale przekracza 30°C, pracodawca powinien zapewnić pracownikom pomieszczenia do wypoczynku wyposażone w urządzenia służące do obniżania temperatury powietrza. 
• Obowiązujące regulacje przewidują również szczególną ochronę wybranych grup pracowników. Pracownicy młodociani nie mogą wykonywać pracy w pomieszczeniach, w których temperatura powietrza przekracza 30°C ani w pomieszczeniach przy wilgotności względnej powietrza powyżej 65%. Natomiast kobiety w ciąży i kobiety karmiące są objęte ograniczeniami dotyczącymi wykonywania prac w mikroklimacie gorącym. 
• Jednocześnie, zgodnie z art. 210 Kodeksu pracy, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, jeżeli warunki pracy stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla jego zdrowia lub życia, zachowując prawo do wynagrodzenia”.

Nowe rozporządzenie ws. BHP = nowe obowiązki dla pracodawców

Projektowane rozporządzenie wprowadza szereg nowych zmian, jakie będą musieli zastosować w swoich zakładach pracy pracodawcy, by praca podczas letnich upałów była możliwa. Mowa o ,,rozwiązaniach technologicznych i organizacyjnych”, które zostały w rozporządzeniu bardzo dokładnie określone. Pracodawca będzie mógł zmienić organizację pracy i czasowo:

• Zastosować pracę zdalną,
• Wprowadzić dodatkowe przerwy w pracy,
• Skrócić czas pracy, czy
• Wprowadzić pracę zmianową.

Projekt rozporządzenia wskazuje również technologiczne zmiany, jakie będą musiały zostać poczynione w zakładach pracy. Chodzi m.in. o zastosowanie: wentylacji naturalnej, mechanicznej (np. zrównoważona), klimatyzacji centralnej, czy konieczności montażu wewnętrznych rolet okiennych, czy stosowania nieodblaskowych/matowych powierzchni w celu uniknięcia odbicia promieni UV na stanowisku pracy. Szczegółowy opis rozwiązań technologicznych i organizacyjnych znajduje się w artykule ,, Praca w upale? Pracownicy będą mogli przerwać pracę przy wysokich temperaturach. Nadchodzą ważne zmiany w BHP”.