Obecne regulacje dotyczące pracy w wysokich temperaturach wymagają zmian. Związkowcy oczekują rozwiązań dotyczących ustalenia maksymalnej temperatury, w jakiej może być wykonywana praca – powiedział PAP przewodniczący OPZZ Piotr Ostrowski. Przypomniał, że w czasie upałów pracodawca powinien zadbać o odpowiednie warunki pracy, m.in. zapewnić wodę pracownikom.
Chociaż istniejące przepisy nakładają na pracodawcę obowiązek zapewnienia w pomieszczeniach odpowiedniej temperatury, wymiany powietrza oraz zabezpieczenia przed wilgocią oraz niekorzystnymi warunkami cieplnymi i nasłonecznieniem, to jednak – co do zasady – nie określają maksymalnej temperatury powietrza, w jakiej praca może być wykonywana w pomieszczeniach.
Potrzebne przepisy o maksymalnych temperaturach
Szef OPZZ Piotr Ostrowski w rozmowie z PAP powiedział, że potrzebne są zmiany w przepisach.
– Jeżeli mamy regulacje dotyczące temperatur minimalnych, dlaczego nie mielibyśmy mieć rozwiązań dotyczących temperatur maksymalnych? W tej chwili twarde, prawne rozwiązania są dosyć wąsko scharakteryzowane – powiedział Ostrowski.
Jak wskazał, pracodawca ma obowiązek zapewnić wodę według potrzeb pracowników, gdy temperatura na zewnątrz przekracza 25 stopni, a wewnątrz 27 stopni. – I to praktycznie wszystko, jeśli chodzi o takie twarde, prawne rozwiązania – stwierdził przewodniczący związku.
Zaznaczył, że upał jest czynnikiem ryzyka w miejscu pracy, a przepisy powinny odpowiadać na potrzeby konkretnych pracowników.
– Nie tylko temperatura ma wpływ na odczuwanie gorąca, czy odczuwanie temperatury, ale także wiatr, wilgotność. Pewnie każdy z nas ma różną tolerancję na wysoką temperaturę – podkreślił Ostrowski.
Jak dodał, w czasie upałów pracodawca może też np. skrócić czas pracy pracowników, wprowadzić dodatkowe przerwy lub zainstalować klimatyzację albo wentylatory w pomieszczeniach.
– Przepisy o tym nie mówią, ale pomysłów naprawdę jest bardzo dużo na to, aby ulżyć pracownikom w tych trudnych dniach – powiedział szef OPZZ.
Ministerstwo pracuje nad zmianami
Nad uregulowaniem pracy w wysokich temperaturach pracuje Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Według opublikowanego w grudniu 2024 r. projektu nowelizacji rozporządzenia MRPiPS, pracodawca będzie m.in. zobowiązany do czasowego wstrzymania wykonywania pracy, jeśli temperatura w pomieszczeniu przekroczy 35 stopni C., a przy pracy na otwartej przestrzeni 32 stopni C. Według ostatniej wersji rozporządzenia nowe przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2027 roku.
– Praca w wysokich temperaturach także jest uciążliwa. Bardzo wyraźnie podkreślała to Międzynarodowa Organizacja Pracy. Zmiany klimatyczne i rosnąca temperatura mają wpływ także na świat pracy i powinniśmy na te wyzwania odpowiedzieć – podkreślił przewodniczący OPZZ.
Powstrzymanie się od wykonywania pracy
Według przepisów kodeksu pracy w razie, gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego.
Zmniejszenie uciążliwości związanych z upałami jest możliwe między innymi dzięki zapewnieniu właściwej wentylacji oraz klimatyzacji pomieszczeń. Stosowanie takich rozwiązań zwalnia pracodawcę z obowiązku zapewnienia napojów pracownikom wykonującym pracę w pomieszczeniach zamkniętych, o ile temperatura w takich pomieszczeniach nie przekracza 28 stopni Celsjusza.
Obowiązki pracodawcy
Kiedy temperatura w pomieszczeniu jest wyższa, pracodawca musi zapewnić pracownikom napoje. W takiej sytuacji nie ma znaczenia, czy stanowisko pracy jest wyposażone w klimatyzację czy też nie.
W przypadku osób pracujących na otwartej przestrzeni pracodawca ma obowiązek zapewnienia napojów, gdy temperatura przekracza 25 stopni Celsjusza.
Niezależnie od tego, czy praca jest wykonywana w pomieszczeniu, czy na otwartej przestrzeni, napoje powinny być dostępne dla pracowników w ciągu całej zmiany roboczej.
Nierespektowanie przez pracodawcę tego obowiązku stanowi wykroczenie zagrożone grzywną od 1 do 30 tys. złotych.
Źródło: PAP