Związki zawodowe również dla osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych

Iwona Maczalska

Sejm przyjął zmiany w ustawie o związkach zawodowych. Dzięki nowelizacji możliwość tworzenia i wstępowania do związków zawodowych będą miały również osoby zatrudnione na podstawie umów cywilnoprawnych.

Na ostatnim posiedzeniu Sejm przyjął zmiany w ustawie o związkach zawodowych. Nowela wprowadza tzw. koalicję związkową, czyli możliwość tworzenia i wstępowania do organizacji związkowych, którą będą mieli pracownicy i osoby świadczące pracę za wynagrodzeniem na innej podstawie niż stosunek pracy. Chodzi w szczególności o osoby świadczące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych (umowa zlecenie, czy umowa o dzieło), a także osób wykonujących pracę nakładczą, czy również samozatrudnionych.

Nowela ustawy stanowi wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 czerwca 2015 roku sygn. akt K 1/13, w którym orzeczono, że ,,Art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. z 2014 r. poz. 167) w zakresie, w jakim ogranicza wolność tworzenia i wstępowania do związków zawodowych osobom wykonującym pracę zarobkową niewymienionym w tym przepisie, jest niezgodny z art. 59 ust. 1 w związku z art. 12 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”.

Przypomnijmy, że zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 2 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych możliwość tworzenia związków zawodowych i wstępowania do nich mają pracownicy bez względu na podstawę stosunku pracy, członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej, jeżeli nie są pracodawcami.

Trybunał Konstytucyjny zauważył, że samo zastosowanie stwierdzenia ,,pracownicy” znacząco zawęża krąg osób uprawnionych do tworzenia i wstępowania do związków zawodowych. Słowo to odnosi się bowiem wyłącznie do osób zatrudnionych w zakładzie pracy na podstawie stosunku pracy, a więc typowej umowy o pracę. Prawo do tzw. koalicji związkowej powinno jednak przysługiwać wszystkim osobom wykonującym szeroko rozumianą działalność zarobkową.